Gotuj z Tygodnikiem Płockim. Pociągająca północ

14/11/2023 13:00

Czasami, gdy wiatr powieje z północy, czujemy oddech królowej śniegu Arktyki. To jedynie muśnięcie zimnem, które skuwa lodem czubek Ziemi. Koniec XIX wieku i początek XX wieku to czas, gdy kolejni polarnicy marzyli, aby to ich stopa była tą pierwszą na biegunie północnym. Kiedy 6 kwietnia 1909 roku Robert Peary w towarzystwie czarnoskórego służącego i czterech Inuitów wbijał flagę Stanów Zjednoczonych w zmrożony śnieg, sądził, iż powiewa ona na biegunie północnym. Jednak po powrocie do kraju dowiedział się, że przed nim był inny polarnik Frederick Albert Cook. Ku zadowoleniu Pearego spór rozstrzygnięto na jego korzyść. Choć kontrowersje pozostały. W 1989 roku eksperci z National Geographic Society stwierdzili, że zdobywca bieguna północnego popełnił błąd w obliczeniach i na biegun nie dotarł, w ich opinii zabrakło 8 km. Jedno jest pewne – wybitnym polarnikiem był, a krańce ziemi, choć fascynujące, nie są przychylne życiu. Kuchnia północnej części kontynentu nie jest wyszukana, podobnie jak tamtejszy krajobraz surowa, ale doskonale komponuje się z jesienną aurą za oknem.

Płaski chleb żytni ze śledziową sałatką
(ten przepis to współczesna odsłona kuchni fińskiej)
Skład:
chleb

100 ml mleka 3,2%;

150 ml gorącej wody;

30 g świeżych drożdży;

1 łyżeczka miodu;

200 g pszennej, chlebowej mąki;

150 g żytniej mąki, typ 720;

3 łyżki oleju słonecznikowego;

szczypta soli;

sałatka śledziowa

150 g ziemniaków sałatkowych;

150 g marynowanych w occie śledzi;

1 łyżeczka pikantnej musztardy;

2 łyżki majonezu;

pęczek koperku;

sól, pieprz.

Wykonanie:
Do miski wlewamy mleko i wodę. Następnie dodajemy miód i pokruszone świeże drożdże. Tak przygotowany rozczyn odkładamy w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na ok. 15 minut. Po tym czasie dodajemy do rozczynu mąkę pszenną i żytnią. Mieszamy i dodajemy olej słonecznikowy. Starannie wyrabiamy ciasto. Odkładamy ciasto do wyrośnięcia, na ok. 1 godzinę. Obieramy ziemniaki i gotujemy w osolonej wodzie do miękkości. Odcedzamy ugotowane ziemniaki i pozostawiamy do ostygnięcia. Śledzie kroimy w kostkę. Drobno kroimy koperek. W miseczce mieszamy razem majonez, musztardę i koperek. Tak przygotowany sos doprawiamy solą i pieprzem. Kroimy w kostkę ziemniaki i mieszamy razem ze śledziami i majonezowym sosem. Wyrabiamy ciasto i dzielimy na porcje, z których wyrabiamy kulki wielkości piłki tenisowej. Rozwałkowujemy je na płaskie placki, układamy na blasze do pieczenia wyłożonej papierem do pieczenia. Chlebki pieczemy w piekarniku rozgrzanym do 240 st. C przez ok. 10-15 minut. Sałatkę serwujemy z świeżo upieczonymi chlebkami.

Reklama

Norylsk to najbardziej wysunięte na północ miasto na świecie. Miasto zostało założone w 1935 roku, jako obóz pracy niewolniczej. To tam występują jedne z największych złóż niklu na świecie. Zimą, od końca listopada do połowy stycznia, panuje w mieście całkowita ciemność. Arktyczne powietrze powoduje mrozy dochodzące do -48 st. C. Kolor śniegu ujawnia, jak zanieczyszczona jest tam atmosfera, bywa czarny, żółty, a nawet różowy. Mimo tak ekstremalnych warunków żyje tam ok. 180 tys. mieszkańców. Nie ma wątpliwości, że człowiek to bardzo silne stworzenie.

Reklama

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia

Fot. Piotr Chudzyński