„Mazowsze” od kuchni i inne atrakcje

Każdy w Polsce zna Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze”, lecz nie każdy wie, gdzie znajduje się jego siedziba. Ferie zimowe to zatem dobra okazja, by wybrać się do pałacu Karolin w Otrębusach – miejsca, w którym od kilkudziesięciu lat rezyduje słynny zespół. Ale to nie wszystko. W Otrębusach zobaczymy także motoryzacyjne perełki sprzed lat, a w Owczarni odwiedzimy niezwykły park.

Poznaj historię słynnego zespołu

W pałacu Karolin w Otrębusach znajduje się (CFP), w pełni poświęcone polskiej kulturze ludowej. Jest to również (już od 1948 r.) siedziba Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”, rozsławiającego od dekad polską muzykę i taniec ludowy na całym świecie. Zwiedzanie kolejnych sal ekspozycyjnych w Centrum Folkloru Polskiego „Karolin” pozwala przyjrzeć się historii zespołu, który śmiało można nazwać ambasadorem polskiej kultury. Odwiedzający to miejsce mogą zajrzeć m.in. do gabinetu Miry Zimińskiej-Sygietyńskiej czy sali poświęconej Tadeuszowi Sygietyńskiemu.

We wnętrzach pałacu znajduje się stała ekspozycja, w której harmonijnie przeplatają się dwa wątki. Pierwszym jest prezentacja kultury ludowej wybranych regionów Polski. W poszczególnych salach ekspozycyjnych możemy zapoznać się z barwnym i różnorodnym folklorem Pomorza, Warmii i Mazur, Mazowsza Wschodniego i Podlasia, Mazowsza Zachodniego, Wielkopolski i Kujaw, Śląska oraz Małopolski. Oprócz przedstawienia ludowej regionalnej muzyki, pieśni, tańca i strojów, wystawa ukazuje piękno tańców narodowych: poloneza, mazura, kujawiaka, oberka i krakowiaka, wywodzących się z tańców ludowych.

Drugim wątkiem ekspozycji jest ukazanie stylu, jaki przez lata wykreował Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze” prezentując stylizację polskiego folkloru w postaci widowiska muzycznego zawierającego elementy muzyki i tańca. Motywy ludowe oraz charakterystyczne dla danych regionów figury taneczne stanowią podstawę budowania poszczególnych suit ze zgrabnie skomponowaną choreograficzną opowieścią. „Perła w koronie Rzeczypospolitej” oraz „Ambasador Kultury Polskiej” to część ekspozycji, która została poświęcona historii i działalności Zespołu „Mazowsze”.

Wystawa stała Centrum Folkloru Polskiego „Karolin” stanowi pełną koloru i muzyki podróż tropem kultury narodowej, która stała się inspiracją dla twórców Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”.

Dla fanów motoryzacji

Otrębusy mają jeszcze jedną atrakcję, która przypadnie do gustu wszystkim miłośnikom klasycznych aut. Jest to Muzeum Motoryzacji i Techniki. Najważniejszą częścią kolekcji są samochody z lat 20. XX wieku – okresu rozkwitu światowej motoryzacji, a także czołgi i pojazdy wojskowe w czasów II wojny światowej, polskie auta produkowane w czasach PRL, a także przykłady amerykańskich klasyków z lat 50. i 60. XX wieku – chevrolety, fordy i cadillaki. Część pojazdów prezentowana jest w ekspozycji plenerowej.

Wśród eksponatów są wyselekcjonowane samochody osobowe, ciężarowe, autobusy, samoloty, wózki dziecięce, rowery, motocykle, a także sprawne czołgi, które brały udział w filmie „Czterech Pancernych i pies”.

Tutaj też obejrzymy dawne maszyny do pisania, gramofony, budki telefoniczne, kufry, walizki, telefony, stację paliw z lat 20-tych oraz liczne pamiątki związane z okresem PRL-u. Nie lada gratką jest najstarszy samochód JAG z 1897 r. na naftę.

Do odwiedzenia muzeum zachęca Adam Struzik, Marszałek Województwa Mazowieckiego. – Są miejsca na Mazowszu może odrobinę mniej znane, ale z całą pewnością warte odwiedzenia. Jeśli jeszcze nie byliście w Muzeum Motoryzacji i Techniki w Otrębusach, warto tu zajrzeć. Wspaniałe eksponaty, prawdziwe perełki motoryzacji, gratka dla małych i dużych. Takie miejsca najczęściej prowadzą ludzie z pasją i wielkim sercem, tak jest i tu – mówi marszałek Adam Struzik.

Miasto-ogród

Z Otrębus przenosimy się do Podkowy Leśnej. Pierwszy plan miasta opracował w 1925 roku ceniony urbanista z Warszawy – Antoni Jawornicki. Układ Podkowy, którą zaczęto nazywać miastem-ogrodem, został zaplanowany z promienistymi ulicami, poprzecinanymi przecznicami w kształcie półokręgów. Całość dopełniły pasy zieleni wzdłuż torów kolejki i strumieni oraz ogromny teren leśny w centrum. Zabudowę miejską stanowią niskie, modernistyczne wille zlokalizowane na rozległych parcelach.

Pierwsze nazwy podkowiańskich ulic – nawiązujące do nazw kwiatów, drzew i zwierząt – wymyślił bajkopisarz Benedykt Hertz, który mieszkał w tym mieście w 1930 roku.

Podkowę Leśną upodobało sobie także wiele innych postaci świata kultury, w tym słynny literat Jarosław Iwaszkiewicz. Twórca znaczną część życia spędził w podkowiańskim domu, w którym mieszkał wraz z żoną Anną.

W willi zwanej Stawiskiem działa obecnie Muzeum im. Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów. Do teraz wnętrze domu zachowało swój pierwotny charakter – na ścianach wisi XIX- i XX-wieczne malarstwo polskie, a poszczególne pokoje zdobią rzeźby, perskie dywany oraz klasyczne meble. Centralny punkt pokoju gościnnego zajmuje stół „gdański” i XVIII-wieczny sekretarz, zaś w gabinecie Iwaszkiewicza stoi biurko, przy którym powstawały jego słynne opowiadania i wiersze. W willi znajduje się też biblioteka z 25 tysiącami tomów, w tym unikalnymi pierwodrukami. Jest tu na przykład egzemplarz „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza z 1834 roku. Zbiory muzeum uzupełnia obszerne archiwum pisarza, fotografie, trofea myśliwskie i kolekcje płyt.

Wokół domu rozciąga się park, którego opisy można odnaleźć w twórczości Jarosława Iwaszkiewicza. Do dziś zachowały się na przykład cztery z dziewięciu starych, pomnikowych sosen upamiętnione w ostatnim wierszu poety – „Uranii”.

Rzeźby Juana Soriano w Owczarni

Dawny dworski park w Owczarni został zamieniony w przestrzeń ekspozycyjną z ogromnymi odlewami ptaków, żab i innych zwierząt. Są to intrygujące dzieła meksykańskiego rzeźbiarza, malarza, projektanta – Juana Soriano, jednego z najwybitniejszych artystów XX w. Ogród powstał z inicjatywy Marka Kellera, bliskiego przyjaciela Soriano. Na terenie ogrodu, w okolicach małego stawu, mieści się także niewielka galeria sztuki.      

  (kw)

Fot. archiwum UMWM

Materiał przygotowany we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego