Płocczanki piszą ikony

– Surowa, ascetyczna ikona łączy dwie wartości: piękno i dobro. To rodzaj piękna, który wymyka się naszym zachodnim kryteriom estetycznym. Dla mnie ikona to okno do świata transcendencji, do świata dobra – powiedziała Agnieszka Małecka. Podczas spotkania w Towarzystwie Naukowym Płockim o ikonach opowiadały: twórczyni płockiej pracowni ikonograficznej Katarzyna Kobuszewska oraz uczestniczki warsztatów Bożena Suchecka i Agnieszka Małecka.
Pracownia ikonograficzna działa w Płocku już cztery lata. Od jesieni mieści się w nowej siedzibie przy ulicy Kwiatka. Jej założycielka – plastyk Katarzyna Kobuszewska prowadzi tam warsztaty ikonopisarskie dla początkujących i zaawansowanych. W pracowni powstało już ponad 300 ikon uczestników zajęć. – Praca przy ikonie to praca wieloetapowa. Zaczyna się od wykonania podobrazia. W naszym rejonie geograficznym robi się je głównie z drewna lipowego, z dębowymi wzmocnieniami. Na przygotowaną deskę zagruntowaną lewkasem można przenosić już w pierwszym etapie rysunek. Potem następuje etap złocenia. Następnie kładzie się kolejne warstwy malatury – opowiadała Katarzyna Kobuszewska. Ikony powstają w technice tempery jajowej. Do naturalnie pozyskiwanych suchych pigmentów dodaje się tzw. medium wykonywane z żółtka i białego wina. Na koniec ikony są werniksowane przy użyciu oleju lnianego. – Ikona musiała być wykonana wg kanonu, który wyznaczał wszystkie etapy pracy. Nasuwa mi się porównanie do orkiestry. Aby dyrygować orkiestrą, też jest potrzebna partytura, czyli kanon. Kanon określa temat ikony, kompozycję, symbolikę, proporcje, technikę wykonania. Na zajęciach zaczynamy od Mandylionu – oblicza pana Jezusa na chuście. To jedna z ważniejszych ikon Wschodu. Potem przechodzimy do trudniejszych motywów i przedstawień. Ja cały czas doskonalę swój warsztat u mistrzów greckich – mówiła Katarzyna Kobuszewska.
Naukę pisania ikon może rozpocząć każdy. Do pracowni przychodzą ludzie różnych profesji i w różnym wieku. Ikona przyciąga tajemnicą, pięknem i duchowością. – Jestem osobą, która nie lubi pustki. Kiedy przestałam pracować, czegoś mi brakowało. Znajoma Joanna Małecka zaproponowała mi pójście na warsztaty. W sierpniu 2014 roku po raz pierwszy wzięłam udział w zajęciach. Wsparł mnie mąż, który się tematem ikon fascynował. Na początku zdarzały się momenty zwątpienia, ale kolejne spotkania przyniosły optymizm. Po warsztatach człowiek jest dumny, że coś takiego udało mu się zrobić – mówiła Bożena Suchecka. Pisanie ikon uczy cierpliwości i pokory. – Każdą pracę rozpoczyna modlitwa ikonopisa. Nie wolno nic przyspieszyć. Ikona powstaje praktycznie miesiąc. To kawał życia spędzony przy desce. Dla mnie to jest czas wyciszenia. Własnoręcznie napisane ikony są wspaniałym prezentem dla najbliższych. To nie tylko pięknie odwzorowane przedstawienie motywu, ale także podarowanie własnego czasu spędzonego nad ich stworzeniem.
– Czasami trudno w tym życiowym pędzie znaleźć chwilę, żeby zasiąść do warsztatu. Na szczęście technika pisania ikon pozwala na rozłożenie całego procesu w czasie. Napisałam około dwudziestu – opowiadała dziennikarka Agnieszka Małecka. Zanim sama spróbowała napisać ikonę, odwiedziła uczestników pierwszych warsztatów w Domu Darmstadt. – Zajęcia odbywały się w czasie wakacji. Na zewnątrz ogromny ruch i hałas, a w środku – muzyka bizantyjska, skupienie, spokojny głos Kasi, która wyjaśniała poszczególne etapy pracy. Pierwsze warsztaty były kameralne. Cztery panie, różne osobowości, które połączyło zainteresowanie ikoną. Efekty tych warsztatów były wspaniałe. Postanowiłam sama spróbować. Czasami słyszę, że nie ma sensu mniej lub bardziej udanie odtwarzać najsłynniejsze ikony, że należałoby poszukiwać jakichś nowych dróg. Nie jestem artystą i nie będę ich szukać. Cenię naszą pracownię za to, że tutaj uczę się wierności kanonowi i odtwarzania pięknego wzorca w sposób najlepszy, jak potrafię. To dla mnie największa wartość – podsumowała Agnieszka Małecka.
Spotkaniu towarzyszyła prezentacja ikon wykonanych przez Katarzynę Kobuszewską.

(lesz)