Prawnik radzi

Upadłość konsumencka
 

Znajomy miał ogłoszoną upadłość konsumencką w 2019 r. i już została zakończona. Co prawda nie umorzono mu wszystkich zobowiązań, lecz ustalono plan niewielkich spłat wierzycieli, ale jest bardzo z tego zadowolony. Słyszałem, że w marcu tego roku zmieniły się przepisy i w nowej upadłości konsumenckiej może zdarzyć się sprzedaż całego majątku upadłego dłużnika, ale bez ustalenia planu spłaty albo umorzenia zobowiązań. Oznaczałoby to przecież, że można po takiej procedurze zostać na własne życzenie bez majątku, a wciąż z długami. Kiedy zatem według nowych przepisów sąd może odmówić umorzenia zobowiązań?      Ryszard F.

Rzeczywiście przepisy, dotyczące upadłości konsumenckiej uległy zmianie, w tym bardzo ważny dla poruszanej materii art. 49114a Prawa upadłościowego (PU).
W myśl przywołanego artykułu:
„1. Sąd wydaje postanowienie o odmowie ustalenia planu spłaty wierzycieli albo umorzenia zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli lub warunkowego umorzenia zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli, jeżeli: 
1) upadły doprowadził do swojej niewypłacalności lub istotnie zwiększył jej stopień w sposób celowy, w szczególności przez trwonienie części składowych majątku oraz celowe nieregulowanie wymagalnych zobowiązań, 
2) w okresie dziesięciu lat przed dniem zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w stosunku do upadłego prowadzono postępowanie upadłościowe, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań 
- chyba że ustalenie planu spłaty wierzycieli lub umorzenie zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli lub warunkowe umorzenie zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli jest uzasadnione względami słuszności lub względami humanitarnymi. 
2. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniu zgromadzono fundusze masy upadłości, sąd wydaje postanowienie o ustaleniu planu spłaty wierzycieli, w którym wymienia wierzycieli uczestniczących w planie spłaty, oraz dokonuje podziału funduszy masy upadłości między wierzycieli uczestniczących w planie spłaty. Przepisu art. 49121 nie stosuje się. 
3. Wydanie postanowienia o odmowie ustalenia planu spłaty wierzycieli oznacza zakończenie postępowania.”
W uproszczeniu można rzec, że o ile nie mamy do czynienia z upadłym, którego zachowanie oceniamy wyjątkowo negatywnie (celowe doprowadzenie lub zwiększenie stopnia niewypłacalności) lub w ciągu ostatnich 10 lat dana osoba skorzystała już z dobrodziejstw upadłości konsumenckiej (doszło do umorzenia choćby części zobowiązań) to dłużnik (upadły) może liczyć na skasowanie jego dotychczasowych długów w całości lub w części. Wyjątkowo nawet mogłoby to stać się i w tych sytuacjach, jeśli przemawiają za tym względy słuszności lub humanitarne (np. po kilku latach od ogłoszenia upadłości, w której umorzono zobowiązania danej osoby uległa ona ciężkiemu wypadkowi i doznała ciężkich oraz nieodwracalnych uszkodzeń ciała ).
Z tego i innych powodów warto aby przygotowanie wniosku o ogłoszenie upadłości powierzyć profesjonaliście. Doradca restrukturyzacyjny pomoże ocenić sytuację dłużnika i wypracować spójny obraz sprawy właśnie m.in. z punktu widzenia umorzenia zobowiązań w całości lub ustalenia możliwie krótkiego okresu, w którym dłużnik miałby spłacać wierzycieli.  

Odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawcy 
 

Jestem małym przedsiębiorcą i inna firma, która była generalnym wykonawcą, zleciła mi duży front robót do wykonania, ale nie zapłaciła za nie, chociaż dostali podobno pieniądze od właściciela (inwestora, zamawiającego budowę). Czy w umowie o roboty budowlane można pociągnąć do odpowiedzialności inwestora za to, że wykonawca nie zapłacił podwykonawcy? Grzegorz P.

Generalnie tak, ale oczywiście diabeł tkwi w szczegółach. Proszę w pierwszej kolejności zapoznać się z przepisami art.647 i następnymi kodeksu cywilnego (KC).
Zgodnie z art. 647 KC przez umowę o roboty budowlane wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. 
Kluczowy dla sprawy jest art. 6471 KC. W myśl tego artykułu m.in: 
„§ 1. Inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą (generalnym wykonawcą) za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy z tytułu wykonanych przez niego robót budowlanych, których szczegółowy przedmiot został zgłoszony inwestorowi przez wykonawcę lub podwykonawcę przed przystąpieniem do wykonywania tych robót, chyba że w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia inwestorowi zgłoszenia inwestor złożył podwykonawcy i wykonawcy sprzeciw wobec wykonywania tych robót przez podwykonawcę.
§ 2. Zgłoszenie, o którym mowa w § 1, nie jest wymagane, jeżeli inwestor i wykonawca określili w umowie, zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności, szczegółowy przedmiot robót budowlanych wykonywanych przez oznaczonego podwykonawcę.
§ 3. Inwestor ponosi odpowiedzialność za zapłatę podwykonawcy wynagrodzenia w wysokości ustalonej w umowie między podwykonawcą a wykonawcą, chyba że ta wysokość przekracza wysokość wynagrodzenia należnego wykonawcy za roboty budowlane, których szczegółowy przedmiot wynika odpowiednio ze zgłoszenia albo z umowy, o których mowa w § 1 albo 2. W takim przypadku odpowiedzialność inwestora za zapłatę podwykonawcy wynagrodzenia jest ograniczona do wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy za roboty budowlane, których szczegółowy przedmiot wynika odpowiednio ze zgłoszenia albo z umowy, o których mowa w § 1 albo 2.

dr. Waldemar Podel
radca prawny
doradca restrukturyzacyjny

* Od redakcji: Teksty zamieszczone w tym poradniku prawnym pochodzą z archiwalnych numerów Tygodnika Płockiego. Z bieżącymi poradami prawnika można zapoznać się z w najnowszym, dostępnym w punktach sprzedaży papierowym wydaniu TP.