Prawnik radzi

Data pewna

Załatwiam pewne formalności w Urzędzie Miasta i urzędniczka powiedziała mi, abym dołączyła do wniosku umowę i inne dokumenty z datą pewną. Nie wiem o co chodzi, co to oznacza i czy jest potrzebne.    Zofia H.

Niekiedy jest to potrzebne. Z art. 81 kodeksu cywilnego wynika, że:
§ 1. Jeżeli ustawa uzależnia ważność albo określone skutki czynności prawnej od urzędowego poświadczenia daty, poświadczenie takie jest skuteczne także względem osób nieuczestniczących w dokonaniu tej czynności prawnej (data pewna).
§ 2. Czynność prawna ma datę pewną także w wypadkach następujących:
1) w razie stwierdzenia dokonania czynności w jakimkolwiek dokumencie urzędowym - od daty dokumentu urzędowego; 
2) w razie umieszczenia na obejmującym czynność dokumencie jakiejkolwiek wzmianki przez organ państwowy, organ jednostki samorządu terytorialnego albo przez notariusza - od daty wzmianki; 
3) w razie opatrzenia kwalifikowanym elektronicznym znacznikiem czasu dokumentu w postaci elektronicznej - od daty opatrzenia kwalifikowanym elektronicznym znacznikiem czasu. 
§ 3. W razie śmierci jednej z osób podpisanych na dokumencie datę złożenia przez tę osobę podpisu na dokumencie uważa się za pewną od daty śmierci tej osoby.

Kodeks cywilny przewiduje niekiedy formę pisemną kwalifikowaną („inną formę szczególną” w rozumieniu art. 73 § 2, która może polegać na wymaganiu urzędowego poświadczenia daty na dokumencie; staje się ona wówczas tzw. datą pewną). Unika się w ten sposób podejrzeń co do tego, czy dokument nie został np. antydatowany. Należy tego dokonać choćby przy ustanowieniu zastawu na prawach (art. 329 § 1 KC).
Innym przypadkiem jest stwierdzenie dokonania czynności w jakimkolwiek dokumencie urzędowym. Pismo ma datę pewną, licząc od daty sporządzenia tego dokumentu urzędowego.
Kolejnym przypadkiem jest umieszczenie na obejmującym treść czynności dokumencie jakiejkolwiek wzmianki przez organ państwowy (np. adnotacja o pobraniu opłaty skarbowej), organ jednostki samorządu terytorialnego albo przez notariusza – od daty wzmianki. Datą pewną dokumentu jest wówczas data wzmianki, bo wiadomo, że dokument istniał w chwili dokonywania wzmianki.
Stwierdzenie dokonania czynności w jakimkolwiek dokumencie urzędowym (a więc od daty dokumentu urzędowego) dotyczy także dokumentu sporządzonego i przechowywanego w postaci elektronicznej. Przesłanie dokumentu na elektroniczną skrzynkę podawczą urzędu, a przez to dołączenie do niego urzędowego poświadczenia odbioru co do zasady spełnia także przesłanki określone w § 2 pkt 1. 
Data pewna nie wyłącza dopuszczalności przeprowadzenia dowodu, że czynność prawna została dokonana przed tą datą.
Niekiedy inne niż kodeks cywilny akty prawne wymagają dla skuteczności danej czynności prawnej daty pewnej (np. art. 84 prawa upadłościowego).

Zwolnienie dyscyplinarne

Czy pracodawca może zwolnić natychmiastowo pracownika tylko wtedy, gdy przyszedł do pracy pijany lub coś ukradł i został przyłapany na gorącym uczynku?   Mateusz K.

Nie, nie tylko wtedy. Pracodawca może skorzystać ze zwolnienia dyscyplinarnego również w innych sytuacjach.
Stosownie do art. 52 kodeksu pracy: 
§ 1. Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie:
1) ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych;
2) popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem;
3) zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
§ 2. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.
§ 3. Pracodawca podejmuje decyzję w sprawie rozwiązania umowy po zasięgnięciu opinii reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, którą zawiadamia o przyczynie uzasadniającej rozwiązanie umowy. W razie zastrzeżeń co do zasadności rozwiązania umowy zakładowa organizacja związkowa wyraża swoją opinię niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 3 dni.

Upadłość konsumencka – plan spłaty wierzycieli

Mam niedawno ogłoszoną upadłość konsumencką. Czy ustalając plan spłaty wierzycieli sąd wskaże mi, komu, ile i przez jaki czas mam wpłacić pieniądze?      Michał W.

Tak, dłużnik ma wiedzieć jakie są jego obowiązki.
Zgodnie z art. 49115 Prawa upadłościowego: 
1. W postanowieniu o ustaleniu planu spłaty wierzycieli sąd: 
1) wymienia wierzycieli uczestniczących w planie spłaty; 
2) dokonuje podziału funduszy masy upadłości pomiędzy wierzycieli uczestniczących w planie spłaty, jeżeli w postępowaniu zgromadzono fundusze masy upadłości; 
3) ustala, czy upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa; 
4) określa, w jakim zakresie i okresie, nie dłuższym niż trzydzieści sześć miesięcy, upadły jest obowiązany spłacać zobowiązania, które w postępowaniu upadłościowym prowadzonym zgodnie z przepisami części pierwszej zostałyby uznane na liście wierzytelności, oraz jaka część zobowiązań upadłego powstałych przed dniem ogłoszenia upadłości zostanie umorzona po wykonaniu planu spłaty wierzycieli. 
1a. W przypadku ustalenia, że upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, plan spłaty wierzycieli nie może być ustalony na okres krótszy niż trzydzieści sześć miesięcy ani dłuższy niż osiemdziesiąt cztery miesiące. 
2. Koszty postępowania tymczasowo pokryte przez Skarb Państwa oraz inne zobowiązania masy upadłości niezaspokojone w toku postępowania uwzględnia się w planie spłaty wierzycieli w pełnej wysokości, chyba że możliwości zarobkowe upadłego, konieczność utrzymania upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu oraz ich potrzeby mieszkaniowe nie pozwalają na zaspokojenie kosztów postępowania tymczasowo pokrytych przez Skarb Państwa oraz innych zobowiązań masy upadłości w pełnej wysokości. W przypadku braku zgłoszeń wierzytelności i braku wierzytelności, które w postępowaniu upadłościowym prowadzonym zgodnie z przepisami części pierwszej podlegałyby z urzędu umieszczeniu na liście wierzytelności, w planie spłaty wierzycieli uwzględnia się wyłącznie zobowiązania, o których mowa w zdaniu poprzednim, a w przypadku braku takich zobowiązań umarza się zobowiązania upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli. 
3. Koszty postępowania tymczasowo pokryte przez Skarb Państwa nieuwzględnione w planie spłaty wierzycieli albo niezaspokojone w ramach wykonania planu spłaty wierzycieli ponosi Skarb Państwa. 
4. Sąd nie jest związany stanowiskiem upadłego oraz wierzycieli co do treści planu spłaty wierzycieli. Ustalając plan spłaty wierzycieli, sąd bierze pod uwagę możliwości zarobkowe upadłego, konieczność utrzymania upadłego i osób pozostających na jego utrzymaniu oraz ich potrzeby mieszkaniowe, wysokość niezaspokojonych wierzytelności oraz stopień zaspokojenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. 
5. Ustalenie planu spłaty wierzycieli nie narusza praw wierzyciela wobec poręczyciela upadłego oraz współdłużnika upadłego ani praw wynikających z hipoteki, zastawu, zastawu rejestrowego, zastawu skarbowego oraz hipoteki morskiej, jeśli były one ustanowione na mieniu osoby trzeciej. Ustalenie planu spłaty wierzycieli i umorzenie zobowiązań upadłego jest skuteczne również w stosunkach pomiędzy upadłym, a poręczycielem, gwarantem i współdłużnikiem upadłego.
6. W okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności powstałych przed ustaleniem planu spłaty wierzycieli, z wyjątkiem wierzytelności wynikających z zobowiązań, o których mowa w art. 49121 ust. 2. 

Windykacja – pozew o zapłatę

Mam wątpliwość, ile dokładnie pieniędzy jest mi winien dłużnik, bo mieliśmy skomplikowane rozliczenia. Czy mogę napisać ogólnie, że jest dłużnikiem czy precyzyjnie oznaczyć kwotę?    Tomasz D.

Żądanie musi być precyzyjne. Od wysokości żądania zależy wiele spraw, np. opłata sądowa, czy sprawa trafi do sądu rejonowego czy okręgowego.
Z art. 187 Kodeksu postępowania cywilnego wynika, że:
§ 1. Pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, a nadto zawierać:
1) dokładnie określone żądanie, a w sprawach o prawa majątkowe także oznaczenie wartości przedmiotu sporu, chyba że przedmiotem sprawy jest oznaczona kwota pieniężna;
11) oznaczenie daty wymagalności roszczenia w sprawach o zasądzenie roszczenia; 
2) wskazanie faktów, na których powód opiera swoje żądanie, a w miarę potrzeby uzasadniających również właściwość sądu; 
3) informację, czy strony podjęły próbę mediacji lub innego pozasądowego sposobu rozwiązania sporu, a w przypadku gdy takich prób nie podjęto, wyjaśnienie przyczyn ich niepodjęcia.

dr. Waldemar Podel
radca prawny
doradca restrukturyzacyjny

* Od redakcji: Teksty zamieszczone w tym poradniku prawnym pochodzą z archiwalnych numerów Tygodnika Płockiego. Z bieżącymi poradami prawnika można zapoznać się z w najnowszym, dostępnym w punktach sprzedaży papierowym wydaniu TP.