Jedne z nielicznych zachowanych na Mazowszu. Płockie mozaiki zostały wpisane do rejestru zabytków!

Mozaiki z ceramicznych płytek od kilku dekad stanowią charakterystyczny element krajobrazu w rejonie Al. Kobylińskiego. Szklane elementy tworzą abstrakcyjne kompozycje, w których badacze dopatrują się pewnego nawiązania do portowej historii Płocka. W dodatku przez długi czas komu innemu przypisywano autorstwo – dziś już – zabytkowego dzieła sztuki.

Osiedle Tysiąclecia zostało wybudowane na zlecenie założonej w 1958 r. Płockiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Budynki wzniesiono w latach 1969-1972 w ramach projektu „Nowego Centrum”. Prawdopodobnie mozaiki na łącznikach pomiędzy poszczególnymi pawilonami i na przyziemiu handlowym powstały w latach 1971–1972.

Wykorzystując barwione, ceramiczne, szklane i metalizowane płytki łącznie wykonano sześć kompozycji o wyjątkowych efektach świetlnych. Wszystkie zdobią pawilony handlowe i część handlową bloku mieszkalnego przy al. Floriana Kobylińskiego 2, 4, 6 i 14, pomiędzy skrzyżowaniami z ul. Bielską i ul. Łukasiewicza.

W tym samym urzędzie zwracają uwagę na spójny charakter i wysokie walory plastyczne dzieł, które wpisywały się w poszukiwania artystyczne na początku lat 70. XX w. (nurt abstrakcji geometrycznej, z coraz wyraźniejszymi wpływami pełnego ekspresji malarstwa materii).

Tworzył w Pekinie, Warszawie, Płocku

Twórcą tych kompozycji był Zbigniew Brodowski, jeden z najważniejszych twórców wielkoformatowych dekoracji architektonicznych w powojennej Polsce. Ten sam artysta stworzył mozaikę w ambasadzie polskiej w Pekinie i okładzinę na fasadach Filharmonii Podkarpackiej w Rzeszowie. Swoją mozaikową spuściznę zostawił również w Warszawie – zdobiącą fasadę kamieniczki przy ul. Mostowej, we wnętrzu biurowca PZM im. Marcelego Nowotki (obecnie Polski Holding Obronny) i w kinie Bajka (aktualnie Teatr Kwadrat).

Początkowo komu innemu przypisywano autorstwo

Płockie mozaiki wiązano z nazwiskiem Zofii Trzebińskiej-Nagabczyńskiej. Ustalenie rzeczywistego autora płockich dziel zawdzięczamy badaniom Elżbiety Miecznikowskiej z Muzeum Mazowieckiego w Płocku.

Na autorstwo Brodowskiego wskazuje kolorystyka, a także forma i użyty materiał. Twórca wypracował sobie indywidualny i rozpoznawalny styl poprzez wprowadzenie niestandardowych rozwiązań materiałowych (płytki ceramiczne i szklane, barwione, metalizowane) dla osiągnięcia większej głębi i efektów wizualnych kompozycji.

Z dużym prawdopodobieństwem przy wykonaniu płockich mozaik współpracowały Maja Karpińska i Krystyna Pniakowska, z kolei w wykonanie techniczne zaangażowani byli płocczanie: Józef Lewandowski i Marek Sawicki.

Kompozycje – decyzją mazowieckiego wojewódzkiego konserwatora zabytków z 10 czerwca br. – figurują już w rejestrze zabytków województwa mazowieckiego. Tym samym zostały objęte ochroną konserwatorską. Mozaiki są cennym świadectwem epoki PRL, kiedy sztuka stanowiła ważny element projektowania przestrzeni publicznej i osiedli mieszkaniowych. To jedne z nielicznych zachowanych przykładów tego rodzaju dekoracji architektonicznej w Płocku.