Drewno – surowiec do wszystkiego

Drewno to surowiec uniwersalny, prosty i wytrzymały. Używany jest przez człowieka od zarania dziejów, a wraz z postępem cywilizacji jego znaczenie i skala wykorzystania stale rosły. Szacuje się, że współcześnie drewno posiada ok. 30 tysięcy zastosowań.

Drewno wykorzystuje się m.in. w budownictwie, górnictwie, energetyce, do produkcji podłóg, mebli, instrumentów muzycznych czy zabawek. Na co dzień mamy wokół siebie wiele przedmiotów, które nie powstałyby bez użycia drewna. Jego pochodzenie, sposób pozyskania i właściwości fizyczne sprawiają, że jest najbardziej naturalnym i przyjaznym materiałem, który wykorzystywany jest na tak dużą skalę. Drewno jest bowiem w pełni odnawialne, można je wielokrotnie przetwarzać, a w procesie przerobu lub naturalnego rozkładu nie pozostawia szkodliwych odpadów.

Skąd bierze się drewno?

Z lasu! Zaspokojenie zapotrzebowania na drewno i zapewnienie trwałości lasów nie są sprzecznymi interesami. Leśnicy pozyskują drewno w granicach wyznaczonych przez standardy ekologicznej gospodarki, badania naukowe i 10-letnie plany urządzenia lasu, zatwierdzane przez ministra środowiska.

Zasoby drewna rosną z roku na rok i są już dwukrotnie większe niż pół wieku temu. Wynoszą 2,5 mld m³, w tym w Lasach Państwowych – blisko 1,95 mld m³, co czyni je piątymi co do wielkości w Europie! LP są głównym dostawcą drewna na polski rynek. Aby zaspokoić rosnący popyt, leśnicy zwiększają pozyskanie drewna – od 1990 r. wzrosło ono ponad dwukrotnie.

Warto zaznaczyć, że wraz z zasobami drewna zwiększa się także powierzchnia lasów. Przykładowo pobliskie Nadleśnictwo Gostynin odnawia corocznie ok. 100 ha lasów. Są to powierzchnie po zrębach, ale także grunty porolne zakwalifikowane do odnowienia. Tutejsza szkółka leśna produkuje corocznie ponad 1 mln sadzonek drzew i krzewów do odnowień i zalesień.

Jakie drewno pozyskiwane jest z gostynińskich lasów? – Zdecydowanie najwięcej w lasach Nadleśnictwa Gostynin jest sosny, której udział wynosi ponad 92% powierzchni leśnej. Po ok. 3% zajmują drzewostany z panującym dębem i olszą – wymienia Agnieszka Borczyńska z Nadleśnictwa Gostynin. I dodaje, że wysoki udział sosny wynika przede wszystkim z uwarunkowań przyrodniczych, czyli występowania słabych gleb czy wydm piaszczystych. – Od kilku dekad się to zmienia. Stopniowo na fragmentach żyźniejszych wprowadzane są gatunki cenniejsze – zwłaszcza dąb i buk, ale także grab i lipa – zaznacza.

Każdy z gatunków to materiał o nieco innych właściwościach, a co za tym idzie o różnych możliwościach wykorzystania. Drewno sosnowe jest miękkie i lekkie, a mimo to bardzo wytrzymałe. Tworzone są z niego meble, stosowane jest również w budownictwie. Z drewna dębowego powstają m.in. parkiety, okna czy drzwi. Natomiast drewno olchy wykorzystywane jest chociażby do produkcji oklein i sklejek. Warto wspomnieć, że z gostynińskich lasów pozyskiwany jest surowiec drzewny na potrzeby rynku lokalnego i ogólnopolskiego, nie tylko dla dużych odbiorców, takich jak tartaki czy zakłady papiernicze, ale także dla indywidualnych detalicznych odbiorców.

Certyfikacja drewna

Wszystkie lasy w zarządzie PGL Lasy Państwowe, czyli między innymi lasy Nadleśnictwa Gostynin, Nadleśnictwa Łąck i Nadleśnictwa Płock mają certyfikat w systemie PEFC, potwierdzający prowadzenie zrównoważonej gospodarki leśnej na najwyższym poziomie.

PEFC (Programme for the Endorsement of Forest Certification) to międzynarodowa organizacja pozarządowa o charakterze non-profit. Promuje zrównoważoną gospodarkę leśną, czyli zarządzanie lasami i obszarami leśnymi w taki sposób, aby utrzymywać ich różnorodność biologiczną, produktywność, zdolność do regeneracji czy zdrowotność, a także funkcje ekonomiczne, gospodarcze i społeczne.

Aby uzyskać certyfikat PEFC, właściciele i zarządcy obszarów leśnych muszą spełnić szereg wymagań, wśród których jest ochrona i wzbogacanie różnorodności biologicznej, zakaz stosowania szkodliwych substancji chemicznych, wspieranie lokalnego rynku pracy, zakaz wprowadzenia gatunków drzewiastych modyfikowanych genetycznie czy zabezpieczenie obszarów leśnych istotnych z ekologicznego punktu widzenia. Certyfikacja lasów zapewnia więc, że są one zarządzane zgodnie z tymi wymaganiami.

Nie należy jednak zapominać, że to ustawodawstwo krajowe i obowiązujące reguły prawne oraz wewnętrze uregulowania Lasów Państwowych gwarantują wysoką jakość gospodarowania powierzonym przez Skarb Państwa dobrem, a certyfikaty jedynie ten fakt potwierdzają, nie zaś odwrotnie. Gospodarka leśna prowadzona jest z najwyższą dbałością o dobro lasów, niezależnie od posiadania certyfikatu.