Remont płockiej katedry. To przywróci jej dawny blask i koloryt

W płockiej katedrze rozpoczęła się renowacja i konserwacja polichromii prezbiterium. W związku z prowadzonymi pracami nabożeństwa odprawiane są przy ołtarzu tymczasowym. Według zapowiedzi prace potrwają do końca października tego roku.

Obecnie wykonywane są prace konserwatorskie elewacji budynku w części transeptu i prezbiterium oraz części polichromii wewnątrz katedry. Chodzi o oczyszczenie, uzupełnienie ubytków, wymianę części fug, miejscowe wykonanie zabiegów wzmacniania i dezynfekcji. Działania odsłonią oryginalną malaturę i przywrócą piękno pierwotnych założeń kolorystycznych i ikonograficznych. Całość zostanie scalona kolorystycznie. Przy okazji część elementów z piaskowca będzie hydrofobiozowana. Ten zabieg sprawi, że powierzchnia stanie się bardziej odporna na wnikanie w nią wody i zanieczyszczeń.

Dzięki prowadzonej renowacji część katedry, która ma ogromną wartość i znaczenie dla polskiej kultury i dziedzictwa narodowego, zostanie właściwie zabezpieczona. Poza tym wyeksponowane zostaną walory jednego z najcenniejszych zabytków Mazowsza.

Inwestycja jest współfinansowana z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków, jej wnioskodawcą była Gmina Miasto Płock. Udało się również pozyskać dofinansowane ze środków gminy, w oparciu o uchwałę Rady Miasta, dotyczącą przyznania dotacji na zadanie pn. „Prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków”.

Całkowita wartość inwestycji to koszt ponad 3,5 mln zł. Wartość dofinansowania inwestycji z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków wynosi 3 483 240,76 zł, natomiast 71 086,55 zł to środki własne miasta Płocka. Planowana data zakończenia inwestycji to 31 października br.

Główne prace w katedrze wykonuje firma Monument Service z Torunia. Podczas renowacji parafia katedralna skorzysta też z doświadczenia dra hab. Sylwestra Piędziejewskiego, prof. ASP w Warszawie.

Przypomnijmy, że katedra została wzniesiona w latach 1130-1144, z inicjatywy biskupa płockiego Aleksandra z Malonne. Romańską. Była to trzynawowa bazylika z oddzielnym wejściem do każdej nawy, zakończona prezbiterium. Do głównego wejścia prowadziły wykonane w ludwisarni w Magdeburgu dwuskrzydłowe drzwi, ozdobione płaskorzeźbami z obrazami z Biblii (ich oryginał od XV w. znajduje się w Soborze św. Zofii w rosyjskim Nowogrodzie Wielkim).

Przez kolejne stulecia płockiej katedry nie ominęły pożary, rabunki i zniszczenia spowodowane napadami Prusów i Litwinów. Budowla była wielokrotnie odbudowywana, co zmieniało jej wygląd. Obecnie dominują w niej dwa style – gotyk i renesans. W 1903 r. zakończył się gruntowny remont obiektu, ponieważ na murach pojawiły się rysy w wyniku ruchów tektonicznych i podmywania przez wody gruntowe.

W latach 1904-1914 i w okresie międzywojennym polichromię we wnętrzu świątyni wykonał prof. Władysław Drapiewski wraz ze współpracownikami. Podczas II wojny światowej bazylika została zbombardowana, a wojska niemieckie zamieniły ją w stajnię i składnicę zboża, zrabowano też dzwony i kosztowności, zniszczono ołtarze. W 1947 r. rozpoczęła się rekonstrukcja kościoła. Obecnie bazylika katedralna płocka jest zaliczana do zabytków architektonicznych I klasy, czyli reprezentacyjnych w skali krajowej. Katedra jest wpisana do rejestru zabytków i wchodzi w skład historycznego Wzgórza Tumskiego w Płocku.

Fot. Dariusz Ossowski