Zabytkowy kościół w Nowym Duninowie. Polichromia Drapiewskiego i XIX-wieczne organy

Budowany ponad dekadę, potem wielokrotnie modernizowany i przez ostatnie lata sukcesywnie odnawiany. Kościół w Nowym Duninowie to świątynia, w której wierni i odwiedzający ją turyści odnajdą wiele architektonicznych i malarskich perełek. Wśród nich kościelne organy, które są starsze niż sam budynek kościoła czy niezwykła polichromia malowana przez zespół słynnego Władysława Drapiewskiego. A także zachowane oryginalne drzwi wejściowe do świątyni.

Zbudowany na planie krzyża neogotycki, jednonawowy kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Nowym Duninowie powstał na początku XX wieku, choć sama parafia ma znacznie starsze korzenie. Jej powstanie należy wiązać z pracą płockich benedyktynów, którzy obsługiwali niewielki drewniany kościół św. Marcina zbudowany nad Wisłą. W 1470 r. opat Maciej zrzekł się tych praw na rzecz króla Kazimierza Jagiellończyka. Parafia wówczas została przekazana pod zarząd kolegium wikariuszy katedralnych z Płocka.

Wizytacja z 1594 r. podawała, że ówczesna świątynia miała trzy ołtarze, a w 1739 r. zbudowano dwa następne. Jej stan był zły i w połowie XIX w., około 1860 r., zaprzestano odprawiania w niej nabożeństw. Od 1827 r. na cmentarzu grzebalnym istniała kaplica pod wezwaniem Świętej Trójcy, której prezbiterium mogło być zbudowane jeszcze w XVII w. Była to budowla murowana, orientowana, z prostokątną nawą. W niej od 1858 r. zaczęto odprawiać nabożeństwa przeniesione z kościoła parafialnego. W 1800 r. parafia została włączona do diecezji włocławskiej, a następnie w 1818 r. do diecezji włocławsko-kaliskiej. Parafia duninowska powróciła do diecezji płockiej w 1925 r.

Obecny duży, jednonawowy, neogotycki, murowany kościół pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia NMP, zbudowany został w latach 1901-1911 (kamień węgielny wmurowano w 1905 roku). 11 czerwca 1911 roku, odbyła się konsekracja świątyni, której dokonał biskup włocławski Stanisław Zdzitowiecki.

... dodając, że o fundatorach oraz projektantach przypomina tablica wewnątrz świątyni.

Ciekawostką związaną z historią kościoła w Nowym Duninowie jest to, że zachowały się oryginalne, bogato zdobione drzwi wejściowe, które dzięki dotacji Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zostały w ubiegłym roku odnowione.

Warto wspomnieć, że pierwotna bryła frontowa kościoła była bardziej strzelista. Początkowo świątynia miała wysoką, spiczastą wieżę, która została zdemontowana w okresie międzywojennym z powodu zagrożenia zawaleniem. Obecnie wieża jest niższa, drewniana i pokryta miedzianą blachą.

We wnętrzu świątyni uwagę przyciąga piękna polichromia autorstwa Władysława Drapiewskiego – wybitnego artysty znanego z dekoracji wielu kościołów diecezji płockiej, w tym płockiej katedry. Malowidła, ukończone w 1955 roku, noszą cechy jego charakterystycznego stylu kolorystycznego - fioletów, pomarańczy, złota i różu, które łączą się tu w pełnej sakralnej duchowości ornamentykę.

... zaznaczając, że w polichromii można odnaleźć symbolikę sakramentów oraz sceny maryjne.

Sercem duchowości świątyni jest rzeźbiony ołtarz główny, w którym znajduje się kopia słynnego obrazu autorstwa barokowego malarza Bartolomé Estebana Murilla – „Niepokalane Poczęcie”. Obraz wykonany na wzór dzieła z Narodowego Muzeum w Madrycie, otaczają sceny z niepokalanego poczęcia, zwiastowania najświętszej Marii Panny i nawiedzenia św. Elżbiety. Całość tworzy swoisty maryjny tryptyk. Ołtarz główny wykonany został w Zakładach Artystycznych M. Kroczewski i Z. Węgrzecki w Warszawie. Po odsłonięciu obrazu „Niepokalane Poczęcie” przedstawia postać Chrystusa wśród postaci świętych męczenników: św. Wojciecha z krzyżem i św. Stanisława biskupa z pastorałem.

Utrzymane w tym samym strzelistym, bogato zdobionym stylu co ołtarz główny, ołtarze boczne są z postaciami świętych Józefa i patrona parafii Mikołaja. Ambona ozdobiona jest rzeźbą Dobrego Pasterza i symbolami czterech ewangelistów.

Wpatrując się głębiej w ornamentykę prezbiterium, wprawne oko dojrzy umieszczone na malowidłach symbole: krzyż, kotwicę i serce symbolizujące wiarę, nadzieję i miłość. A dalej symbole sakramentów: eucharystii, małżeństwa, kapłaństwa, pokuty, namaszczenia chorych. W centralnym punkcie łuku prezbiterium jest również scena zesłania Ducha Świętego.

Pochodzące z 1856 roku kościelne organy mają swoją odrębną historię i są o 50 lat starsze od kościoła. Zostały przeniesione z nieistniejącego już kościoła ewangelickiego w Karolewie.

W ostatnich latach świątynia przeszła szereg renowacji – zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz. Prace objęły m.in. odnowienie polichromii, drzwi, żyrandoli oraz instalacji elektrycznej.

Ks. Rafał Gutkowski pełni posługę w parafii od grudnia 2018 roku. W tym czasie wspólnota zrealizowała liczne inwestycje, a sam kościół przechodzi kolejne remonty pozwalające zachować piękno zabytkowej świątyni.

... dodając, że to nie tylko mury, to historia ludzi: kolejnych proboszczów, fundatorów, budowniczych, parafian, którzy przez wieki budowali tu swoją wiarę. To miejsce jak każde dziedzictwo potrzebuje troski, tej duchowej i materialnej pozwalającej działać dalej z pełnią światła, modlitwy i nadziei.

Fot. Mateusz Wawrzyński

* Artykuł sfinansowany ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego