Patroni roku 2026. Kogo upamiętnił Sejmik Województwa Mazowieckiego, kogo Sejm i Senat

Rok 2026 będzie miał trzech patronów: pisarza Andrzeja Struga, pisarkę okresu międzywojnia Polę Gojawiczyńską i wybitnego piosenkarza Mieczysława Fogga. Wydarzeniem historycznym, które będziemy przypominać, jest jubileusz 500-lecia przyłączenia Mazowsza do Królestwa Polskiego.

Sejmik Województwa Mazowieckiego ustanawia patronów na dany rok kalendarzowy od 2012 roku. W 2016 roku postanowiono upamiętniać także wydarzenia o szczególnym znaczeniu dla kultury, turystyki, sportu, gospodarki lub życia społecznego regionu.

Patronami roku 2026 na Mazowszu są: pisarz, publicysta, społecznik, działacz niepodległościowy Andrzej Strug (z okazji 155. rocznicy urodzin); jedna z najbardziej znanych pisarek niepodległościowych okresu międzywojennego Pola Gojawiczyńska (w 130. rocznicę urodzin) i obdarzony barytonem lirycznym wykonawca „Ostatniej niedzieli” i „Jesiennych róż”, nagrodzony medalem „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata” Mieczysław Fogg (w 125. rocznicę urodzin). Wydarzenie o szczególnym znaczeniu w historii Mazowsza, które upamiętni Sejmik, to 500-lecie włączenia Mazowsza do Korony Rzeczpospolitej w 1526 roku, po bezpotomnej śmierci ostatnich książąt mazowieckich Stanisława i Janusza III.

Sejmik nie zapomina także o ks. Władysławie Skierkowskim. W 2026 roku przypada 140. rocznica jego urodzin i 85. rocznica śmierci. Badacz i promotor kultury kurpiowskiej, w czasie swojej pracy duszpasterskiej dokumentował codzienne życie mieszkańców Puszczy Zielonej, ich mowę, obrzędy, zwyczaje. Zapisał słowa i melodie ponad 2 tys. pieśni kurpiowskich, które inspirowały tak wybitnych kompozytorów jak: Witold Lutosławski, Henryk Mikołaj Górecki, Stanisław Moryto czy Karol Szymanowski. Ten ostatni korzystał z motywów kurpiowskich w cyklach „Sześć pieśni kurpiowskich” i „Dwanaście pieśni kurpiowskich”.

Sejm RP w 2026 roku uczci: malarza, pisarza, autora esejów i dzienników Józefa Czapskiego (130. rocznica urodzin); premiera, marszałka Sejmu Ignacego Daszyńskiego (160. rocznica urodzin i 90. rocznica śmierci); pisarza, uczestnika wojny polsko-bolszewickiej Sergiusza Piaseckiego, działacza oświeceniowego i reformatora Stanisława Staszica (200 rocznica śmierci); artystę Mieczysława Fogga; twórcę Ossolineum Józefa Maksymiliana Ossolińskiego (200. rocznica śmierci). Wśród patronów jest też jedna instytucja – Polskie Radio, które nadaje od 100 lat.

Senat RP ustanowił trzech patronów oraz dwa wydarzenia. W roku 2026 szczególna uwaga poświęcona zostanie reżyserowi filmowemu Andrzejowi Wajdzie (100. rocznica urodzin i 10. rocznica śmierci), redaktorowi paryskiej „Kultury” Jerzemu Giedroyciowi oraz prekursorce polskiej tyflologii i systemowej opieki nad osobami niewidomymi, Elżbiecie Róży Czackiej. Przypominane będą również Robotnicze Protesty Czerwca 1976 – w 50. rocznicę wydarzeń w Radomiu, Ursusie i Płocku i historia miasta Gdyni – w 100. rocznicę nadania praw miejskich.

Rada Miasta Płocka ustanowiła rok 2026 Rokiem Płockiego Czerwca 1976.