Witaj maj!

Zbliża się miesiąc maj. Wokół nas coraz więcej zieleni i kwiatów. Zazwyczaj maj od maja różni się tylko pogodą. Jest jednak takie miejsce, gdzie można poszukać majów innych, majów tak pięknych, że aż nierzeczywistych w swej urodzie. Tym miejscem jest ludzka pamięć. To tam znalazłam maj 13-stoletniej Klary zesłanej wraz z rodziną na daleką Syberię. To tam, na tę „nieludzką ziemię”, po zawartej umowie przez premiera polskiego rządu na uchodźctwie Władysława Sikorskiego z rządem ZSRR, dotarła polska gazeta, a w niej wiersz pod tytułem „Maj”. Autorem jego był zesłaniec. Wiersz ten, choć był niekrótki, tak spodobał się małej Klarze, iż nauczyła się go na pamięć i pamięta go do dziś.
Nadleciał wicher z południa.
I przyniósł wspomnienie wiosny.
Zapachniał majem, czeremchą,
swobodny był i radosny.

Promienie zorzy polarnej.
Ostatnim zagrzały blaskiem.
I słońce zimowej północy,
majową darzy mnie łaską.

Czemuż więc podnieś nie mogę,
nisko spuszczonej głowy?
I czemu w sercu coś płacze,
w ten cichy ranek majowy?

Ja inne maje wspominam.
Maje pachnące jak wino.
Rozsłonecznione kwiatami,
czeremchą, bzem i jaśminem.
[...]
I choć daleka przede mną,
w nieznane ściele się droga.
I nie wiem, gdzie los mnie rzuci.
Nim stanę u domu proga.

Ale tęsknotą wiedziony.
Choćby przez krew i przez blizny.
Wrócę!, by w blasku oglądać.
Maj odzyskanej Ojczyzny.

Kiedy zaś w plenerze będziemy podziwiać ten „Maj odzyskanej Ojczyzny”, przy okazji możemy narwać świeżych listków szczawiu na zupę.

Majowa szczawiowa
Skład:

300 g kości drobiowych na rosół (np. korpusy);
2 marchewki;
1 pietruszka;
kawałek selera;
1 cebula;
1 liść laurowy;
5 ziarenek pieprzu;
150 g szczawiu;
2 łyżki masła;
150 ml słodkiej śmietanki;
1 łyżka mąki;
4 jajka ugotowane na twardo;
sól.

Wykonanie:
Opłukane kości drobiowe wkładamy do dużego garnka i zalewamy zimną wodą (ok. 2,5l), solimy i gotujemy na małym ogniu. Gdy wywar się zagotuje zbieramy szumowiny i dokładamy marchew, pietruszkę, selera, cebulę, listek laurowy i pieprz. Teraz całość gotujemy do momentu, aż mięso zacznie odchodzić od kości. Następnie przecedzamy drobiowy bulion do innego garnka, starając się jak najwięcej płynu odcisnąć z warzyw i kości (oczywiście możemy bardzo uprościć sobie przygotowanie zupy używając bulionu z kostki). Na patelni na 2 łyżkach masła przesmażamy szczaw, do momentu gdy cały straci intensywnie zielony kolor. Dodajemy go do bulionu wraz z rozprowadzoną w zimnej śmietance mąką. Całość gotujemy ok. 10 minut na małym ogniu, aż zupa zgęstnieje. Na koniec sprawdzamy czy jest wystarczająco słona. Szczawiową podajemy z połówkami jajek na twardo.

To właśnie zupą szczawiową żywili się zesłańcy na Syberii. Przepis na nią był bardzo prosty. Składała się zaledwie z wody i szczawiu. Trudno nam dziś uwierzyć, jak niewiele pokarmu potrzebuje człowiek do przeżycia. Trudno też uwierzyć, że można przyzwyczaić się do głodu. A można. Wiedzą to Ci, którzy przeżyli zsyłkę bądź wojnę. Na szczęście to już przeszłość. Jednak kiedy będziemy jeść tą naszą bardziej pożywną szczawiową pomyślmy o Sybirakach. Oni jeszcze żyją wśród nas i warto ich posłuchać.
Tekst i stylizacja Izabela Chudzyńska
fot. Piotr Chudzyński