Menonici na Mazowszu

Skansen Osadnictwa Nadwiślańskiego w Wiączeminie zaprasza na otwarcie wystawy Wojciecha Marchlewskiego „Menonici na Mazowszu w XVIII-XX wieku”. Gościem wernisażu będzie Frieda Classen, mennonitka z Kanady, pochodząca z Nowego Wymyśla. Uczestnicy wernisażu spróbują też menonickiej kuchni. 

Wystawa przedstawia historię ruchu religijnego menonitów, którego początki sięgają reformacji i terenów Holandii i Niemiec. Potomkowie menonitów osiedli na Mazowszu w końcu XVIII wieku i mieszkali do roku 1948. Potem zostali wysiedleni do Niemiec, następnie do Kanady, do rolniczych stanów Manitoba i Alberta. Swoje przywiązanie do wspólnoty „Wymyślaków” manifestowali podczas zjazdów, które odbywały się cyklicznie raz na dekadę. Na spotkaniach wspominali wspaniałe czasy, kiedy mieszkali w Wymyślu.
Autorem wystawy jest etnograf, historyk i socjolog religii Wojciech Marchlewski, który od 1976 roku prowadzi badania nad osadnictwem olenderskim w dolinie środkowej Wisły. Do Nowego Wymyśla trafił po raz pierwszy dwa lata później. Rozmowa z mieszkańcami doprowadziła do pogłębienia badań nad historią wsi. Okazało się, że Nowe Wymyśle to jedyna, zachowana w niezmienionym stanie wieś założona przez menonitów. 
W 1979 roku Marchlewski nawiązał pierwsze kontakty z byłym mieszkańcem Nowego Wymyśla - Erichem Ratzlaffem, autorem pracy „Na łuku Wisły”. W 1986 roku na zlecenie wojewódzkiego konserwatora zabytków w Płocku przygotował Studium ruralistyczno-historyczne wsi Nowe Wymyśle, a w roku 1987 Studium ruralistyczno-historyczne Woli Wodzyńskiej. W latach 1986-1992 ukazało się wiele publikacji jego autorstwa z zakresu historii materialnej menonitów i historii religii w czasopismach naukowych w Polsce i USA. W roku 1990 na zaproszenie Mennonickiego Komitetu Centralnego wziął udział w XX Światowym Kongresie Mennonitów w Winnipeg.
Obecnie Marchlewski razem z Collinem Neufeldem opracowują historię menonitów w latach 1936-1948. Publikacja będzie oparta na badaniach archiwalnych, prowadzonych w archiwach w Polsce, Niemczech, Kanadzie i USA oraz wywiadach, które przeprowadził z mieszkańcami Nowego Wymyśla.
Wyjątkowym gościem wernisażu będzie Frieda Classen, urodzona w Nowym Wymyślu w 1933 roku, która wyjechała z Polski do Kanady jako jedna z ostatnich menonitek - w 1948 roku. W czasie wernisażu będzie można również skosztować potraw menonitów z Nowego Wymyśla sporządzonych m.in. według przepisu Friedy Classen. Dowiemy się także, jak potoczyły się losy menonitów z Nowego Wymyśla po wojnie. Kuratorem wystawy „Menonici na Mazowszu w XVIII-XX wieku” jest Magdalena Lica-Kaczan. Wernisaż odbędzie się 18 listopada o godz. 12.00 w Skansenie. 

(l.)