Syberyjskie klimaty

Za oknem mrozi, właśnie skończył się styczeń, i jak tu nie myśleć o Syberii. Tej mroźnej krainie, gdzie marzeń o wolnej Polsce mieli wyzbyć się zesłani tam powstańcy styczniowi. Czasami przemyka mi przez myśl refleksja, że jakby nie oni, to poznanie przyrodnicze i geologiczne tego rejonu świata byłoby w zupełnie innym miejscu. Gdyż to nasi zesłańcy, aby móc znieść ciężar zsyłki zainteresowali się swoim otoczeniem. I tak B. Dybowski prowadził badania m.in. nad rybami jeziora Bajkał, a skazany na 12 lat katorgi W. Godlewski zajął się pomiarami głębokości tego jeziora i jego fauną. Natomiast A. Czekanowski podjął się studiów nad geologią terenów od jeziora Bajkał po morze Łaptiewów. I wreszcie najbardziej uhonorowany (nazwami na mapie Syberii) Jan Czerski, prowadził badania geologiczne i paleontologiczne. To m.in. jego nazwiskiem ochrzczono łańcuch górski północnej Jakucji, jemu też zawdzięcza swą nazwę Czerskij – niewielkie miasto nad Kołymą. Ci wszyscy badacze znaleźli się tam za udział w powstaniu styczniowym. Dla nauki to dobrze, nawet bardzo dobrze, i na tej myśli poprzestańmy. W celu lepszego zniesienia niskich temperatur proponuję coś z kuchni rosyjskiej i to coś co ma w nazwie przymiotnik syberyjski. Może na syberyjski mróz najlepsze będzie syberyjskie danie.

Pieróg syberyjski z rybą

Skład:  ciasto

40 dag mąki;
5 dag świeżych drożdży;
200 ml mleka;
1 jajko;
1 łyżka masła;
szczypta soli i cukru.

nadzienie

50 dag ryby (np. tołpygi, łososia, karpia);
2 obrane ziemniaki;
1 łyżka masła;
1 duża cebula;
sól.

Wykonanie:
Przygotowujemy rozczyn z ciepłego mleka, drożdży, szczypty cukru i łyżki mąki. Gdy rozczyn zwiększy swą objętość dwukrotnie, w dużej misce ubijamy jajko z solą, dodajemy rozczyn, mąkę i płynne masło. Całość wyrabiamy i odstawiamy w ciepłe miejsce, aby ciasto wyrosło. Przystępujemy do przygotowywania farszu. Obrane ziemniaki kroimy na cienkie plasterki i obgotowujemy ok. 5 minut we wrzątku. Na łyżce masła przesmażamy pokrojoną w kostkę cebulę (niech zrobi się lekko brązowa). Rybę w postaci filetów lub całą, zawijamy w folię aluminiową wysmarowaną np. olejem i wkładamy do rozgrzanego do 200 st. C piekarnika na ok. 20 minut (powinna się upiec tak, iż z łatwością oddzielimy mięso od ości). Następnie łączymy w misce ziemniaki, przesmażoną cebulę oraz mięso z ryby, całość doprawiamy solą. Teraz przystępujemy do składania pieroga, w tym celu rozwałkowujemy ciasto na duży prostokąt. Na ciasto nakładamy nadzienie i składamy je. Tak przygotowany pieróg odkładamy na 20 minut w ciepłe miejsce, aby ponownie wyrósł. Po tym czasie nakłuwamy go w kilku miejscach widelcem (będzie to ułatwiało parze wydostanie się na zewnątrz) i wstawiamy do piekarnika nagrzanego do 220 st. C na ok. 20 minut. Jeśli chcemy żeby pieróg miał ładniejszy kolor przed pieczeniem należy go posmarować rozmąconym jajkiem. Danie to można serwować zarówno na gorąco, jak i na zimno.


W 110 rocznicę śmierci J. Czerskiego, w 2002 roku, podróżnik R. Koperski zorganizował zimową wyprawę do jego grobu nad Kołymą, aby przypomnieć tego prawie zapomnianego w Polsce naukowca. W swoich książkach wspomina (a nie raz był na Syberii), iż tam najbardziej smakowały mu ryby (może dlatego, że w alternatywie miał surowy mózg renifera). Choć nie były przyrządzane w jakiś wyszukany sposób. Przykładowo, serwowana na Syberii struganina to cieniutkie plastry tłustej, surowej ryby (bowiem tak najczęściej spożywane są tam ryby, żeby nie stracić tak ważnych mineralnych składników i witamin). Jednak my nie musimy silić się na syberyjską autentyczność, wystarczy jak do pieroga włożymy tołpygę (karpiowata ryba żyjąca m.in. we wschodniej Syberii), albo jeszcze lepiej jesiotra.
Tekst i stylizacja Izabela Chudzyńska