Twardy do zgryzienia

Z krajobrazu znikają ostatnie łany zbóż, lśnią czernią świeżo uprawione pola, a w lasach dojrzewają orzechy laskowe. Krzewy leszczyny pospolitej występują na terenie całego naszego kraju, choć są miejsca, gdzie jest ich szczególna obfitość. Jednym z nich są Bieszczady. W normalnym roku doświadczony zbieracz potrafi w ciągu dnia nazbierać cały plecak orzechów. Przy czym musi się spieszyć, aby uprzedzić zwierzęcą konkurencję, która bardzo ceni sobie orzechowy pokarm. Orzechy laskowe zawierają bowiem około 15% białka i 60% tłuszczu (co przesądza o ich dużej wartości odżywczej). Tłuszcz w nich zawarty powoduje, że należy przechowywać je w łupinach, gdyż po wyłuskaniu mają tendencję do szybkiego jełczenia. Zasadniczo orzechy laskowe są smaczne same w sobie. Jednak, poniższa propozycja dowodzi, że w odpowiednim zestawieniu można z nich wycisnąć znacznie więcej.

Tort z Linzu z konfiturą malinową
Skład:

200 g mąki;
250 g zmielonych orzechów laskowych;
200 g cukru;
250 g masła;
1 łyżeczka cynamonu;
1 jajko;
2 łyżki wiśniówki (można zastąpić kwaśną śmietaną);
1 słoiczek konfitury malinowej (ok. 200 g).

Wykonanie:
Z mąki, zmielonych orzechów, cukru, masła, cynamonu, jajka i wiśniówki zagniatamy elastyczne ciasto. Zawijamy je w folię spożywczą i odkładamy na około pół godziny do lodówki. W tym czasie natłuszczamy i oprószamy mąką tortownicę o średnicy 26 cm. Następnie rozwałkowujemy 2/3 ciasta i wykładamy nim tortownicę (musimy uformować też centymetrowej wysokości brzeg). Na ciasto wykładamy malinową konfiturę. Rozwałkowujemy resztę ciasta i tniemy je na paski. Paski układamy w kratkę na wierzchu ciasta. Tort pieczemy przez godzinę w piekarniku rozgrzanym do 180 st. C. Ciasto możemy przygotować wcześniej, gdyż wraz z upływem czasu nic nie traci na smaku, a wręcz na nim zyskuje. Tort z Linzu najlepszy jest po około dwóch dniach od upieczenia.

Przepis na ten tort jest najstarszym „zapisanym” przepisem na ciasto. Pochodzi z 1653 roku, a receptura na niego znalazła się w księdze kucharskiej hrabiny Anny Margarity Sagramosy. Niestety autor przepisu pozostał anonimowy, co dało początek licznym spekulacjom. Jedna z nich autorstwo receptury przypisywała wiedeńskiemu cukiernikowi o nazwisku Linzer, inna – budapesztańskiemu gastronomowi Karolowi Gundelowi. Najpewniej jednak nazwa Lincer Torte pochodzi od nazwy miasta, tj. Linz. Podobno panny z tej miejscowości, położonej w północno-wschodniej Austrii, słynęły z wypieku doskonałych ciast, których aromat wzbogacały migdałami bądź orzechami. Jednak miasto Linz słynie nie tylko z ciasta. Innym jego wyróżnikiem jest to, iż w jego murach przebywał i komponował Wolfgang Amadeusz Mozart (to tu powstała słynna „Linzer Simphony”). Za swoje rodzinne miasto uważał je także inny znany człowiek (czym raczej nie warto się chwalić), mianowicie Adolf Hitler. W Linzu planował on utworzyć kulturalne centrum Trzeciej Rzeszy. Planu nie zrealizował. Jednak warto dodać, że w 2009 roku Linz stał się Europejską Stolicą Kultury. Co skłania do refleksji, że marzenia się spełniają, choć czasami po śmierci.
Tekst i stylizacja Izabela Chudzyńska
fot. Piotr Chudzyński