Żyrardów i Sochaczew. W zachodniej części Mazowsza

W kolejną zimową podróż po Mazowszu wyruszmy do Żyrardowa – dawnej osady fabrycznej oraz do położonego nad rzeką Bzurą Sochaczewa, będącego historyczną siedzibą książąt mazowieckich.

Dzień rozpoczynamy od wizyty w Żyrardowie. Miejscowość jest dawną osadą fabryczną, która powstała w miejscu wioski Ruda Guzowska. Pod koniec lat 20. XIX wieku otwarto w niej fabrykę z maszynerią zaprojektowaną przez Filipa de Girarda. Od nazwiska wynalazcy powstała nazwa nowej osady fabrycznej. Współcześnie miasto uchodzi za perełkę architektury industrialnej.

Ciekawym sposobem na zwiedzenie Żyrardowa jest podążanie ścieżką spacerową ,,Poszukiwacze Zdobyczy Techniki – Industrialne Mazowsze”. Szlak łączy dworzec kolejowy z osiedlem robotniczym przy ul. Kościelnej, a także neogotyckim kościołem pod wezwaniem św. Karola Boromeusza, szpitalem fabrycznym, dawnym placem targowym (obecnie plac im. Jana Pawła II) oraz dawnymi budynkami fabryki i jej administracji.

Szczegółową historię dawnej osady przemysłowej poznamy w Muzeum Lniarstwa, znajdującym się w jednym z budynków pofabrycznych. Można w nim obejrzeć kilkadziesiąt zabytkowych maszyn, które tworzą kompletny ciąg technologiczny. Większość maszyn pochodzi z lat 70. i 80. XX wieku. W ekspozycji zobaczymy też największą na świecie kolekcję wielkoformatowych szablonów sitodrukowych.

Kolejnym punktem wycieczki jest Muzeum Mazowsza Zachodniego, które mieści się w zabytkowej willi Karola Dittricha – byłego współwłaściciela Zakładów Żyrardowskich. Wśród wystawionych eksponatów znajdują się przede wszystkim pamiątki związane z historią Żyrardowa, w tym zdjęcia z dawnej fabryki i obrazy prezentujące historię lnu – od starożytnego Egiptu, poprzez Cesarstwo Rzymskie, średniowiecze i renesans, aż do XIX wieku.

Muzeum otacza park krajobrazowy im. Karola Dittricha. Na jego terenie zobaczymy pozostałości architektury ogrodowej oraz zabytkowy drzewostan – m.in. platany klonolistne, olchy czarne, wiąz szypułkowy, dąb szypułkowy.

Na koniec wizyty w Żyrardowie możemy wstąpić do Restauracji Szpularnia (Nowy Świat 8/1), która mieści się w pofabrycznym budynku przędzalni lnu. Lokal serwuje dania kuchni polskiej we współczesnej odsłonie.

Drugą część dnia spędzimy w położonym o 30 km na północ Sochaczewie. W samym jego centrum zobaczymy zabytkowy budynek ratusza, odbudowany po zniszczeniach z czasów I wojny światowej. Obecnie mieści się w nim Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Bitwy nad Bzurą. Jest to największe w Polsce muzeum poświęcone jednej bitwie. Ekspozycja obejmuje kolekcje broni, ekwipunku i umundurowania uczestników starcia, które trwało od 9 do 22 września 1939 roku. Dodatkową atrakcją muzeum są znaleziska archeologiczne z terenu ziemi sochaczewskiej.

Na tyłach muzeum obejrzeć można wystawę plenerową ze sprzętem wojskowym, m.in. samolotem MIG-21, czołgiem T-34 oraz armatami.

W sąsiedztwie muzeum znajdują się ruiny pochodzącego z XIV wieku Zamku Książąt Mazowieckich. Obecnie obiekt ten stanowi idealny punkt widokowy, z którego rozpościera się panoramiczny widok na dolinę Bzury.

Ostatnim punktem wycieczki jest sochaczewskie Muzeum Kolei Wąskotorowej, w którym zobaczyć można ponad 140 eksponatów związanych z wąskotorówką.

Opr. (kw)

Materiał przygotowany we współpracy z Urzędem Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego