Widziane ze skarpy… [FELIETON]

Przed nami Trzeci Maja. Pisany wielkimi literami, bo święto to, kiedyś pomijane milczeniem, przejęło funkcje pierwszego maja, hucznie fetowanego za ustroju słusznie minionego. Uchwalona wówczas konstytucja nie zdążyła tak naprawdę wejść w życie. Jej zasługą jest zatem tylko to, że była? Pierwsza w Europie i druga na świecie… Niekoniecznie! Zadajmy sobie pytanie, co by było, gdyby udało się uniknąć zaborów i zbudować państwo oparte na zawartych w niej zapisach? Kilka lat wcześniej powstała konstytucja Stanów Zjednoczonych. Obowiązuje do dziś, bez zmian choćby w jednym artykule, a jedynie z dodawanymi z rzadka poprawkami. Być może i nasza poszłaby tą drogą, a państwo polskie byłoby potęgą równa Ameryce… Marzenia nic nie kosztują…
Ale nie tylko rocznica tworzy okoliczność do pisania o konstytucji. Trwają konsultacje przed planowanym referendum na temat zmiany ustawy zasadniczej obowiązującej w naszym pięknym kraju od dwudziestu jeden lat. Pomysłodawcy tej zmiany apelują o zabieranie głosu w tej dyskusji, zatem nie po raz pierwszy, zabieram. Głos wołającego na puszczy. Ja sobie wołam, a druga strona odpowiada „jedźmy, nikt nie woła”! Pan Prezydent mówi z telewizora o spotkaniach z obywatelami w różnych miejscowościach w Polsce i o poruszanych tematach. „Młodzi i przyszłość”, „Wieś, rolnictwo, zrównoważony rozwój”, „Samorząd i społeczeństwo obywatelskie”, „Gospodarka i praca” … Baju, baju… Jak z takich „konsultacji” wyjdzie dobra konstytucja, to… Nie mam pomysłu co by tu obiecać. Na kolanach do Częstochowy? Czy może od razu do klasztoru?
Mam przed sobą ładnie wydany egzemplarz Konstytucji 3 Maja. Co zawiera? Jedenaście artykułów. Wymieniam wszystkie: Religia panująca, Szlachta i ziemianie, Miasta i mieszczanie, Chłopi i włościanie, Rząd, czyli oznaczenie władz publicznych, Sejm czyli władza prawodawcza, Król, władza wykonawcza, Władza sądownicza, Regencja, Edukacja dzieci królewskich, Siła zbrojna narodowa. Najdłuższy jest ten poświęcony władzy wykonawczej, którą sprawuje król przy współudziale Straży Praw, którą tworzą: prymas, pięciu ministrów i dwóch sekretarzy. Straż ma do pomocy cztery komisje: edukacji, policji, wojska i skarbu. I tyle… Gdzie tu młodzi, zrównoważony rozwój, gospodarka… A co do tej ostatniej, konstytucja majowa ustanawia najwyraźniej ustrój liberalny. Państwo się do gospodarki nie wtrąca!
Powtórzmy: konstytucja to fundament. Powinna zawierać podstawowe prawa obywatelskie i określać konstrukcję ustroju politycznego: organy władzy i ich kompetencje!

Jerzy Ogonowski

* Informujemy, że redakcja nie musi się utożsamiać z poglądami zawartymi w felietonach. W tym gatunku dziennikarskim ich autorzy wyrażają własne zdanie.