Prawnik radzi

Zasiedzenie
 

Po ilu latach mogę przejąć własność ziemi, którą obrabiam? To jest fragment gospodarstwa rolnego moich dziadków. Najpierw korzystał z niej mój ojciec, a teraz ja, bo mi to ustnie przekazał. Inną część ma rodzina brata mojego ojca. W rodzinie było jasne od zawsze, że to jest część mojego ojca, a gdy zestarzał się, to że to jest moje. W dokumentach jednak figuruje wciąż dziadek. Tak jak kiedyś ojca, tak teraz mnie wszyscy uważają za właściciela. Nikt nie zakłócał naszego posiadania przez lata. Czy można będzie załatwić to formalnie (np. sądownie)? Chciałabym ziemię przekazać moim dzieciom.       Małgorzata G.

W grę może wchodzić zasiedzenie. Zwracam uwagę na to, iż zmieniały się przepisy związane z okresami koniecznymi do zasiedzenia. Teraz jest 20 lat w dobrej wierze i 30 lat w złej wierze ale bywało tak, że okresy te były krótsze (tj. 10 i 20 lat.) Wymaga to więc szczegółowego zweryfikowania. Może być tak, że nawet, jeśli nie spieraliście się w rodzinie o tę ziemię to i tak sąd przyjmie, iż wymagany jest dłuższy okres właściwy dla złej wiary bo przekazywaliście sobie ziemię bez udziału notariusza. Sprawy takie rozpoznaje sąd.
Zgodnie z art. 172 kodeksu cywilnego: 
§ 1. Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie).
§ 2. Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
§ 3. Nabyć nieruchomość rolną w rozumieniu przepisów ustawy, o której mowa w art. 166 § 3, przez zasiedzenie może jedynie rolnik indywidualny w rozumieniu przepisów tej ustawy, jeżeli - ustalona zgodnie z przepisami art. 5 ust. 2 i 3 tej ustawy - powierzchnia nabywanej nieruchomości rolnej wraz z nieruchomościami rolnymi stanowiącymi jego własność nie przekroczy 300 ha użytków rolnych.
Przepisy przewidują ochronę małoletnich. Jeżeli bowiem właściciel nieruchomości, przeciwko któremu biegnie zasiedzenie, jest małoletni, zasiedzenie nie może skończyć się wcześniej niż z upływem dwóch lat od uzyskania pełnoletności przez właściciela.
Inne zasady i krótsze okresy posiadania obowiązują w przypadku ruchomości.
W myśl art. 174 kodeksu cywilnego: 
§ 1. Posiadacz rzeczy ruchomej niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada rzecz nieprzerwanie od lat trzech jako posiadacz samoistny, chyba że posiada w złej wierze.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się do rzeczy wpisanej do krajowego rejestru utraconych dóbr kultury.
Do biegu zasiedzenia stosuje się odpowiednio przepisy o biegu przedawnienia roszczeń.
Możliwe jest doliczenie do swojego okresu czasu posiadania przez poprzednika (np. ojca, który przejął posiadanie ziemi po dziadku lub dziecka, które jest spadkobiercą po ojcu, który posiadał nieruchomość po dziadku). Jest to korzystne dla obecnego posiadacza.
Stosownie bowiem do art. 176 kodeksu cywilnego: 
§ 1. Jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Jeżeli jednak poprzedni posiadacz uzyskał posiadanie nieruchomości w złej wierze, czas jego posiadania może być doliczony tylko wtedy, gdy łącznie z czasem posiadania obecnego posiadacza wynosi przynajmniej lat trzydzieści.
§ 2. Przepisy powyższe stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy obecny posiadacz jest spadkobiercą poprzedniego posiadacza.
Proszę pamiętać, że jeśli ktoś przez lata jest dzierżawcą ziemi to nie jest jej posiadaczem samoistnym, a zatem ten czas nie będzie liczony. Płacąc czynsz wydzierżawiającemu dzierżawca nie uważa się za właściciela i inni też za właściciela go nie uważają. Zdarza się, iż przez twierdzenia, że kiedyś płaciło się czynsz za daną ziemię (i to przez długi czas) zainteresowani przegrywają sprawę w sądzie, bo brakuje im lat do upływu okresu zasiedzenia.

Upadłość konsumencka
 

Czy w razie ogłoszenia upadłości konsumenckiej jednego z małżonków syndyk powiadamia o tym drugiego małżonka?    Daniel F.

Tak. Dzieje się to na podstawie aart.4916a Prawa upadłościowego. Co więcej, upadłość ta ma wpływ na relacje majątkowe małżonków. Z dniem ogłoszenia upadłości jednego z małżonków powstaje między nimi rozdzielność majątkowa, o której mowa w art.53 § 1 k.r.o. To co bardzo ważne, to to, że jeśli małżonkowie pozostawali w ustroju wspólności majątkowej, to majątek wspólny małżonków wchodzi do masy upadłości, a jego podział jest niedopuszczalny (art.124 ust.1 PU). W uproszczeniu można powiedzieć, że upadłość męża zasysa do wspólnego worka upadłościowego wspólny majątek z żoną.
Małżonek upadłego może dochodzić w postępowaniu upadłościowym należności z tytułu udziału w majątku wspólnym, zgłaszając tę wierzytelność sędziemu-komisarzowi.  

dr. Waldemar Podel
radca prawny
doradca restrukturyzacyjny

* Od redakcji: Teksty zamieszczone w tym poradniku prawnym pochodzą z archiwalnych numerów Tygodnika Płockiego. Z bieżącymi poradami prawnika można zapoznać się z w najnowszym, dostępnym w punktach sprzedaży papierowym wydaniu TP.