Nie przenoście nam apelacji do Łodzi

Ministerstwo Sprawiedliwości chce, aby Sąd Okręgowy w Płocku od 1 lipca nie podlegał już Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie, ale temu w Łodzi. Przeciwko pomysłowi są praktycznie wszyscy prawnicy z Mazowsza Płockiego. Przekonują, że takie rozwiązanie może być naruszeniem konstytucyjnego prawa obywateli, jeśli chodzi o dostępność do sądów.
Ministerstwo w przygotowanym projekcie rozporządzenia zmiany uzasadnia tym, że warszawski Sąd Apelacyjny jest zawalony pracą i ma największe w kraju opóźnienia, jeśli chodzi o rozpatrywanie spraw. Wiąże się to z tym, że wpływa do niego najwięcej spraw, w dodatku trudnych i specyficznych. A prezes sądu, który sprawuje nadzór administracyjny nad podległymi sądami okręgowymi (dzisiaj to Płock, Ostrołęka, Warszawa i Warszawa–Praga), ma za dużo obowiązków i dlatego nie może sprawnie nadzorować sądu apelacyjnego. Dlatego ministerstwo, chcąc odciążyć Sąd Apelacyjny w stolicy, chce przenieść okręg płocki, obejmujący Płock, Ciechanów, Gostynin, Mławę, Płońsk, Sierpc, Sochaczew i Żyrardów, do Łodzi, a Ostrołęcki do Białegostoku. Zdaniem ministerstwa będzie to także z pożytkiem dla przeciętnego Kowalskiego. Bo na swoją sprawę w sądzie apelacyjnym w Łodzi będzie czekał krócej niż w Warszawie. Ten argument wydaje się bardzo racjonalny, bo nikt nie lubi czekać. Ale tylko teoretycznie. – To wcale nie jest pewne, że w Łodzi będzie szybciej. To są tylko statystyczne przypuszczenia – mówi Halina Mieszkowicz, prezes Sądu Okręgowego w Płocku. Jej zdaniem dostępność do sądu to nie tylko jak najszybsze załatwienie sprawy. – To także umożliwienie obywatelowi uczestniczenia w rozprawie sądowej. Naszym zdaniem rozporządzenie ministerstwa to ogranicza – mówi Halina Mieszkowicz.
Te ograniczenia to wydłużenie drogi do sądu. To jeden z argumentów podnoszony w uchwale zgromadzenia ogólnego sędziów Sądu Okręgowego w Płocku. Zgromadzenie wyraziło się negatywnie o pomyśle ministerstwa. W przyjętej uchwale napisano m.in., że „zmiana budzi poważne zastrzeżenia z punktu widzenia dobra państwa i uzasadnionego interesu jego obywateli, w szczególności w zakresie dostępności do sądu. Spowoduje poważne problemy z dotarciem do sądu dla mieszkańców Mławy, Ciechanowa, Płońska czy Sierpca. Odległość z obszaru Sądu Rejonowego w Mławie do sądu apelacyjnego wyniesie ok. 260 km.” – Trzeba pamiętać, że w sądzie apelacyjnym toczą się nie tylko sprawy karne – mówi Halina Mieszkowicz. – To także sprawy cywilne czy związane z prawem pracy. Wydział pracy i ubezpieczeń społecznych naszego sądu jest pierwszą instancją w rozpatrywaniu spraw np. dotyczących rent. Często są to sprawy, w których biorą udział starsze osoby, mające problemy z dotarciem nawet do Płocka. Jak dotrą na apelację do Łodzi?
Bo to, że do Łodzi jest dalej niż do Warszawy to jeden problem. Kolejny to dojazd do tych miast z północnego Mazowsza. Do Warszawy nie ma z tym większych problemów. Z każdej miejscowości jest przynajmniej kilka autobusów dziennie jadących do stolicy. Są pociągi. Jeśli chodzi o Łódź takiego komfortu już nie ma.
Ale oprócz argumentów komunikacyjnych są jeszcze inne. Chociażby historyczne, że północne Mazowsze nigdy nie było związane z Łodzią. Również organizacyjne, bo sąd warszawski ma wpływ m.in. na zarządzanie finansami, a więc inwestycjami, zakupami, remontami, a pod tym względem współpraca między Płockiem a Warszawą układa się dobrze. Gdy Płock znajdzie się pod wpływami Łodzi, jego potrzeby mogą zejść na dalszy plan.
Przeciwko propozycji ministerstwa są też adwokaci. – Zdecydowanie nie podoba nam się to rozwiązanie – mówi Wiktor Kołakowski, dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Płocku. – Nie chodzi nam o nas, ale o obywateli. Ja jakoś dotrę do Łodzi, ale czy uda się to komuś spod Mławy, gdy jest tylko jeden autobus.
Prawnicy o swoim negatywnym stanowisku w sprawie zmian poinformowali parlamentarzystów, samorządowców z województwa. Liczą na ich pomoc. Czy ich opinia wpłynie na ministerstwo? – O zmianach wypowie się jeszcze Krajowa Rada Sądownicza. Ale to są tylko opinie, których ministerstwo nie musi wziąć pod uwagę – mówi Halina Mieszkowicz.    GSZ