Pałace Marii Walewskiej

Kontakt z przyrodą daje nam siły do dalszej egzystencji. W parze z przyrodą poznajemy historię miejsc, w których przebywamy. Historia uczy nas poznawać wydarzenia, instytucje, organizacje i postacie, wpływające na obraz naszych dziejów.
Wszystkim tym, którzy kochają przyrodę i historię polecamy piękną ziemię powiatu łowickiego. Leżą tam godne zwiedzenia dwie miejscowości: Kiernozia i Walewice. Kiernozia położona jest w północnej części powiatu łowickiego, zaś Walewice w zachodniej. Obie te miejscowości łączy postać Marii Łączyńskiej primo vot Walewskiej, secundo voto d’Ornano.
Kiernozia posiadała kiedyś prawa miejskie, które utraciła w 1870 roku. znajduje się tutaj pałac klasycystyczny z XIX wieku oraz kościół parafialny pod wezwaniem św. Małgorzaty z XVI wieku. Przy kościele jest krypta z ciałem Marii. Miejsce to można odwiedzać codziennie w godzinach otwarcia cmentarza przykościelnego.
Na przestrzeni wieków Kiernozia miała kilku właścicieli. Jednym z nich był ród Łączyńskich, z których wywodziła się Maria. Jak podają historycy urodziła się ona najprawdopodobniej w Brodnie, miejscowości leżącej nieopodal Kiernozi, dnia 7 grudnia 1786 roku. Kiernozia natomiast była miejscem jej młodości. Spędziła tutaj 17 lat, aż do momentu zamążpójścia. Maria była córką Ewy z domu Zaborowskiej i Mateusza Łączyńskiego. Miała dwóch braci, Benedykta i Teodora. Obaj bracia Marii też przeszli do historii. Byli oni generałami wojsk napoleońskich, walczyli o powrót ojczyzny na mapy Europy.
Pałac kiernoski jest jednopiętrowy o czterospadowym dachu, otoczony kilkuhektarowym parkiem, po którym spacerowała kiedyś Maria. W parku tym znajdują się połączone ze sobą stawy, jak również kopiec Tadeusza Kościuszki, który kiedyś odwiedził Kiernozię. Jest tam też głaz z tablicą ufundowany w 300 rocznicę odsieczy wiedeńskiej. Obecnie pałac należy do gminy i znajduje się w dzierżawie. Służy celom turystycznym i rekreacyjnym dla mieszkańców i gości.
W miejscowości tej Maria spędziła dzieciństwo i młodość. Tutaj się uczyła, poznała muzykę i język francuski. Jej nauczycielem był Mikołaj Chopin, ojciec Fryderyka, słynnego na cały świat polskiego muzyka i kompozytora.
Beztroskie lata zakończyły się dla Marii w 1804 roku. Została ona bowiem zmuszona do ślubu z 70-letnim szambelanem królewskim Anastazym Walewskim. Małżeństwo to miało najprawdopodobniej uratować reputację Marii, która w dniu zaślubin była w ciąży.
Szambelan był właścicielem dóbr wokół Łowicza. Małżonkowie zamieszkali w Walewicach, w pięknym piętrowym pałacu z końca XVIII wieku z rozległym tarasem ze schodami od strony parku, u stóp których płynie rzeka Mroga. Otoczony jest kilkunastohektarowym parkiem w stylu angielskim. Atrakcją parku są barokowe i klasycystyczne rzeźby oraz stawy rybne.
Obecnie w pałacu znajdują się pokoje hotelowe. Organizowane są tutaj konferencje i spotkania biznesowe. Pałac można jednak zwiedzać, po obiekcie oprowadzi miły personel. Tutaj na świat przyszedł pierwszy syn Marii Walewskiej Antoni Bazyli Rudolf.
W 1807 r. Maria poznała na Zamku Królewskim w Warszawie cesarza Francji Napoleona Bonaparte. Została jego kochanką. Z ich miłości zrodził się drugi syn Marii – Aleksander Florian Józef. Małżeństwo z szambelanem formalnie zostało rozwiązane w 1812 roku. Jako przyczynę Warszawski Sąd Konsystorski podał: „brak nieprzymuszonej woli ze strony Walewskiej i gwałt zadany jej uczuciom”. Romans z Napoleonem trwał kilka lat. Maria odwiedziła go też na Elbie, miejscu jego wygnania.
W 1816 r. Maria wzięła ślub w Brukseli z hrabią Filipem Ornano i zamieszkała w Belgii. Ze związku tego zrodził się trzeci syn Marii – Rudolf August.
Zaledwie rok po ślubie Maria ciężko zachorowała i zmarła 11 grudnia 1817 roku. Pochowana została na paryskim cmentarzu Pčre-Lachaise. Na prośbę rodziny ciało Marii sprowadzono do Kiernozi, zaś w paryskim grobie pozostawiono tylko jej serce.
Walewice posiadają stadninę koni, w której co roku odbywają się uroczystości związane z bitwą nad Bzurą z 1939 roku. Jest tam też piękny pomnik XVII Pułku Ułanów Wielkopolskich, przy którym corocznie odprawiane są uroczystości rocznicowe bitwy.
Osoby spragnione kontaktu z historią i pięknym krajobrazem ziemi kiernoskiej i walewickiej zachęcamy do odwiedzenia opisanych miejsc.
Ewa i Bogumił Liszewscy