W służbie porozumienia

Na zabytkowym wzgórzu Matyldy w Darmstadt, w secesyjnych willach mieści się Deutsches Polen – Institut. Powstał z inicjatywy wybitnego tłumacza i popularyzatora literatury polskiej – Karla Dedeciusa. W płockim „Domu Darmstadt” czynna jest wystawa poświęcona działalności Instytutu, którą otworzył w minionym tygodniu doktor Andrzej Kałuża, pracownik naukowy DPI. stniejący od 1980 roku Instytut jest wkładem w niełatwy dialog polsko-niemiecki. Jego pomysłodawca Karl Dedecius już na wiele lat przed powstaniem placówki, tłumaczył i wydawał literaturę polską w Niemczech, w czasie, gdy nie było klimatu do tego typu prac, a Niemcy dzielił mur berliński. Epokowe dzieła Instytutu to: cykl „Biblioteka Polska” (wspólny projekt Instytutu i Fundacji Roberta Boscha), która składa się z 50 tomów, zawierających klasykę literatury polskiej. Jest wśród nich 12 antologii tekstów krytyczno-literackich, powieści, opowiadania, zbiory poezji i teksty z dziedziny nauk społecznych. Opublikowana została także „Panorama Literatury polskiej XX wieku”, wydana w formie antologii, która ukazała się w prestiżowym wydawnictwie Suhrkamp.
Dedecius chciał przekonywać Niemców do zainteresowania się
Polską wyłącznie poprzez kulturę i literaturę. Po transformacji ten obszar był zbyt wąski, dlatego Instytut poszerzył pole działalności. Promocją współczesnej literatury polskiej zajmuje się dziś wiele niemieckich wydawnictw. Do czytelnika trafiają najnowsze książki Stasiuka czy Masłowskiej. Również polskie wydawnictwa na własną rękę szukają partnerów w Niemczech, a tłumaczenia z języka polskiego są w pierwszej dziesiątce przekładów.
Podstawowymi kierunkami pracy DPI jest działalność wydawnicza (8-10 książek rocznie), organizacja konferencji naukowych i własna praca badawcza pracowników. Niemiecki Instytut Kultury Polskiej w Darmstadt ma ambicję być ośrodkiem koordynującym, w którym można zdobyć wiedzę z zakresu szeroko rozumianej polonistyki – nie tylko wiedzy o literaturze, ale o Polsce w ogóle. Tylu dzieł na temat Polski nie ma w żadnym innym miejscu w Niemczech. 23% zbiorów jest w języku polskim, reszta w niemieckim. Instytut przyznaje też stypendia młodym naukowcom z całej Europy. W bibliotece znajduje się również bogate archiwum wycinków prasowych o Polsce, począwszy od 1960 roku.
Deutsches Polen Institut wydaje też od 1989 r. rocznik „Jahrbuch Polen”. Znaleźć w nim można artykuły publicystyczne, teksty literackie, kalendarium wydarzeń politycznych i kulturalnych. Ostatni numer nosi tytuł „Kobiety”.
Wystawa o działalności Instytutu będzie pokazywana w innych miastach Polski. Z Płocka pojedzie do Opola, Białegostoku i Gdańska.
Lena Szatkowska