Żelazne zdrowie

Żelazo od wieków towarzyszyło człowiekowi. Jego znaczenie było na tyle silne, że w dziejach ludzkości znalazło swe upamiętnienie w postaci epoki żelaza. Żelazo wyparło brąz, gdyż było bardziej dostępne i twardsze. Stąd z czasem zastąpiło go w produkcji narzędzi rolniczych i broni. Metal ten na tyle zadomowił się w człowieczym gospodarstwie, iż do dnia dzisiejszego stanowi doskonały materiał przemysłowy. Jednakowoż, istnieje też jego inna, nie mniej ważna funkcja. Otóż żelazo jest podstawowym pierwiastkiem niezbędnym do funkcjonowania żywych komórek. Naszemu organizmowi dostarczamy je wraz z pokarmem. Żelazo pochodzenia zwierzęcego zwane jest hemowym, zaś roślinnego – niehemowym. Znacznie lepiej przyswajamy żelazo hemowe, bo w 20–30 proc, a niehemowe w 1–6 proc. Stąd, aby mieć żelazne zdrowie, należy albo spożywać mnóstwo szpinaku, brokułów i buraków, albo nie stronić od mięsa. Najzdrowiej jednak będzie, gdy zjemy mięso w połączeniu ze szpinakiem.

Wiosenna rolada
Skład:

    70 dag mielonej wieprzowiny;
    2 cebule;
    1 czerstwa bułka;
    125 ml mleka;
    2 łyżki gęstej śmietany 18 proc.;
    3 jajka;
    15 dag szpinaku;
    1 ząbek czosnku;
    2 łyżki oliwy z oliwek;
    3 łyżki masła;
    sól, pieprz.

Wykonanie:
Szpinak płuczemy starannie z piasku. Na patelni rozgrzewamy oliwę i przesmażamy na niej liście szpinaku oraz przeciśnięty przez praskę czosnek. Szpinak smażymy do czasu, aż liście staną się miękkie. Wówczas doprawiamy je solą i odstawiamy, aby przestygły. Czerstwą bułkę kruszymy i zalewamy ciepłym mlekiem. Cebulę obieramy i drobno kroimy. Na jednej łyżce masła przesmażamy pokrojoną cebulę do momentu, aż stanie się szklista. Mielone mięso, przesmażoną cebulę, namoczoną w mleku odciśniętą bułkę oraz jajko dokładnie mieszamy i doprawiamy solą i pieprzem. Dobrze wyrobioną masę mięsną formujemy w prostokąt. Z pozostałych dwóch jajek oddzielamy białka od żółtek. Z białek ubijamy pianę, do której dodajemy szpinak. Następnie smażymy na łyżce masła szpinakowy omlet. Żółtka roztrzepujemy z 2. łyżkami śmietany i szczyptą soli. Z masy tej na maśle smażymy drugi omlet. Omlety kroimy w paski i układamy na mięsie. Mięso zawijamy w rulon i przekładamy do natłuszczonego, żaroodpornego naczynia. Roladę pieczemy około 50 minut w temperaturze 190 st. C. Ewentualnie możemy ją zawinąć w folię aluminiową, włożyć do wrzącego wywaru warzywnego, zagotować i pozostawić w nim na około 1,5 godziny, nie doprowadzając do wrzenia. Jeśli chcemy podawać roladę na zimno, to należy ją pozostawić do ostudzenia w wywarze.


Najlepiej, aby w naszym ciele było od 3 do 4 gramów żelaza. Mniejsza jego ilość będzie skutkowała anemią, zaś większa chorobą zwaną hemochromatozą. Nadmiar żelaza jest niebezpieczny, gdyż może prowadzić do chorób serca lub nowotworów. Dlatego należy uważać z ilością stosowanych suplementów diety zawierających żelazo. Jeśli jedynym źródłem żelaza jest pokarm, wówczas nie musimy obawiać się jego przedawkowania. Dawnym, domowym sposobem na leczenie anemii było spożywanie jabłek, wzbogaconych w żelazo z uprzednio wbitych weń gwoździ. Pewnie była to skuteczna metoda, gdyż obecna w jabłku witamina C sprzyjała jego przyswajaniu. Niemniej w wypadku, gdy poziom żelaza we krwi znacząco odejdzie od normy, powrót do zdrowia oparty wyłącznie o prawidłową dietę będzie niezmiernie trudny, a czasami wręcz niemożliwy.
Tekst i stylizacja Izabela Chudzyńska
fot. Piotr Chudzyński