Nowa wystawa w Muzeum Diecezjalnym w Płocku. Papież Polak, który uczył wolności

Na tę wystawę długo czekaliśmy. Upamiętnia jedyną pielgrzymkę papieża Jana Pawła II do Płocka, której 30. rocznica minęła w czerwcu. Zdjęcia, fragmenty archiwalnych filmów, pamiątki pielgrzymie, nawet szachy, które dla papieża zrobili więźniowie płockiego zakładu karnego, przypominają nie tylko uczestnikom pamiętnej mszy na Placu Celebry, także kolejnym pokoleniom, o historycznym wydarzeniu w dziejach miasta. 

Otwarcie stałej wystawy poprzedziła konferencja prasowa z udziałem biskupa płockiego Piotra Libery, dyrektora Muzeum Diecezjalnego ks. kan. Andrzeja Milewskiego oraz przedstawiciela mecenasa placówki, członka zarządu ds. rozwoju PKN ORLEN Zbigniewa Leszczyńskiego. 
Biskup Piotr Libera podkreślił, że Muzeum Diecezjalne pełni ważną rolę w pielęgnowaniu pamięci: 
– Bardzo się cieszę, że to nasze diecezjalne sanktuarium pamięci i piękna dziś wzbogaca się o jeszcze jedną bezcenną przestrzeń, o stałą wystawę poświęconą pobytowi św. Jana Pawła II w Płocku. To przestrzeń zbudowana z obrazów. To właśnie one niosą potem nasze myśli, poruszają nasze serca. Dzięki nim nie tylko uśmiechamy się do wspomnień minionych dni, ale w jakiś sposób przeżywamy te dni jeszcze raz. 
Dyrektor Muzeum, ks. Andrzej Milewski zwrócił uwagę, że Diecezja Płocka czekała na wizytę papieża przeszło 900 lat. – Kiedy zacząłem pracować w Muzeum, wziąłem sobie do serca sentencję, którą w naszej księdze pamiątkowej 9 stycznia 1904 roku umieścił Henryk Sienkiewicz. Na kościele ciąży zadanie, by troszczyć się o to, co było w przeszłości oraz chronić to przed zapomnieniem i pielęgnować w teraźniejszości poprzez zbieranie eksponatów, które przypominają nam niezwykłe wydarzenia.
Wystawa ma za zadanie przekazywać następnym pokoleniom wiedzę o wartościach głoszonych przez Jana Pawła II m.in. w Płocku. Przedstawiciel mecenasa, Zbigniew Leszczyński, członek zarządu ds. rozwoju PKN ORLEN zaznaczył, że koncern w ramach programu „ORLEN dla Płocka” angażuje się w wiele inicjatyw edukacyjnych, społecznych, sportowych i kulturalnych. Dzięki mecenatowi do zbiorów Muzeum trafiły nowe cenne eksponaty: – PKN OREN i Muzeum Diecezjalne w Płocku współpracują od wielu lat, ale to wystawa jest szczególnie dla nas ważna. Jan Paweł II był i będzie dla wielu pokoleń Polaków autorytetem i wzorem do naśladowania. Korzystając z okazji chciałbym podziękować osobom, które doprowadziły do powstania tak wspaniałej wystawy, m.in. mieszkańcom Płocka, którzy przekazywali pamiątki.
Ekspozycja „Uczył nas wolności. Jan Paweł II w Płocku” znajduje się na I piętrze Muzeum. Dokumenty i eksponaty obrazują wizytę papieża od przygotowań do pielgrzymki po sam pobyt w Płocku. Na wystawie zostały również uwzględnione wcześniejsze pobyty kardynała Karola Wojtyły w naszym mieście. 

30 lat temu w Płocku

Papież odwiedził Płock w dniach 7-8 czerwca 1991 roku, w czasie czwartej pielgrzymki do Polski, której mottem były słowa „Bogu dziękujcie, Ducha nie gaście”. Poszczególne punkty płockiej pielgrzymki przypominają film i fragmenty papieskich homilii. 
Pielgrzymi czekali na dostojnego gościa na Placu Celebry. Papieski helikopter przyleciał z Włocławka 7 czerwca o godz. 14.30 i wylądował na płycie stadionu „Wisły”. Papieża powitali m.in. biskup Zygmunt Kamiński, Jerzy Wawszczak, ówczesny prezydent miasta Andrzej Drętkiewicz, Jakub Chmielewski, Tadeusz Taworski. Później samochód papieski przejechał przez sektory wypełnione pielgrzymami z całego Mazowsza. 
Kilka minut po 15.00 w strugach deszczu rozpoczęła się msza święta. W wygłoszonej wówczas homilii papież odniósł się do ostatniego przykazania Dekalogu. – Przywracajmy blask naszemu pięknemu słowu uczciwość: uczciwość, która jest wyrazem ładu serca, uczciwość w słowie i czynie, uczciwość w rodzinie i stosunkach sąsiedzkich, w zakładzie pracy i w ministerstwie, w rzemiośle i handlu, uczciwość, po prostu uczciwość w całym życiu. Jest ona źródłem wzajemnego zaufania, a w następstwie jest także źródłem pokoju społecznego i prawdziwego rozwoju. Niech w nowych warunkach słowo to nabiera nowego, dojrzałego znaczenia – mówił. 
Program wizyty papieskiej został rozszerzony o modlitwę przed pomnikiem abpa Antoniego Juliana Nowowiejskiego. Papież udał się również do zakładu karnego na spotkanie z osadzonymi. Było to wyjątkowe wydarzenie, pierwsze takie odwiedziny w Polsce. Zwracając się do zebranych podkreślił: – Jesteście skazani, to prawda, ale nie potępieni (…) Życzę wam nadziei, abyście jak najszybciej powrócili do waszych domów i rodzin na normalne miejsce w społeczeństwie. 
Wieczorem Jan Paweł II uczestniczył w nabożeństwie czerwcowym w bazylice katedralnej, podczas którego zamknął obrady 42. Synodu Płockiego. Pod oknem domu biskupów zgromadzili się młodzi ludzie mający nadzieję, że tak jak w Krakowie, papież ich pozdrowi. Nie zawiedli się. Ojciec Święty rozmawiał z młodzieżą, a nawet śpiewał razem z nimi „Barkę”. 8 czerwca Jan Paweł II pożegnał się z pielgrzymami i odleciał do Warszawy. 
Na pamiątkę wizyty Rada Miasta Płocka podjęła uchwałę o nazwaniu miejsca, na którym odbyła się msza, Placem Celebry Papieskiej. 6 czerwca 2020 roku stanął tam pomnik autorstwa rzeźbiarza prof. Stanisława Słoniny. Projekt nawiązuje do obrazu Jezusa Miłosiernego, który był umieszczony w centrum papieskiego ołtarza. Powstał dzięki środkom z Budżetu Obywatelskiego. W Komitecie Budowy Pomnika pod przewodnictwem radnego Leszka Brzeskiego i prezesa Stowarzyszenia Rodzin Katolickich Diecezji Płockiej Witolda Wybulta zaangażowani byli przedstawiciele stowarzyszeń: Parafialno-Uczniowskiego Klubu Sportowego „Viktoria”, Stowarzyszenia Rodzin Katolickich Diecezji Płockiej, Akcji Katolickiej Diecezji Płockiej, Klubu Inteligencji Katolickiej, Katolickiego Stowarzyszenia „Civitas Christiana”, Zakonu Rycerzy św. Jana Pawła II oraz Kuria Diecezjalna Płocka. Poświęcenia pomnika dokonał abp Wojciech Polak. Na domie biskupów, z okazji 100-lecia urodzin, została umieszczona mozaika z wizerunkiem świętego papieża. 

Papieska ekspozycja

Klimat tamtych wydarzeń przypominają medale i kartki pocztowe upamiętniające wizytę, karty wstępu na Placu Celebry, chusty, które nosili pielgrzymi, proporce. Są też pamiątki związane bezpośrednio z Ojcem Świętym m.in. kielich podarowany dla bazyliki katedralnej. Zobaczymy szachy, które papież otrzymał podczas spotkania w zakładzie karnym. 
Wizytę Jana Pawła II w Płocku dokumentują przede wszystkim zdjęcia Jana Waćkowskiego – niestrudzonego fotografa, którego obiektyw uwiecznił nie tylko płocką pielgrzymkę. Waćkowski towarzyszył Janowi Pawłowi II podczas całego pobytu w naszym mieście. Robił także zdjęcia podczas montowania papieskiego pomnika przy katedrze i najnowszego monumentu, który w czerwcu stanął na Placu Celebry. – Nie ma chyba płocczanina, płocczanki, którzy by nie znali sylwetki pana Jana, jego uśmiechu, jego roweru, przemykającego dyskretnie między ulicami naszego miasta, między stronicami żywej historii. Obiektyw pana Jana potrafi uchwycić to, co wymyka się oczom – powiedział biskup Libera. 
Adresatami wystawy są zwiedzający w różnym wieku. Najmłodszych zaciekawią puzzle na multimedialnym ekranie. Starsi mogą sprawdzić swoją wiedzę o Janie Pawle II w quizie. Uwagę przyciąga wieńczący ekspozycję mural autorstwa Marii i Anny Wojnarowskich. Artystki przedstawiły błękitny dom biskupi z oknem papieskim. Warto też przyjrzeć się oryginalnym projektom ołtarza na Plac Celebry, które zaproponowali Wiesław Nadrowski, Mirosław Łakomski i Jerzy Mazuś. 
Dyrektor Muzeum Diecezjalnego ks. Andrzej Milewski podziękował osobom prywatnym i instytucjom, które podarowały papieskie pamiątki oraz tym wszystkim, którzy organizowali pielgrzymkę papieża do Płocka w 1991 roku na czele z ks. infułatem Markiem Smogorzewskim. – Nasza wystawa jest otwarta i będzie ciągle otwarta. Będziemy ją zmieniać, udoskonalać, żeby nie stawała się nudna – dodał ks. Milewski. Do osób i instytucji, które posiadają obiekty związane z pobytem Jana Pawła II w Płocku, zwrócił się z apelem o przekazywanie ich do Muzeum. 
Otwarcie wystawy uświetnił koncert w wykonaniu Zespołu Bemolla pod kierunkiem Marii i Bogdana Marciniaków. Ekspozycję można zwiedzać od wtorku do piątku, w godz. 10.30-14.00 oraz w sobotę od 10.00 do 16.00.

Lena Szatkowska
fot. Marta Kunavar