Co można odliczyć w PIT? Sprawdzamy odliczenia od podatku i ulgi

PIT to oznaczenie najbardziej popularnego podatku, tj. podatku dochodowego od osób fizycznych. W swojej najbardziej podstawowej wersji odnosi się do większości osób uzyskujących dochody ze źródeł takich jak (m.in.): umowa o pracę, umowa zlecenie czy umowa o dzieło. Jednocześnie dochody te wykazywane są w znanym większości zarobkującego społeczeństwa zeznaniu PIT-37. Istotną informacją w zakresie obowiązku złożenia zeznania PIT-37 jest fakt, iż od niedawna funkcjonuje system zwany Twój e-PIT, który zasadzie realizuje obowiązek rozliczenia za samego podatnika. Niemniej warto posiadać choć minimum wiedzy w temacie opodatkowania, aby móc zweryfikować dane, które zostały w tym systemie zawarte, jak również móc uzupełnić je o przysługujące uprawnienia w postaci ulg i odliczeń.

Zasady podstawowe

Jak wiadomo, kwota wynagrodzenia uzyskiwana za każdy miesiąc od pracodawcy (tzw. wynagrodzenie "na rękę") jest kwotą po pomniejszeniu wszelkich składek, zaliczek na podatek dochodowy i potrąceń, do odprowadzania których zobowiązany jest pracodawca. Natomiast w otrzymywanej od pracodawcy informacji (najczęściej jest to PIT-11) ("jako pierwsza") widnieje kwota osiągniętego przez cały rok wynagrodzenia brutto (czyli bez wszystkich ww. potrąceń). Jest to tzw. kwota osiągniętego przychodu, którą następnie pomniejsza się o wartość kosztów uzyskania przychodów. Warto zwrócić uwagę, iż koszty uzyskania przychodów nie są stałe dla wszystkich podatników. Ich wysokość jest zależna od "wielości" pracodawców, u których dana osoba świadczy pracę oraz miejsca świadczenia pracy - przykładowo w przypadku świadczenia pracy poza miejscem (miejscowością) zamieszkania koszty te są wyższe (czyli dla podatnika korzystniejsze). Natomiast otrzymana po potrąceniu ww. kosztów kwota stanowi dochód, który - zanim zostanie opodatkowany - jest znów pomniejszany o odprowadzone przez pracodawcę składki na ubezpieczenia społeczne. Ta wartość jednak w dalszym ciągu nie zawsze stanowi kwotę do opodatkowania, a to dzięki istnieniu wprowadzonych ustawowo ulg i odliczeń.

Najpopularniejsze obecnie ulgi i odliczenia

Obecnie najpopularniejszą ulgą jest tzw. "ulga dla młodych" polegająca na braku opodatkowania PIT przychodu osiągniętego przez świadczących pracę podatników, którzy nie ukończyli 26 roku życia. Ulgą objęte są przychody z pracy oraz z umów zlecenia do wysokości 85 528,00 zł w roku podatkowym. Zwolnienie to obowiązuje niezależnie od liczby umów lub liczby pracodawców. W przypadku, gdy osoba taka zarabia więcej niż 85 528,00 zł, dopiero nadwyżka ponad tę kwotę będzie opodatkowana według przyjętej skali podatkowej (stawka podatku dla nadwyżki wynosi 32%).

Kolejną pod względem popularności jest ulga w związku z wychowywaniem dzieci polegająca na odliczeniu od podatku określonych wartości w zależności od liczby posiadanych dzieci. Odliczeniu podlega więc kwota w wysokości:
 

• 92,67 zł (za każdy miesiąc) na pierwsze i drugie dziecko (za cały rok 1 112,04 zł na każde dziecko),
   
• 166,67 zł (za każdy miesiąc) na trzecie dziecko (za cały rok 2 000,04 zł),
   
• 225,00 zł (za każdy miesiąc) na czwarte i każde kolejne dziecko (za cały rok 2 700,00 zł na dziecko).

Ulgi i odliczenia ogólnie

Trzeba jednak tutaj pamiętać o rozróżnieniu ulg stanowiących odliczenie od dochodu i ulg stanowiących odliczenie od podatku. Co za tym idzie (jak wskazane zostało powyżej), kwota przychodu pomniejszona o koszty uzyskania przychodów daje kwotę dochodu, który jednak w tym momencie nie stanowi jeszcze podstawy opodatkowania. Po pierwsze, dochód jest jeszcze pomniejszany o wartość odprowadzonych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia społeczne, a także o wartość tzw. odliczeń od dochodu, które stanowią m.in.:

I. wykazywane w załączniku do PIT-37 - PIT-O:
 

• przekazane w ciągu danego roku darowizny (np. na organizacje pożytku publicznego czy na celu kultu religijnego),
   
• wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania tak zwanych czynności życiowych, poniesione przez osobą niepełnosprawną lub osobę, na której utrzymaniu są osoby niepełnosprawne,
   
• wydatki z tytułu użytkowania sieci Internet (odliczenie przysługuje w następujących kolejno po sobie 2 latach i podlega ograniczeniu do 760,00 zł dla jednego roku; dodatkowo musi być odpowiednio udokumentowane fakturą wystawioną na podatnika, który dokonuje odliczenia,
   
• wydatki na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, którego dana osoba (podatnik) jest właścicielem lub współwłaścicielem (wydatki te podlegają jednak określonym ustawowo ograniczeniom pod względem celu, na który zostały poniesione oraz kwotowo - tj. do 53 000 zł w odniesieniu do wszystkich realizowanych przedsięwzięć termomodernizacyjnych),
   
• wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego (IKZE).

II. wykazywane w załączniku do PIT-37 - PIT/D:
 

• wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) - ulga ta podlega określonym ustawowo ograniczeniom i obostrzeniom dlatego w celu szczegółowego ustalenia przysługujących do niej praw należy zapoznać się z przepisami i/lub ze znajdującymi się na stronie Ministerstwa Finansów broszurami informacyjnymi.

Następnie ww. dochód pomniejszony o ww. odliczenia od dochodu stanowi podstawę opodatkowania do obliczenia kwoty podatku. Jednak wyliczona w ten sposób kwota podatku ulega pomniejszeniu o wartość pobranych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia zdrowotne, a ponadto podlega określonym ustawowo odliczeniom, tzw. odliczeniom od podatku. Dopiero po ich potrąceniu ustalona zostaje kwota podatku do zapłaty lub kwota nadpłaty.

Do odliczeń od podatku należą:

I. wykazywane w załączniku do PIT-37 - PIT-O:
 

• wydatki na wyszkolenie uczniów lub z tytułu zatrudnienia pracowników w celu przygotowania zawodowego,
   
• składki na ubezpieczenia społeczne opłacone przez osobę prowadzącą gospodarstwo domowe z tytułu zawarcia umowy aktywizacyjnej z osobą bezrobotną,
   
• omówiona powyżej ulga z tytułu wychowywania dzieci,
   
• ulga dotycząca osób zamieszkujących na stałe na terenie Polski, ale uzyskujących przychody z określonych źródeł poza jej granicami - ze względu na poziom zaawansowania określania wysokości tej ulgi - w przypadku osób uzyskujących tego rodzaju przychody - również należy zapoznać się ze szczegółowymi zasadami jej stosowania wskazanymi w przepisach i udostępnionych podatnikom na stronie Ministerstwa broszurach.

II. wykazywane w załączniku do PIT-37 - PIT/D:
 

• wydatki na kontynuację systematycznego gromadzenia oszczędności w kasie mieszkaniowej - które również podlegają określonym ustawowo ograniczeniom i obostrzeniom dlatego w celu szczegółowego ustalenia przysługujących do niej praw należy zapoznać się z przepisami i/lub ze znajdującymi się na stronie Ministerstwa Finansów broszurami informacyjnymi.

Niektóre z wymienionych powyżej ulg i odliczeń (rzadziej występujących) stanowią narzędzie bardziej złożone i wymagające szczegółowej analizy prawnej. Niemniej warto wiedzieć o ich istnieniu, by w celu zidentyfikowania, iż mogą dotyczyć konkretnego podatnika, móc zapoznać się z nimi bardziej szczegółowo i co za tym idzie (w przypadku posiadania do nich uprawnień) skorzystać.

Źródła:

• https://www.podatki.gov.pl/pit/twoj-e-pit/
• https://www.podatki.gov.pl/pit
• https://zaradnyfinansowo.pl/optymalizacja-podatkowa/
• https://zaradnyfinansowo.pl/ulgi-i-odliczenia-pit/