Trzy kolory miłości

Już w pierwszym sezonie działalności w nowej, wyjątkowej siedzibie, Płocka Galeria Sztuki przyciąga uwagę. Nie tylko głośnymi nazwiskami prezentowanych artystów (począwszy od Beksińskiego), ale także konsekwentnie realizowanym programem imprez towarzyszących, które tworzą model kultury otwartej. Wydarzeniem jest wystawa litografii Marca Chagalla. Towarzyszą jej dyskusje, pokazy filmowe, koncert i odczyty. To pierwszy pokaz grafik Marca Chagalla w Płocku. Większość pochodzi z prywatnej kolekcji Jakuba Lepa. Są tu zgromadzone litografie z cyklu biblijnego oraz kilkanaście grafik, których tematem jest świat cyrku.
Prace o tematyce religijnej, to jedne z najważniejszych części twórczości Chagalla. Rozpoczął je w roku 1930, podczas podróży do Palestyny, którą odbył wraz z żoną i córką. Kolejne ilustracje do Biblii powstawały we Francji, dopiero w 1952 roku. Przedstawiają historię od stworzenia świata do proroków. Wątki starotestamentowe podejmował już we wczesnym okresie twórczości. Autorzy wystawy opatrzyli grafiki komentarzem artysty. W jednym z nich czytamy, że do Boga można się zbliżyć tylko poprzez miłość i że również malarstwo jest taką sztuką, która powinna oddziaływać miłością.
Światowej sławy artysta nadał swojej sztuce indywidualny rys. W malarstwie wykorzystywał różne stylistyki. Są w nim odniesienia do abstrakcjonizmu, surrealizmu i kubizmu, z którym zetknął się w czasie pobytu w Paryżu 1910-1914. Urodzony w Witebsku, w rodzinie chasydzkich Żydów, pierwsze lekcje malarstwa pobierał u miejscowego nauczyciela. Studiował później w Szkole Cesarskiego Towarzystwa Wspierania Sztuk w Sankt Petersburgu. Zaczynał w stylu naiwno- realistycznym. Po wyjeździe do Francji stał się jednym z twórców Szkoły Paryskiej. Po powrocie do Witebska, w czasie rewolucji był komisarzem do sztuk pięknych. Opuścił Rosję w 1922 roku.
Chagall był artystą wszechstronnym – malował, tworzył grafiki, mozaiki, gobeliny, ilustrował książki. Zaprojektował cykl witraży do katedry w Reims i synagogi w Jerozolimie. Jest też autorem scenografii do widowisk operowych, między innymi do „Ognistego ptaka” Strawińskiego. Muzeum Marca Chagalla mieści się w Witebsku i Nicei. Polski odbiorca sztuki zna twórczość artysty głównie z reprodukcji.
Płocka Galeria Sztuki prezentuje obok litografii, reprodukcje sławnych płócien Chagalla („Ja i moje miasteczko”, „Portret Belli w białym kołnierzu”). Świat na obrazach tworzą baśniowe pejzaże z motywem kwiatów, skrzypiec i zegarów, wspomnienia z młodości, obrzędy żydowskie i białoruski folklor. Na wystawie są liczne portrety żony i córki. Chagall posługuje się w malarstwie metaforyką i symbolem. Postacie i pejzaż umieszcza artysta w niezwykłych sytuacjach – zawieszone, fruwające, sprawiające wrażenie ruchu. Na obrazach dostrzegamy deformację kształtów i ekspresyjne kolory z przewagą żywej czerwieni oraz błękitu, zieleni, bieli i żółci. Tym kolorom nadawał artysta również symboliczne znaczenie.
Starannie przygotowanej ekspozycji towarzyszą pokazy filmowe. Już 7 lutego o godzinie 16.00 odbędzie się projekcja filmu „Dybuk” – głośnego międzywojennego filmu, uważanego za klasykę kina jidisz. Wystawę można oglądać do 25 lutego.
Lena Szatkowska