Na Emaus niewiasto!

„Dwóch z nich (uczniowie Jezusa), szło tego właśnie dnia do miasteczka, które leżało sześćdziesiąt stadiów od Jeruzalem, a zwało się Emaus. Rozmawiali z sobą o tym wszystkim, co zaszło. Kiedy tak rozmawiali, sam Jezus zbliżył się do nich i szedł z nimi. Lecz oczy ich były zasłonięte tak, że Go nie poznali.” (Łk 24, 13-17)
Na pamiątkę tego zdarzenia w okresie kontrreformacji rozpowszechnił się w całej Europie zwyczaj odwiedzania w drugi dzień Świąt Wielkanocnych kościoła poza miastem (zwany Emaus). Takim miejscem dla Krakowa był kościół św. Salwatora oraz kościół Norbertanek na Zwierzyńcu. Zwierzyniec, choć obecnie znajduje się w granicach Krakowa, w średniowieczu do jego bram miał ok. 1,5 km. O krakowskim Emausie po raz pierwszy wspomniał w XVI wieku legat papieski Giovanni Paolo Mucante. Według niego cała męska młodzież podążając tego dnia na Emaus niosła ze sobą wierzbowe witki, którymi smagali co brzydsze dziewczęta krzycząc: „Czemu nie rychło na Emaus”. Zwyczaj spaceru na zwierzyniecki odpust przetrwał do dzisiaj. Zatem może warto go naśladować też i w innych miejscach Polski, zwłaszcza, że długi spacer za miasto, po spożyciu świątecznych specjałów, w zbożnym celu, wydaje się mieć jedynie zbawienne znaczenie. Należy tylko uważać na współczesnych tradycjonalistów, oblewających wodą każdego, bez względu nawet na płeć (ale może to są te koszty równości?).

Kruchy tort krakowski
Skład: ciasto

250 g mąki;
100 g drobno mielonych migdałów;
170 g masła;
100 g cukru pudru;
4 żółtka;
1 opakowanie cukru waniliowego;

masa

200 g morelowej konfitury (brzoskwiniowa też się sprawdza);
4 białka;
100 g cukru pudru;
lukier;
100 g cukru pudru;
sok z cytryny;
suszone morele, rodzynki i migdały do dekoracji.

Wykonanie:
Składniki na ciasto razem siekamy, następnie zagniatamy z nich elastyczne ciasto. Chłodzimy je w lodówce przez ok. 20 minut. Kruche ciasto rozwałkowujemy i wykrawamy z niego 4 krążki o średnicy 21 cm (rozwałkowujemy je partiami, aby skrawki powstałe podczas wykrawania krążków można było dołączać do kolejnej części ciasta). Każdy krążek pieczemy w piekarniku przez 10 minut w temperaturze 200 st. C (najwygodniej piec je w tortownicy o odpowiedniej średnicy, przy czym wyjmować krążki należy dopiero po przestudzeniu, inaczej się połamią). Białka ubijamy na pianę, dodajemy stopniowo cukier i przetarte przez sito konfitury. Masę tę ustawiamy na naczyniu z gotującą wodą i kontynuujemy ubijanie, aż stanie się bardzo sztywna. Ostudzone krążki kruchego ciasta przekładamy masą. Ucieramy lukier z cukru pudru oraz soku cytrynowego i pokrywamy nim wierzch tortu. Zanim lukier zaschnie, przystępujemy do dekoracji. Tort najlepszy jest 3-4 dni po upieczeniu, stąd możemy go przygotować kilka dni wcześniej. Zwłaszcza, że tort krakowski tradycyjnie serwuje się na Święta Wielkanocne.


Krakowski wielkanocny odpust zwyczajowo rozpoczyna się mszą świętą odprawianą przez Arcybiskupa Krakowa. Po niej możemy zanurzyć się w tłum oglądający straganowe „cuda”. Warto wówczas skusić się na kupno piernikowego serca czy też drewnianej figurki Żyda. Podobno jej posiadanie będzie gwarancją szczęścia dla naszego domostwa. W tradycji ludowej Żyd należał do kategorii „obcy”, czyli był istotą stojącą na granicy światów – realnego i magicznego. Ta pozycja zapewniała mu rolę mediatora, który mógł wypraszać wszelkie łaski dla domu, gdzie się tylko znalazł.
Tekst i stylizacja Izabela Chudzyńska
fot. Piotr Chudzyński