Płoccy Żydzi, płoccy prezydenci i Sławoj Składkowski

Historie odkryte w archiwum

Archiwum Państwowe w Płocku przygotowało na 2015 rok kilku ważnych wystaw, sesji naukowych i wydawnictw. Poświęcone będą m.in. płockim Żydom i prezydentom.
Już we wtorek, 17 lutego o godz. 11.00 w AP w Płocku zobaczymy wystawę „Żydowski Płock – architektoniczne wizje i realizacje”, a na niej zabytki oraz budynki, które były własnością społeczności żydowskiej w Płocku w XIX wieku oraz w okresie międzywojennym. Wernisaż będzie połączony z promocją albumu i jednocześnie katalogu wystawy autorstwa Gabrieli Nowak z Muzeum Mazowieckiego i Agnieszki Wojciechowskiej z Archiwum Państwowego. Dodajmy, że pierwsza odsłona projektu miała miejsce w roku ubiegłym w Muzeum Żydów Mazowieckich.
– Część imprez, które proponujemy jest związana z przypadającą w tym roku 70. rocznicą zakończenia II wojny światowej. 7 maja wspólnie z Towarzystwem Naukowym Płockim zapraszamy do archiwum na sesję naukową „Rok 1945 w Płocku i na Mazowszu”. Postaramy się przybliżyć okres zakończenia wojny, tym bardziej że jest to wciąż okres mniej zbadany i myślę, że stanowi wielkie wyzwanie dla badaczy lokalnej historii – mówi dr Tomasz Piekarski dyrektor archiwum w Płocku. Dodaje, że temu okresowi, jak również latom stalinowskim na Mazowszu Zachodnim zostanie w całości poświęcony siódmy tom Płockiego Rocznika Historyczno-Archiwalnego. Promocję przewidziano na listopad.
Archiwum zaprasza też tradycyjnie w Dni Historii Płocka na warsztaty genealogiczne. Tym razem poświęcone będą tematowi „Dokument w rodzinie. Rodzina w dokumencie”. Domorośli genealodzy dowiedzą się tutaj jak znaleźć swoich przodków, jak zabezpieczać dokumenty i jak tworzyć własne rodzinne archiwum.
W czerwcu – gdy przypada Międzynarodowy Dzień Archiwów – Płock przygotowuje wydarzenie na skalę ogólnopolską. Będzie to wystawa, sesja naukowa i promocja katalogu. Wszystko dotyczy postaci Sławoja Felicjana Składkowskiego – lekarza, generała i premiera. – W tym roku będziemy obchodzić 130 rocznicę urodzin ostatniego premiera II Rzeczpospolitej, który urodził się w Gąbinie – przypomina Krystyna Bańka, zastępca dyrektora AP w Płocku, jak również pomysłodawczyni i realizatorka projektu. Prezentowane materiały do tej pory przechowywane były w Społecznym Muzeum Ziemi Gąbińskiej. Dzięki nawiązanej współpracy zapoznać się z nimi może szersze grono odbiorców.
Archiwum w Płocku szykuje też wystawę plenerową i katalog poświęcony prezydentom Płocka. Pomysł pojawił się, gdy w ubiegłym roku archiwum zakupiło zespół akt osobowych byłego prezydenta Antoniego Boberskiego. – Dodatkowo chcielibyśmy pokazać inne sylwetki prezydentów Płocka piastujących tę funkcję do 1939 roku. Do współpracy zapraszamy potomków prezydentów, którzy posiadają w swoich domowych archiwach pamiątki po przodkach – mówi Agnieszka Wojciechowska z AP w Płocku. Przy projekcie współpracuje z dr Krystyną Grochowską-Iwańską. Jej zadaniem będzie opracowanie dokumentów z najtrudniejszego, bo rosyjskojęzycznego okresu historii Płocka przypadającego od 1867 roku do wybuchu I wojny światowej.
Kolejnym ciekawym wydarzeniem planowanym jesienią w Archiwum Państwowym w Płocku jest wydawnictwo „Żydzi płoccy. Album pamięci”. Znajdą się w nim zdjęcia wykonane w zakładach fotograficznych na przełomie drugiej połowy XIX w. i z lat 30. XX w. W tym projekcie Archiwum ponownie łączy siły z Muzeum Mazowieckim. Za część merytoryczną odpowiadać będzie Gabriela Nowak, pracownik muzeum. – Pokażemy unikatowe fotografie, nigdzie dotąd niepublikowane. Pod nimi znajdą się dane portretowanych osób: imię, nazwisko, data i miejsce urodzenia, zawód, a także informacja, czy dana osoba zginęła w obozie. Przy okazji pokazana zostanie nie tylko społeczność żydowska naszego miasta, ale też zakłady fotograficzne, które funkcjonowały w Płocku – mówi Magdalena Młodziejewska, pracownik Archiwum w Płocku. Promocja przewidziana jest 3 września podczas Płockich Dni Żydowskich w Muzeum Żydów Mazowieckich. Dyrektor Tomasz Piekarski przypomina też o kontynuacji akcji pod hasłem „Zostań rodzinnym archiwistą”. – W naszej placówce funkcjonuje punkt konsultacyjny, który ma za zadanie pomagać płocczanom, jak również użytkownikom archiwów w poszukiwaniu swoich korzeni rodzinnych, a także w porządkowaniu i tworzeniu domowych archiwów – informuje.
Archiwum Państwowe w Płocku zaprasza także szkoły na lekcje archiwalne. – Zachęcamy do uczestnictwa w warsztatach pt. „Od Sarajewa do Płocka. I wojna światowa globalnie i lokalnie“ – przypomina dyrektor AP w Płocku.
Tekst i fot. Blanka
Stanuszkiewicz-Cegłowska