Przepisy kulinarne Tygodnika Płockiego. Polędwica z jelenia w cieście francuskim i puree dyniowym

Nie tylko w Zakopanem zdarzały się przypadki agresji ze strony jeleni. Dawno temu król Ryszard II (1377-1399), wyruszając na polowanie do Lasu Windsorskiego, nie mógł przewidzieć, że stanie się celem ataku białego jelenia. Na szczęście u jego boku czuwał wierny łowczy Hern, który ocalił życie władcy, lecz sam odniósł śmiertelną ranę. Zrozpaczony król zlecił uratowanie dzielnego łowczego, a potężny czarownik przywrócił go do życia, przymocowując do jego głowy poroże jelenia. Hern jednak nie potrafił pogodzić się ze swoim nowym, jelenim wcieleniem. Popadł w obłęd i, ogarnięty rozpaczą, uciekł w las, gdzie tragicznie zakończył życie, wieszając się na jednym z drzew. W wielu kulturach biały jeleń jest uważany za boskiego posłańca, zwiastującego pozytywne zmiany. Z pewnością nie dotyczy to tych bardziej agresywnych przypadków.

Ukochaną żoną Ryszarda II była prawnuczka Kazimierza Wielkiego, Anna Czeska. Podczas swojej koronacji uklękła przed królem i zwróciła się do niego z wyjątkową prośbą: „Panuj nad swym ludem z łaską, zważając na jego szczodrość. […] Zapomnij, mój słodki królu, wszelkie jego przewiny, o co błagam ciebie, klęcząc pokornie u twych stóp”. Jej słowa wywarły ogromny wpływ na króla i przyczyniły się do ograniczenia licznych egzekucji. Anna zyskała przydomek „dobrej królowej” nie tylko dzięki swemu wstawiennictwu politycznemu, ale także ze względu na codzienną troskę o ubogich. Podobno każdego dnia za jej sprawą aż sześć tysięcy biednych otrzymywało posiłek, co było kolejnym dowodem jej niezwykłej dobroci. Wpływ królowej nie ograniczał się jedynie do polityki czy działalności charytatywnej. Przybyli z nią czescy dworzanie wprowadzili na angielski dwór nowe trendy w modzie. Wśród szlachty szybko spopularyzowały się buty z długimi, szpiczastymi noskami, znane crakows, od Krakowa. W szczytowym okresie mody czuby tych butów osiągały długość większą niż stopa właściciela, często były też zdobione – niekiedy nawet ornamentami o obscenicznych motywach. Długość i ozdobność obuwia wzbudziły sprzeciw Kościoła, zwłaszcza że w takich butach trudno było klękać. W końcu wprowadzono przepisy określające, kto może nosić tego typu buty, próbując ograniczyć ich popularność.

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia

Fot. Piotr Chudzyński