Czasem spotykam się z Schulzem w snach

Drohobycz czasów Brunona Schulza na pocztówkach i grafikach, judaika, pierwsze wydania książek pisarza obejrzymy na wystawie w Muzeum Żydów Mazowieckich. Prezentowane eksponaty pochodzą ze zbiorów Zbigniewa Milczarka.
Bruno Schulz – człowiek samotny artystycznie i intelektualnie pisał listy do różnych pisarzy. Korespondował z Nałkowską i Dąbrowską, Witkiewiczem i Gombrowiczem. To uczyniło z niego pisarza, który zmienił Drohobycz w miejsce magiczne, uwiecznione np. w „Sklepach cynamonowych”. Urodził się 12 lipca 1892 roku. Na płockiej ekspozycji można zobaczyć świadectwo szkolne Schulza wydane przez CK Gimnazjum im. Franciszka Józefa w Drohobyczu w Galicji gdzie między innymi można przeczytać: „obyczaje chwalebne, pilność – dobra”. Pisał i rysował. Swoim pracom plastycznym zwykle nie nadawał tytułów. Rzadko opuszczał miasto. 9 listopada 1942 roku został zastrzelony przez gestapowca na ulicy Drohobycza.
Na wystawie są najstarsze widoki miasta i reprodukcje akwarel Langego. Unikatowy jest plan Drohobycza z końca XIX wieku i mapa jego okolic. Pocztówka z domem Schulza również pochodzi z XIX wieku. W kserokopii „Tygodnika Ilustrowanego” z 1935 roku przeczytamy, co Witkacy pisał o Schulzu. Warto przyjrzeć się drohobyckim judaikom (to w Drohobyczu swego czasu istniała największa synagoga w Polsce). W Bibliotece Domu Żydowskiego gromadzono literaturę polską, niemiecką, w języku hebrajskim (zachował się spis inwentarza). Jest też fotografia Cadyka z Bełżca, który przepowiadał przyszłość i podobno widział tragiczny los pisarza.
Wszystkie eksponaty pochodzą ze zbiorów Zbigniewa Milczarka – nauczyciela języka polskiego w SP nr 13 w Tomaszowie Mazowieckim, pasjonata twórczości Schulza. – Czasem śni mi się Drohobycz i spotykam tam Schulza – opowiadał podczas otwarcia wystawy.
– Wszyscy szukają „Mesjasza”, którego Schulz nie napisał, a ja – rękopisu „Wiosny” – dodał. O „Mesjaszu” Schulz wspominał w listach, ale do tej pory nie natrafiono na ślad tej książki. Nie można też jednoznacznie stwierdzić czy w ogóle powstała. Na wystawie możemy zobaczyć pierwodruki innych powieści, które ma w swoich zbiorach kolekcjoner. Wystawa „Zainstalowani na wieczność – Bruno Schulz i Drohobycz” będzie czynna do 24 sierpnia. (l.)