Prawnik radzi

Prawo restrukturyzacyjne i rada wierzycieli (cz. IV)

W związku z koronawirusem nasz kontrahent zapowiada, że chce wystąpić do sądu o otwarcie jego firmie postępowania restrukturyzacyjnego. Generalnie rozumiemy, co dzieje się w gospodarce i nie sprzeciwiamy się temu, ale chcielibyśmy patrzeć mu na ręce. Mamy ograniczone zaufanie do tego kontrahenta. Słyszeliśmy, że można mieć dużo wiedzy o postępowaniu, jeśli wejdzie się w skład rady wierzycieli. Wiemy, że ona może, ale nie musi być powołana w toku postępowania restrukturyzacyjnego. Temat ten może dotyczyć wielu firm, więc proszę o nieco dłuższą odpowiedź.

Dla pełniejszego obrazu warto zapoznać się z cz. I, II i III tego cyklu poświęconą radzie wierzycieli, które ukazały się w poprzednich wydaniach Tygodnika Płockiego
Tym razem zajmiemy się kolejnymi zagadnieniami związanymi z posiedzeniami rady wierzycieli, jej zwoływaniem, protokołem z posiedzenia, publikacją uchwał oraz wynagrodzeniem i zwrotem wydatków jej członków. 
Zgodnie z art. 134 Pr. restr.: 
1. Posiedzenie rady wierzycieli zwołuje przewodniczący rady, zawiadamiając członków i zastępców o terminie, miejscu i przedmiocie posiedzenia. Pierwsze posiedzenie rady zwołuje nadzorca sądowy albo zarządca niezwłocznie po powołaniu rady.
2. Posiedzeniu rady wierzycieli przewodniczy przewodniczący rady, chyba że regulamin stanowi inaczej.
3. Posiedzenie rady wierzycieli może zwołać również sędzia-komisarz, który przewodniczy posiedzeniu.
Posiedzenia rady są protokołowane, o czym stanowi art. 135 Pr. restr.: 
1. Z posiedzenia rady wierzycieli sporządza się protokół. Protokół podpisują obecni, a odmowę złożenia podpisu zaznacza się w protokole. Jeżeli posiedzenie odbywa się przy użyciu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość, protokół podpisuje wyłącznie przewodniczący rady, ze wskazaniem przyczyny braku pozostałych podpisów, chyba że co innego wynika z regulaminu.
2. Przewodniczący rady niezwłocznie po posiedzeniu przekazuje odpis protokołu sędziemu-komisarzowi, a także nadzorcy sądowemu albo zarządcy, jeżeli nie byli obecni na posiedzeniu. Do odpisu protokołu załącza się odpisy uchwał podjętych na posiedzeniu.
3. Po podjęciu uchwały bez zwoływania posiedzenia rady wierzycieli przewodniczący rady niezwłocznie przekazuje odpis uchwały sędziemu-komisarzowi.
4. Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się w przypadku posiedzenia rady wierzycieli, o którym mowa w art. 134 ust. 3.
Z założenia uchwały miały być upubliczniane w Rejestrze, który jednak dotychczas nie powstał i pomimo istnienia przepisów, z których można by wnioskować, że Rejestr jest i funkcjonuje, to niestety zgodnie z zasadą wyrażoną na końcu ustawy (w przepisach przejściowych, art.455 Pr. restr.) zamiast w Rejestrze postanowienia, zarządzenia i dokumenty do czasu jego utworzenia wykłada się w sekretariacie sądu (ale niestety o tym nie zawiadamia się).
Z ostrożnością więc należy podchodzić do unormowania art. 136 Pr. restr. 
1. Uchwały rady wierzycieli zamieszcza się w Rejestrze.
2. W terminie tygodnia od dnia zamieszczenia uchwały rady wierzycieli w Rejestrze uczestnik postępowania oraz zarządca albo nadzorca sądowy mogą wnieść zarzuty przeciwko uchwale. Zarzuty wniesione po upływie terminu lub nieodpowiadające wymogom formalnym pisma procesowego pozostawia się bez rozpoznania. Przepisu art. 130 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego nie stosuje się.
3. Sędzia-komisarz rozpoznaje zarzuty w terminie tygodnia od dnia przedłożenia mu zarzutów.
4. Sędzia-komisarz w wyniku rozpoznania zarzutów lub z urzędu w terminie dwóch tygodni od dnia zamieszczenia uchwały rady wierzycieli w Rejestrze może uchylić tę uchwałę, jeżeli jest ona sprzeczna z prawem lub narusza interes wierzycieli. Na postanowienie sędziego-komisarza zażalenie przysługuje wyłącznie skarżącemu, dłużnikowi oraz członkom rady wierzycieli.
5. Wykonanie uchwały nie może nastąpić wcześniej niż po upływie dwóch tygodni od dnia jej zamieszczenia w Rejestrze. Sędzia-komisarz może wstrzymać wykonanie uchwały do czasu uprawomocnienia się postanowienia w przedmiocie rozpoznania zarzutów lub postanowienia o uchyleniu uchwały rady wierzycieli.
Członkowie rady mogą liczyć na pewne (choć niewysokie) gratyfikacje pieniężne, o czym stanowi art. 137 Pr. restr. 
1. Członkowi rady wierzycieli przysługuje prawo do zwrotu koniecznych wydatków związanych z jego udziałem w posiedzeniu rady wierzycieli. Za udział w posiedzeniu sędzia-komisarz może przyznać członkowi stosowne wynagrodzenie, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem i stopniem zawiłości sprawy oraz zakresem wykonywanych prac. Wynagrodzenie to nie może przekraczać 3% miesięcznego przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 55 ust. 3, za jeden dzień posiedzenia. Wynagrodzenie oraz zwrot wydatków wchodzą w skład kosztów postępowania restrukturyzacyjnego.
2. Postanowienie w sprawie wynagrodzenia i zwrotu wydatków wydaje sędzia-komisarz po wysłuchaniu członka rady wierzycieli i nadzorcy sądowego albo zarządcy.
Przed podjęciem decyzji o tym czy wejść w skład rady proszę mieć świadomość, ze zgodnie z a 138 Pr. resr. członek rady wierzycieli odpowiada za szkodę wynikłą z nienależytego pełnienia obowiązków. 
Art. 139 Pr. restr. rozwiązuje sytuacje braku rady i jej bierności. 
Jeżeli rada wierzycieli nie została ustanowiona, czynności zastrzeżone dla rady wierzycieli wykonuje sędzia-komisarz. Sędzia-komisarz wykonuje również czynności zastrzeżone dla rady wierzycieli, jeżeli rada nie wykona ich w terminie wyznaczonym przez sędziego-komisarza.

dr. Waldemar Podel
radca prawny
doradca restrukturyzacyjny

* Od redakcji: Teksty zamieszczone w tym poradniku prawnym pochodzą z archiwalnych numerów Tygodnika Płockiego. Z bieżącymi poradami prawnika można zapoznać się z w najnowszym, dostępnym w punktach sprzedaży papierowym wydaniu TP.