Tak słodko jak myślisz

Zbliża się chłodna pora roku, pojawiają się pierwsze przeziębienia. Wówczas to, przypominamy sobie jakim cudownym lekarstwem na nie jest miód. Miód powstaje na skutek przetworzenia przez pszczoły nektaru, bądź spadzi. Nektar to wodny roztwór cukrów (to taki naturalny syrop fruktozowo-glukozowy), który wydzielany jest przez miodniki kwiatów, aby zwabić zapylające je owady. Natomiast spadź to słodka ciecz występująca na igłach świerka, modrzewia lub liściach dębu lub lipy. Składa się ona z soku rośliny wypływającego z uszkodzonych np. przez mszyce, czerwce (bądź inne owady ssące), komórek i płynnych odchodów tych owadów. Spadź jest mieszanką wielu cukrów, głównie: sacharozy, glukozy i fruktozy. Zawarte w niej garbniki i żywice powodują, że powstający z niej miód spadziowy ma intensywny, nie dla każdego akceptowalny, smak i zapach. Miód to pokarm pszczół, a ten odłożony w plastrach stanowi zimowy zapas pszczelej rodziny. To właśnie tę nadwyżkę pozyskuje pszczelarz, a ilość jej określa się mianem wydajności miodowej, im jest ona wyższa tym lepsze pszczoły. Pszczoły w zamian miodu, aby mogły przeżyć zimę, otrzymują syrop cukrowy.

Kurczak smażony z miodem

Skład:

• 4 ćwiartki kurczaka;
• 3 łyżki płynnego miodu;
• 5 łyżek soku z cytryny;
• 1 łyżka maggi;
• 1 łyżka ostrej musztardy;
• olej do smażenia;
• sól;
• natka pietruszki do dekoracji.

Wykonanie:
Ćwiartki kurczaka starannie myjemy, osuszamy papierowym ręcznikiem i dzielimy na dwie części. Następnie przygotowujemy marynatę mieszając razem: miód, sok cytrynowy, przyprawę maggi i musztardę. Porcje kurczaka układamy w salaterce i zalewamy marynatą. Tak przygotowanego kurczaka marynujemy przez dwie godziny lub dłużej. Na głębokiej patelni rozgrzewamy ok. 3 łyżek oleju i obsmażamy na nim ze wszystkich stron porcje kurczaka. Gdyby mięso przywierało do patelni możemy dolać do niego nieco marynaty. W dalszej kolejności zmniejszamy ogień, przykrywamy patelnię pokrywką i dusimy kurczaka przez 30-45 minut. Od czasu do czasu odwracamy kurczaka i podlewamy niewielką ilością wody. Usmażonego kurczaka podajemy udekorowanego gałązkami natki pietruszki.

Nie tylko miodem żywią się pszczoły. Niezbędnym składnikiem ich pokarmu jest pyłek kwiatowy. Pyłek jest pokarmem białkowym, choć zawiera również tłuszcze, sole mineralne i hormony wzrostu. Pszczołom potrzebny jest do karmienia larw, wytwarzania mleczka pszczelego, produkcji wosku oraz rozbudowy tkanki białkowo-tłuszczowej niezbędnej do przeżycia zimy. W ciągu roku rodzina pszczela na własne potrzeby zużywa ok. 30 kg pyłku. Moda na zdrowe odżywianie sprawiła, że wzrosło zainteresowanie tym  pszczelim produktem. Tej modzie nie sprzyja strategia pszczół związana z jego zbiorem. Otóż pszczoły zbierające nektar gromadzą go niezależnie czy jest go mało, czy dużo. W jego przypadku działają zgodnie z zasadą maksymalizacji zysków, co oznacza, że zbierają go niezależnie czy jest na niego w danym momencie zapotrzebowanie, czy nie, gdyż w dłuższej perspektywie i tak będzie potrzebny. Natomiast po pyłek lecą pszczoły tylko wówczas, gdy jest taka potrzeba, czyli zbiór ten stymuluje duża ilość niezasklepionego czerwiu (tj. larw, które należy karmić), oraz brak zapasów pierzgi, czyli zakonserwowanego pyłku. Zatem, aby pobudzić pszczoły do jego zbierania pszczelarz musi utrzymywać w ulu stały jego niedobór.

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia
fot. Piotr Chudzyński