Żywiec tęskniący za Habsburgami

Żywiec to przede wszystkim słynna marka piwa i rzecz jasna znany browar produkujący nieustannie ten złocisty napój od stu siedemdziesięciu lat. Browar, wychodząc naprzeciw społecznym oczekiwaniom, otworzył w 2006 roku przy fabryce nowoczesne, multimedialne muzeum. Można się tam zapoznać z historią zakładu, technologiami, procedurami i maszynami stosowanymi w procesach produkcyjnych oraz losami kolejnych właścicieli tego przedsiębiorstwa. Muzeum mieści się w najstarszej części fabryki, czyli w piwnicach fermentacyjno – leżakowych.

Nie tylko piwo
Jednak nie samym piwem słynie Żywiec. Od stuleci wytwarzane są tutaj cenione przez Polaków wyroby wędliniarskie, a także… pierniki, niczym nie ustępujące smakiem tym toruńskim. Zachowało się tutaj wiele zabytkowych obiektów z przeszłości świadczących o pasjonującej historii tej beskidzkiej miejscowości. Miłośnicy letnich górskich wędrówek czy też sportów narciarskich znajdą w okolicy miasta wiele miejsc do realizacji swoich pasji. Na sztucznym jeziorze, które tworzą spiętrzone wody rzeki Soły, można uprawiać sporty wodne.
Żywiec jest obecnie trzydziestotysięcznym miastem, którego centrum znajduje się w pobliżu miejsca, w którym rzeka Koszarawa wpada do Soły, u stóp góry Grojec. Miasto leży w sercu rozległej Kotliny Żywieckiej, otoczonej stokami Beskidów.
Niestety, nie zachował się do naszych czasów przywilej lokacyjny, dlatego nie wiadomo dokładnie, kiedy miejscowość ta otrzymała prawa miejskie, ani przez kogo zostały nadane. Po raz pierwszy nazwa pojawiła się w spisie świętopietrza sporządzonego w trzeciej dekadzie czternastego wieku, gdzie określono je jako „Zivicz”. To samo źródło podaje też nazwisko pierwszego żywieckiego proboszcza, którym był Engbertus. 
Niejasna jest etymologia nazwy miasta. Badacze przypuszczają, że może ona pochodzić od imienia bogini Żywii (Siwi), znanej z mitologii Słowian Połabskich, lub też od słowa „żywić”, związanego z powszechnym w tej okolicy pasterstwem i hodowlą zwierząt.
W czasach przedpiastowskich Żywiecczyzna zamieszkiwana była przez słowiańskie plemiona Wiślan i Golęszyców, a po powstaniu państwa polskiego należała początkowo do dzielnicy krakowskiej. Następnie włączono ją w obręb Śląska i administracyjnie podporządkowano władzy kasztelanii oświęcimskiej.
Miejsce, na którym rozwijało się pierwotnie miasto Żywiec, zalane zostało wodami Soły. Obszar określany mianem Starego Żywca do połowy dwudziestego wieku stanowił przysiółek obecnego miasta zwanego Nowym Żywcem. Jezioro Żywieckie, zwane także jako Jezioro Tresna, to sztuczny zbiornik chroniący okolicę przed występującymi okresowo niszczycielskimi powodziami spokojnej z pozoru Soły. 
Zalaniu uległy resztki zabytkowego kościoła pw. Wszystkich Świętych, stanowiącego centrum pierwszej żywieckiej parafii. Większość mieszkańców Starego Żywca już w początkach piętnastego wieku przeniosła się w bezpieczniejszą okolicę. Powstało miasto, które rozwinęło się wokół rynku z ratuszem, a w pobliżu wybudowano zamek oraz kościół. Rozwój umożliwiały szlaki handlowe biegnące z Orawy i Moraw w kierunku Krakowa i Śląska.
Za rządów króla Kazimierza Jagiellończyka właścicielami Żywca stała się rodzina Komorowskich, a miasto zostało ostatecznie włączone do Królestwa Polskiego. Nastąpił wówczas jego szybki rozwój. (...)

Ciąg dalszy tego konkretnego artykułu
jest dostępny:

• w papierowym wydaniu TP
• w E-wydaniu (kup e-wydanie Tygodnika Płockiego)

Tekst i fot. Ewa i Bogumił Liszewscy