Na pograniczu Mazowsza i Podlasia

Wciąż nie do końca odkrytym przez turystów regionem jest Kurpiowszczyzna, położona na pograniczu Mazowsza i Podlasia. Walory turystyczne tego miejsca to nie tylko położenie na terenie dwóch puszcz: Zielonej i Białej, ale także unikalność kultury Kurpiów - ich sztuka ludowa, obrzędy i stroje. W ciągu jednodniowej wycieczki możemy odwiedzić Ostrołękę oraz okoliczne miejscowości: Kadzidło, Wach, Myszyniec i Łyse.

W Ostrołęce zdecydowanie warto odwiedzić Muzeum Kultury Kurpiowskiej (plac gen. Józefa Bema 8). Wizyta w tym miejscu będzie dobrym wprowadzeniem do kultury tego regionu i jego mieszkańców. Zobaczymy tu przedmioty związane z mieszkańcami Ostrołęki oraz Kurpiami, a także dowiemy się o tradycji wycinanki kurpiowskiej.

Wieś Kadzidło uważana jest za nieformalną stolicę Kurpiowszczyzny, a jej nazwa związana jest z bursztynem, a konkretnie kadzidłem wykonywanym z żywicy z dodatkiem jałowca, które wykorzystywano podczas uroczystości kościelnych. Największą atrakcją wioski jest zlokalizowany w środku lasu Skansen Kurpiowski z dwiema chatami kurpiowskimi z XIX wieku, amfiteatrem i budynkami gospodarczymi. Do najciekawszych wystaw skansenu należy kolekcja wycinanek kurpiowskich.

Wyprawę po Kurpiowszczyźnie kontynuujemy odwiedzając wieś Wach. Jest ona położona w sąsiedztwie torfowiska Karaska, będącego ostoją łosi, jeleni i saren. Jej największą atrakcją jest urządzone w starej stodole Muzeum Kurpiowskie, prowadzone przez małżeństwo pasjonatów – Laurę i Zdzisława Bziukiewiczów. Na przestrzeni 200 mkw. – głownie w plenerze – można obejrzeć kolekcję przedmiotów i narzędzi związanych z życiem Kurpiów, w tym historyczne krosna tkackie i dłubanki, czyli proste łodzie. Częścią ekspozycji są także narzędzia do wydobycia i obróbki bursztynu, gdyż to właśnie na tych ziemiach w drugiej połowie XIX wieku wydobywano jantar. W starej szopie obejrzeć można ponadto przykłady kurpiowskiego rękodzieła: stroje, koronki, rzeźby i biżuterię.

W dalszej części wyprawy przenosimy się do Myszyńca, którego wizytówką jest neogotycka bazylika kolegiacka Świętej Trójcy. Warto tam odwiedzić Regionalne Centrum Kultury Kurpiowskiej z Galerią Kurpiowskiej Twórczości Ludowej i Rękodzieła Artystycznego, w której można obejrzeć i kupić prace lokalnych artystów.

A naszą jednodniową wycieczkę po Kurpiowszczyźnie możemy zakończyć w Łysych, najważniejszym ośrodku kurpiowskiej sztuki ludowej. Znajduje się tu zabytkowy drewniany kościół pod wezwaniem św. Anny, który wzniesiony został pod koniec XIX wieku. W kościele zobaczyć można m.in. XIX-wieczne polichromie oraz kurpiowskie palmy wielkanocne. Jednak na szczególną uwagę zasługują obrazy ze scenami biblijnymi z wplecionymi w nie elementami kurpiowskimi. Przykładami takich prac są np. witające się na tle chaty kurpiowskiej Maria i Magdalena, a także Kurp dźwigający wraz z Chrystusem krzyż.

Fot. Zbigniew Panów

Materiał przygotowany we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego