Ręka, która karmi nie zawsze musi być nam bliska ideologicznie

Maj to dobry miesiąc, aby wspomnieć Marszałka Józefa Piłsudskiego. Właśnie ten miesiąc wybrał na czas realizacji swej najbardziej kontrowersyjnej decyzji. To w maju 1926 roku dokonał przewrotu politycznego, w efekcie którego prezydent Stanisław Wojciechowski zrzekł się prezydentury, a faktyczna władza przeszła w ręce Józefa Piłsudzkiego (choć prezydentem pozostał posłuszny mu Ignacy Mościcki). Mając takie skojarzenie z majem chciałam wyszukać cokolwiek co lubił jeść polski majowy dyktator. Niestety Marszałek nie przywiązywał dużej wagi do jedzenia. Ba, nawet więcej, nie przywiązywał wagi do osób, które mu je sporządzały. W liście do swojej miłości z poprzedniego miejsca zesłania (Kirieńsk ok. 1000 km od Irkucka), tak relacjonował obchody swoich imienin. „Był paradny obiad. Lidia Pawłowna spiekła pieróg, było na obiedzie trochę gości”. Imieniny te odbyły się w kolejnym miejscu zesłania, we wsi Tunka, ok. 200 km od Irkucka. I nie byłoby w tym nic dziwnego, że jakaś Lidia spiekła pieróg, jakby nie to, że ową Lidią była Lidia Pawłowna Łojko z Grupy Rewolucyjnych Narodników. To ona po latach stała się głównym ideologiem bolszewizmu. I to ona wypowiadała się o Piłsudskim, że gotów jest wyprzedzić Mussoliniego w promowaniu faszyzmu. Niemniej, prawdopodobnie młody Józef miał z nią jeszcze krótki romans. Cóż widać, jako młodzieniec nie był aż tak radykalny w swoim wstręcie do bolszewików. Teraz mamy maj, a zarazem przednówek (stąd lichy pieróg z ziemniakami, ale mimo to smaczny), może warto pójść w ślady Lidii Pawłownej i spiec pieróg, myśląc o meandrach polskiej polityki i o tym jak czasami dziwnie się w życiu układa.
Pieróg z ziemniakami
Skład:

2 szklanki mąki;
15 g drożdży;
1 szklanka mleka;
1 jajko;
2 łyżki stopionego masła;
1 łyżeczka cukru;
sól.

farsz:

6 ziemniaków;
1 duża cebula;
3/4 szklanki masła (ok. 180 g);
sól, pieprz.

Wykonanie:
Z połowy szklanki mleka, cukru, łyżki mąki i drożdży przygotowujemy rozczyn. Gdy rozczyn urośnie, dodajemy do niego resztę mleka, jajko, mąkę i sól. Zagniatamy ciasto, na koniec dodajemy 2 łyżki roztopionego letniego masła i jeszcze chwilę wyrabiamy. Tak przygotowane ciasto odstawiamy w ciepłe miejsce, aby urosło. W tym czasie gotujemy ziemniaki w mundurkach (jakże inaczej dla żołnierza). Cebulę kroimy w kostkę i przesmażamy na maśle. Ugotowane ziemniaki obieramy, rozgniatamy i mieszamy z usmażoną cebulą, solą i pieprzem. Rozwałkowujemy ciasto i na nim rozkładamy farsz. Pieróg zawijamy, następnie pieczemy w wysmarowanej tłuszczem brytfance. Aby nasz wypiek miał ładny kolor, można go jeszcze posmarować z wierzchu rozkłóconym jajkiem. Pieróg pieczemy w nagrzanym do 190 st. C. piekarniku ok. 45 min. Świetnie do niego pasuje maślanka, zsiadłe mleko, ale i piwo.

Jednak tradycja uroczystych, hucznych imienin Józefa Piłsudskiego rozpoczyna się znacznie później – w czasie I wojny światowej. Wówczas to legioniści w roku 1915 m.in. ofiarowali Marszałkowi złoty zegarek z napisem „Kochanemu Komendantowi – korpus oficerski”. W późniejszym okresie imieniny te nierzadko miały charakter demonstracji politycznej. Jednak od strony kulinarnej, nie były wydarzeniem. Marszałek nie czekał na żadne specjalne danie, czekał zaś na to czy zakwitną jego ulubione kwiaty – sasanki. W tym roku wiosna się opóźniła i sasanki nie zakwitły na imieniny (marzec), zakwitły natomiast na przewrót majowy. Józef Piłsudski uważał, że jego działalność osądzi Bóg i historia. Bóg pewnie już to zrobił, co do historii, to jest kłopot. W roku 2006 na 80 rocznicę przewrotu pojawiły się cztery projekty uchwał na ten temat, jednak żaden nie przeszedł. W roku 2009 już tylko dwa, ale też nie uzyskały większości w sejmie. Jak z tego wynika trzeba bać się Boga, a nie historii – ona osądza znacznie wolniej, jeśli w ogóle.
Tekst i stylizacja Izabela Chudzyńska