Kobiety rządzą

„Stałem się panem świata, żebrząc u drzwi Twoich”. Żebrakiem tym był najwybitniejszy władca Imperium Osmańskiego Sulejman Wspaniały (1522–1566). Drzwi, pod którymi wzdychał, prowadziły do Roksolany, zwanej „Bóstwem Lechistanu” (takim imieniem obdarzali pochlebcy Rusinkę, pochodzącą z Rohatynia, miejscowości położonej 70 km od Lwowa). Roksolana była córką popa. Po uprowadzeniu przez krymskich Tatarów została zakupiona przez wielkiego wezyra Ibrahima i podarowana do haremu sułtana Sulejmana Wspaniałego. Tam szybko poradziła sobie z hierarchią Wielkiego Haremu, stając się najpierw faworytą, a po urodzeniu syna, trzecią żoną sułtana. Wydawałoby się, iż z tą chwilą jej dalsza droga awansu musiała się zakończyć. Jednak Roksolana była wyjątkowa. Wyjątkowy miała też apetyt na władzę. Aby go zaspokoić, uknuła swoistą intrygę. Sprowokowała bójkę z pierwszą żoną (to jej syn był naturalnym następcą tronu), która publicznie wytargała ją za włosy i podrapała jej twarz. Po tym incydencie Roksolana odmówiła sułtanowi wszelkich spotkań. Zwyczajowo zachowanie takie było karane śmiercią, jednak w jej wypadku władca postanowił nie kultywować tej tradycji. Co więcej, postanowił spełnić życzenia ukochanej, która zażądała stanowiska pierwszej żony i współudziału we władzy. Uległość sułtana sprawiła, iż spokój i miłość znów wypełniły jego komnaty.
Aby poczuć odrobinę smaku Imperium Osmańskiego, możemy przygotować tureckie szaszłyki.

Szaszłyk z ryby (Klic baligi sisde)
Skład:

   800 g filetów z łososia (lub innej ryby, która nie rozpada się podczas smażenia);

marynata

   2 łyżki oleju;
   1/4 łyżeczki papryki w proszku;
   2 łyżeczki drobno posiekanej cebuli;
   1 łyżeczka soli;
   1 łyżka soku z cytryny;
   5 rozkruszonych listków laurowych;
   1 łyżka posiekanego kopru;

sos

   6 łyżek soku z cytryny;
   4 łyżki oleju;
   1/2 łyżeczki soli;
   1 łyżeczka posiekanego koperku.

Wykonanie:
Wszystkie składniki marynaty starannie mieszamy. Płuczemy filety i osuszamy kuchennym ręcznikiem. Następnie kroimy je na ok. 3 cm kostkę. Tak przygotowaną rybę zalewamy marynatą, przykrywamy folią spożywczą i wstawiamy na noc do lodówki. Po tym czasie kawałki ryby nadziewamy na patyczki do szaszłyków. Blachę do pieczenia wykładamy aluminiową folią i pieczemy szaszłyki w piekarniku rozgrzanym do 200 st. C, z każdej strony po 5 minut. W tym czasie mieszamy wszystkie składniki sosu. Gotowe szaszłyki podajemy z sosem, frytkami i surówką z białej kapusty.


„Jesteś mą siłą, mym księżycem, moją wybranką, mym przyjacielem, sensem życia, moją sułtanką”. Pomimo iż Roksolana karmiona była tego typu poezją, nie zapominała też o prozie życia. W 1530 roku doprowadziła do pierwszego, ale i ostatniego, oficjalnego ślubu w dynastii Osmanów. To ona zapoczątkowała trwający 130 lat sułtanat kobiet (który był ewenementem w historii islamu). Po Roksolanie było jeszcze wiele kobiet, które w tym państwie sięgnęły po władzę. Historia osmańskiego mocarstwa pokazuje, jak wiele może znaczyć sex appeal, i że do walki o władzę można wykorzystać dosłownie wszystko.
Tekst i stylizacja Izabela Chudzyńska
fot. Piotr Chudzyński