Lecznicza moc leśnych ziół

Dzieje ziołolecznictwa sięgają starożytności. Potencjał leczniczy niektórych roślin i ekstraktów znany jest od wieków, a wiedza o ich zastosowaniach przekazywana z pokolenia na pokolenie. Dopiero po intensywnym rozwoju farmakologii w drugiej połowie XIX wieku ziołolecznictwo zostało zepchnięte do roli leczenia domowego. Obecnie natomiast, dzięki różnorodnym badaniom, udowodniono szkodliwe działania uboczne wielu leków syntetycznych. W związku z tym możemy zauważyć powrót do medycyny naturalnej. Coraz więcej osób zaczyna doceniać niesamowitą moc ziół.

Już na początku XX wieku przekonano się, że organizm ludzki musi mieć dostarczone takie składniki, jak sole mineralne, witaminy czy kwasy organiczne – czyli to, co zawierają w sobie rośliny stosowane w ziołolecznictwie. Obecnie stosuje się coraz więcej preparatów powstałych z przetworzonych surowców roślinnych. A gdzie je można znaleźć? Między innymi w bliskich nam lasach Nadleśnictwa Płock. Obszary leśne, w znacznej części położone z dala od źródeł zanieczyszczeń przemysłowych i w bardzo małym stopniu schemizowane, zapewniają wartościowy surowiec zielarski.

Jak zbierać zioła?

Każdy, kto chciałby zainteresować się zbieraniem ziół, powinien wiedzieć, w jakim czasie poszczególne rośliny zawierają najwięcej ciał czynnych i kiedy mają ich odpowiedni skład procentowy. – Wybranie odpowiedniego terminu na zbiór ma więc duże znaczenie i decyduje o wartości surowca. Na jego jakość ma wpływ nie tylko pora roku, ale tez okres rozwoju rośliny. W niektórych wypadkach należy też wziąć pod uwagę porę dnia. W czasie zbioru istotna jest także pogoda – tłumaczy Małgorzata Włoczkowska z Nadleśnictwa Płock. Dodaje też, że zioła najlepiej zbierać w dni pogodne, suche i najlepiej słoneczne, po obeschnięciu rosy lub przed rosą wieczorną. Powinny być bowiem suche, o odpowiedniej barwie i zapachu.

Warto zaznaczyć, że w celach leczniczych używa się często nie całej rośliny, ale jedną lub kilka jej części, ponieważ każda z nich może posiadać zupełnie inne ciała czynne. Ze względu na to zbiera się je oddzielnie, a często też w innym czasie.

Kiedy możemy się udać do lokalnych lasów w poszukiwaniu surowców zielarskich? Ziele, czyli nadziemną część rośliny, zbiera się prawie zawsze w okresie początkowego lub pełnego kwitnienia, gdy zawierają najwięcej ciał czynnych. Korzenie i kłącza wykopuje się zazwyczaj późną jesienią lub wczesną wiosną. Liście roślin zbiera się bezpośrednio przed lub w początkowym okresie kwitnienia. Najwięcej staranności w czasie zbioru wymagają kwiaty. Dlatego najczęściej zbiera się je ręcznie, w okresie rozkwitania kwiatów lub ich pełnego rozkwitu. Owoce z kolei zbiera się dojrzałe lub przed całkowitym dojrzeniem, a korę pozyskuje na wiosnę. Natomiast najlepszym czasem na zbiór pączków jest wczesna wiosna.

– Oczywiście rośliny, które zbierzemy w lesie, możemy wykorzystać nie tylko do celów leczniczych. Mają one także zastosowanie w przemyśle spożywczym czy perfumeryjnym i kosmetycznym – zaznacza Małgorzata Włoczkowska.

W lokalnych lasach znajdziemy kilkaset różnych gatunków roślin, które wykorzystywane są w ziołolecznictwie i medycynie. Wiele z nich bardzo dobrze znamy, choć nie zawsze wiemy, jak wiele cennych właściwości posiadają.

A oto kilka przykładów roślin, które możemy spotkać podczas spacerów na terenie Nadleśnictwa Płock:

Borówka czarna – składniki zawarte w liściach tej rośliny działają między innymi antyseptycznie i przeciwgorączkowo. Naparu z nich używa się także przy cukrzycy. Odwary z owoców stosuje się natomiast przy chorobach układu pokarmowego, regulują one pracę żołądka.

Fiołek leśny – jako surowiec zielarski wykorzystywany jest między innymi do produkcji olejku eterycznego. Ponieważ roślina ta ma działanie wykrztuśne i rozkurczowe, stosuje się ją w przypadku chorób układu oddechowego.

Bez czarny – jest to roślina znana ze swoim przeciwgrypowych właściwości. Napary z czarnego bzu zwalczają kaszel, gorączkę i wzmacniają odporność. Co więcej, są doskonałym kosmetykiem na problemy ze stanami zapalnymi oczu, cieniami i obrzękami pod oczami.

Konwalia majowa – preparaty z tej rośliny stosuje się z w leczeniu zakłóceń pracy serca, ponieważ zawarte w niej składniki poprawiają ekonomikę pracy serca. Konwalia posiada także ogólne działanie uspokajające.

Oprac. (jb)

Materiał partnera