Prawnik radzi

Upadłość i zgłoszenie wierzytelności
 

Jakie są zasady związane ze zgłoszeniem wierzytelności w postępowaniu upadłościowym?      Henryk L.

Zacznijmy od tego, kto może zgłosić swą wierzytelność, a dopiero potem wskażmy, w jaki sposób ma to uczynić.
W myśl art. 236 prawa upadłościowego, wierzyciel osobisty upadłego, który chce uczestniczyć w postępowaniu upadłościowym, jeżeli niezbędne jest ustalenie jego wierzytelności, powinien w terminie oznaczonym w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości zgłosić syndykowi swoją wierzytelność. 
Uprawnienie do zgłoszenia wierzytelności przysługuje wierzycielowi ponadto, gdy jego wierzytelność była zabezpieczona hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym, hipoteką morską lub przez inny wpis w księdze wieczystej lub w rejestrze okrętowym. Jeżeli wierzyciel nie zgłosi tych wierzytelności, będą one umieszczone na liście wierzytelności z urzędu. Zasadę tę stosuje się odpowiednio do wierzytelności zabezpieczonych hipoteką, zastawem lub zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym, hipoteką morską na rzeczach wchodzących w skład masy upadłości, jeżeli upadły nie jest dłużnikiem osobistym, a wierzyciel chce w postępowaniu upadłościowym dochodzić swoich roszczeń z przedmiotu zabezpieczenia.
Postanowienia niniejszego artykułu dotyczące wierzytelności stosuje się do innych należności podlegających zaspokojeniu z masy upadłości.
W sposób szczególny traktowane są wierzytelności pracownicze. Otóż, zgodnie z art. 237 PU, nie wymagają zgłoszenia należności ze stosunku pracy. Należności z tego tytułu umieszcza się na liście wierzytelności z urzędu.
Zgodnie z art. 238 PU przepisy dotyczące roszczeń pracowniczych stosuje się odpowiednio do roszczeń Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o zwrot z masy upadłości świadczeń Funduszu wypłaconych pracownikom upadłego. Do wierzytelności Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego przepisy dotyczące wierzytelności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stosuje się odpowiednio. 
Jeśli chodzi o formę zgłoszenia, to stosownie do art. 239 PU zgłoszenia wierzytelności dokonuje się na piśmie w dwóch egzemplarzach.
Wierzyciel może dokonać zgłoszenia wierzytelności za pośrednictwem Rejestru.
W zgłoszeniu wierzytelności wierzyciel wskazuje dowody uzasadniające zgłoszenie.
Minister Sprawiedliwości określił, w drodze rozporządzenia, wzór pisemnego zgłoszenia wierzytelności oraz zakres danych objętych zgłoszeniem wierzytelności za pośrednictwem Rejestru, mając na uwadze jego przejrzystość i kompletność oraz uproszczenie i przyspieszenie zgłoszenia wierzytelności w postaci elektronicznej.
Istotne dla wierzycieli jest to, że w myśl art. 239a PU, zgłoszenie wierzytelności przerywa bieg terminu przedawnienia. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu albo umorzeniu postępowania upadłościowego. 
W art. 240 PU wierzyciele znajdą informacje o tym jakie informacje powinny znaleźć się w zgłoszeniu. Należy podać: 1) imię i nazwisko albo nazwę wierzyciela i odpowiednio jego miejsce zamieszkania albo siedzibę, adres oraz numer PESEL albo numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku ich braku - inne dane umożliwiające jego jednoznaczną identyfikację; 2) określenie wierzytelności wraz z należnościami ubocznymi oraz wartość wierzytelności niepieniężnej; 3) dowody stwierdzające istnienie wierzytelności; jeżeli wierzytelność została uznana w spisie wierzytelności sporządzonym w postępowaniu restrukturyzacyjnym, wystarczające jest powołanie się na tę okoliczność; 4) kategorię, do której wierzytelność ma być zaliczona; 5) zabezpieczenia związane z wierzytelnością; 6) w razie zgłoszenia wierzytelności, w stosunku do której upadły nie jest dłużnikiem osobistym, przedmiot zabezpieczenia, z którego wierzytelność podlega zaspokojeniu; 7) stan sprawy, jeżeli co do wierzytelności toczy się postępowanie sądowe, administracyjne, sądowo-administracyjne lub przed sądem polubownym; 8) jeżeli wierzyciel jest wspólnikiem albo akcjonariuszem spółki będącej upadłym - ilość posiadanych udziałów albo akcji oraz ich rodzaj; 9) numer rachunku bankowego wierzyciela, jeżeli wierzyciel posiada taki rachunek. 

Upadłość i dostęp do akt
 

Czy jako wierzyciel mam dostęp do akt postępowania upadłościowego, które prowadzone jest wobec mojego dłużnika?     Mariusz T.

Zgodnie z art. 228 Prawa upadłościowego, akta sądowe udostępnia się w sekretariacie sądu uczestnikom postępowania oraz każdemu, kto potrzebę ich przejrzenia dostatecznie usprawiedliwi. Osoby te mogą otrzymywać z akt odpisy i wyciągi oraz bez żadnych dodatkowych opłat sporządzać we własnym zakresie fotokopie. Zasadę tę stosuje się odpowiednio do akt sądowych postępowania o ogłoszenie upadłości zakończonego prawomocnym postanowieniem o ogłoszeniu upadłości albo o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust. 1 lub 2. 
Pobrane samodzielnie wydruki komputerowe postanowień, zarządzeń i dokumentów obwieszczonych lub zamieszczonych w Rejestrze mają moc urzędowo poświadczonych odpisów, jeżeli posiadają cechy umożliwiające ich weryfikację z danymi zawartymi w Rejestrze.
Od dnia obwieszczenia w Rejestrze nie można zasłaniać się nieznajomością treści obwieszczenia, chyba że mimo zachowania należytej staranności nie można było dowiedzieć się o obwieszczeniu.
Dodajmy również i to, że syndyk zakłada i prowadzi akta do zgłoszeń wierzytelności. Akta te mogą być także prowadzone i przechowywane w postaci elektronicznej. Syndyk zapewnia uczestnikom postępowania dostęp do wspomnianych akt w swoim biurze oraz, jeśli akta te są prowadzone w postaci elektronicznej, także z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej. Po prawomocnym zakończeniu postępowania akta są przekazywane do sądu upadłościowego, który wydał postanowienie kończące postępowanie, i dołączane do akt sądowych. 

dr. Waldemar Podel
radca prawny
doradca restrukturyzacyjny

* Od redakcji: Teksty zamieszczone w tym poradniku prawnym pochodzą z archiwalnych numerów Tygodnika Płockiego. Z bieżącymi poradami prawnika można zapoznać się z w najnowszym, dostępnym w punktach sprzedaży papierowym wydaniu TP.