Wynalazki w Płockiej Galerii Sztuki - Made in China

Najpierw była replika słynnej terakotowej armii. A teraz w Płockiej Galerii Sztuki zagościły chińskie wynalazki. Obejrzymy m.in. kopie statków i maszyn, wielkiego smoka z jedwabiu, igły do akupunktury, latarnię magiczną, perły i narzędzie do wyrobu makaronu.
– Jest to dobra edukacyjna wystawa, na której zgromadziliśmy wiele ciekawych rzeczy, np. tryskającą misę, wynalazek z XV wieku. Można próbować – zachęca do oglądania wystawy dyrektor Jerzy Mazuś. W galerii pokazano wynalazki m.in. z dziedziny matematyki, techniki, medycyny, militariów, architektury czy astronomii.
Podstawę chińskiej cywilizacji tworzy rolnictwo, choć tylko 10% powierzchni kraju nadaje się pod uprawę. Nie dziwi więc fakt, że jednym z najważniejszych wynalazków w tej dziedzinie był pług, wykonany z żelaza, który Chińczycy wytwarzali już w III w. p.n.e., podczas gdy w Europie pojawił się dopiero w X wieku. Innym ciekawym wynalazkiem była taczka, wymyślona jako substytut woła albo konia. Oczywiście nie tylko ziemia była ważna. Często patrzono także w górę. Tak powstawały mapy astronomiczne, globusy nieba i astronomiczne zegary. Astronomia była jedną z najbardziej zaawansowanych nauk przyrodniczych w starożytnych Chinach. Chińczycy przywiązywali ogromną rolę do ciał niebieskich, ponieważ wierzyli, że ruchy gwiazd są związane z przeznaczeniem kraju i jego władcy. Od XVI w. p.n.e. aż do końca XIX w. n.e. dynastie uchwalały obowiązek obserwowania zmian na niebie. Obserwowano więc zaćmienia Słońca i Księżyca, plamy na Słońcu, meteory. Imponująca była chińska matematyka. Chińczycy znali liczby naturalne i liczby ujemne. Liczby dodanie i ujemne oznaczali dwoma kolorami: czerwonym i czarnym. Długo nie mieli pomysłu na oznaczenie zera. W zapisach zostawiali po prostu puste miejsce. Matematycy wcześnie zajęli się tzw. „trójkątem Pascala” (ok. 1100 p.n.e.), podczas gdy Blaise Pascal opisał go dopiero w 1655 roku. Ich wielkim osiągnięciem było wyznaczenie wartości liczby pi, z bardzo dużą dokładnością. Dokonał tego Liu Hiu w III w n.e. W V w. obliczeniami zajęli się znakomity matematyk i astronom Zu Chongzhoi i jego syn, którzy wyznaczyli wartość pi do 10 miejsca po przecinku.
Chinom zawdzięczamy najstarsze podstawy medycyny. Akupunktura czy akupresura stosowane są dzisiaj na całym globie. Chińczycy jako pierwsi (ok. 2000 r. p. n. e.) przedstawili hipotezę o związku pracy serca z krążeniem krwi. Trudno uwierzyć, że już w XI wieku wprowadzili szczepienia ochronne. Kładli też ogromny nacisk na higienę. Od V w. p.n.e. kazali myć ręce pięć razy dziennie i myć włosy co trzeci dzień.
Jednym z najbardziej rewolucyjnych wynalazków był papier, a potem druk. Wynalezienie papieru przypisuje się ministrowi Cai Lunowi, eunuchowi pracującemu na dworze cesarskim jako sekretarz. Natomiast pierwsza czcionka drukarska powstała w 593 r. n.e. W 700 r. w Pekinie była drukowana gazeta!
Chiny kojarzą nam się z Wielkim Murem, chroniącym przed najazdami plemion koczowniczych. 6000 kilometrów muru to odległość dzieląca Moskwę od wybrzeży Portugalii. Bardzo znanym wynalazkiem jest proch, wymyślony przypadkiem przez taoistów, poszukujących kamienia filozoficznego. Potem nastały bomby i granaty. Natomiast pradziadkiem armat był euptor. Umieszczany na specjalnym pojeździe mógł się obracać we wszystkich kierunkach. Jedne pociski wywoływały ogień i pożar, drugie wypuszczały trujące gazy.
Wystawa w PGSZ ma charakter edukacyjny, dlatego szczególnie do jej odwiedzenia zaproszeni są uczniowie wraz ze swoimi pedagogami. Na parterze przywita nas głowa ogromnego chińskiego smoka, co jest dobrą wróżbą, choć jak podaje chiński horoskop, rok smoka przypadnie dopiero w 2012. Wystawę zorganizowano we współpracy z Polsko–Chińską Fundacją Promocji Kultury i Sztuki Dong Feng, pod patronatem ambasady chińskiej.
(lesz)