Muzeum Szlachty Mazowieckiej. Park Nauki Torus. Ciechanów poleca się na ferie

Położony ok. 80 km na północny-wschód od Płocka Ciechanów to miasto zdecydowanie warte odwiedzenia. Przy ulicy Warszawskiej znajduje się główna siedziba Muzeum Szlachty Mazowieckiej, które od 1973 roku gromadzi dokumenty i przedmioty związane z bogatą historią ziemi ciechanowskiej. W jego skład wchodzą także oddziały: Zamek Książąt Mazowieckich i Muzeum Pozytywizmu w Gołotczyźnie. Innym godnym uwagi obiektem jest Torus – ciechanowska wieża ciśnień, zrewitalizowana i będąca punktem wyjścia dla parku nauki.

Pasjonatom historii i wszystkim, którzy chcą dowiedzieć się więcej o Mazowszu sprzed wieków, z pewnością spodoba się wizyta w ciechanowskim Muzeum Szlachty Mazowieckiej. Jak podkreślają muzealnicy, misją tej instytucji jest prowadzenie badań, gromadzenie, opracowywanie i upowszechnianie dziedzictwa kulturowego Północnego Mazowsza ze szczególnym uwzględnieniem tradycji szlacheckich. Aby ,,posmakować’’ barwnej historii mazowieckiej szlachty oraz całego historycznego księstwa, warto odwiedzić oddział Muzeum – Zamek Książąt Mazowieckich. Stąpając po zamkowych komnatach, poznamy historię Księstwa Mazowieckiego – od Konrada, aż do wygaśnięcia dynastii w szesnastym wieku i wcieleniu do Polski (1526). Zwiedzający mogą przyjrzeć się także mieczom i innemu uzbrojeniu, podziwiać kunszt autentycznej rycerskiej zbroi, czy zobaczyć aranżację średniowiecznego więzienia. Na koniec poznać – i trochę się przestraszyć – dwunogiego smoka mazowieckiego oraz pojawiającego się znikąd czarnego psa, który podobno od wieków strzeże książęcego skarbu.

Wbrew swojej nazwie Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie nie jest poświęcone tylko szlacheckiej historii regionu, choć stanowi ona ważną część muzealnej narracji. W głównej siedzibie muzeum przy ulicy Warszawskiej – mieszczącej przed wojną bank mieszczańsko-rolniczy – można zobaczyć m.in. ekspozycję stałą pn. „Rzemiosło wsi mazowieckiej w miniaturze z darów Kazimierza Bobińskiego”, wystawę „Utracony świat – ślady rodzin żydowskich w Ciechanowie do roku 1942”, a także zapoznać się z kolekcją ludowej rzeźby autorstwa Heleny i Mariana Przedpełskich.

Na zwiedzających czekają również ciekawe wystawy w dworku Aleksandry Bąkowskiej w Gołotczyźnie (część Muzeum Pozytywizmu), w którym można poznać obyczaje średniozamożnej szlachty i zobaczyć wyposażenie szlacheckiego dworku z jego nieodłącznymi atrybutami: np. kilimami i dziewiętnastowiecznym sumakiem na ścianie, sekretarzykiem, kropielniczką do wody święconej na drzwiach, pieczęcią herbową oraz pamiątką z powstania styczniowego – czapką podarowaną muzeum przez wnuka powstańca.

Wszystkie ekspozycyjne lokacje Muzeum Szlachty Mazowieckiej łączy jeden mianownik: prezentują bogatą historię Mazowsza, z jego tradycjami ludowymi i życiem szlachty mazowieckiej, ze szczególnym uwzględnieniem okresu Księstwa Mazowieckiego.

Na tegoroczne ferie Muzeum przygotowało warsztaty zimowe pod okiem muzealnych edukatorów. W programie znajdują się: zwiedzanie ekspozycji, lekcje i warsztaty muzealne, m.in: opowieści o stroju szlacheckim, opowieść o życiu w dawnych czasach, warsztaty karnawałowe, pokaz umundurowania, gry planszowe czy warsztaty papierowe quilling, czyli efektowna technika plastyczna z rodzaju papieroplastyki.

Zajęcia w formule półkolonii skierowane są do dzieci w wieku od 7 do 12 lat. I turnus odbędzie się w dniach 3-7 lutego, godz. 10:00-13:00, zaś II turnus – od 10 do 14 lutego, także w godz. 10:00-13:00. Warsztaty zimowe będą prowadzone w Ciechanowie – w Zamku Książąt Mazowieckich (ul. Zamkowa 1 i w budynku ekspozycyjnym przy ul. Warszawskiej 61) oraz w Dworze Aleksandry Bąkowskiej (Muzeum Pozytywizmu w Gołotczyźnie).

Obiektem przyciągającym uwagę i zachwycającym swoimi oryginalnymi kształtami już od samego powstania (w latach 70. XX w.) jest futurystyczna wieża ciśnień – Torus – którą prestiżowy portal The World Geography zaliczył do pięciu najbardziej niezwykłych wież ciśnień na świecie. W budynkach przy tym robiącym wrażenie obiekcie powstał Park Nauki Torus, współpracujący z warszawskim Centrum Nauki Kopernik, który Mazowiecka Regionalna Organizacja Turystyczna uznała za „Najlepszy Produkt Turystyczny Województwa Mazowieckiego 2022”.

Zbiornik wybudowano w latach w latach 70. ubiegłego stulecia. Była to wówczas absolutna nowinka techniczna, a czegoś takiego w Polsce jeszcze nikt nie widział. Zdecydowano się na konstrukcję stalową. Architekci z „Miastoprojekt Budopol”, w tym Michał Jerzy Bogusławski, przy współpracy z kilkoma instytucjami stworzyli rozwiązanie, które miało kumulować wodę w godzinach nocnych, gdy następował jej mniejszy pobór. Chodziło o to, aby zebrana woda odciążała miejską sieć w ciągu dnia.

Prace budowlane ruszyły w 1974 r. Ażurową konstrukcję stanowią 64 rury nachylone pod kątem 60° do podstawy i tworzące hiperboloidę obrotową jednopłaszczyznową. Na pierścieniu znajduje się torus (przypominający oponkę), który tworzą 32 segmenty łukowatych odcinków rurowych. Ciężar całej konstrukcji to 165 ton. 29 lipca 1976 r. obiekt oddano do użytku. Jedną z istotniejszych cech obiektu było to, że był bezobsługowy – nie wymagał ani prądu, ani pracy człowieka. Niestety, już po trzech latach wieża została z użytku wyłączona

Po niemal 40 latach obiekt doczekał się  rewitalizacji. Konstrukcję wzmocniono, oczyszczono i pomalowano, torus pokryto nowym poszyciem tytanowo-cynkowym. Wieżę podświetlono, a wokół niej wybudowano fontannę. Pomysł na inwestycję nie skupiał się tylko i wyłącznie na wieży, lecz na uczynieniu z niej punktu wyjścia dla parku nauki. Obok powstał więc nowoczesny dwukondygnacyjny budynek Parku Nauki Torus.

Park nauki to przede wszystkim znakomita zabawa dla rodzin z dziećmi. Tutaj duzi i mali, dorośli i dzieci mogą eksperymentować, badać, odkrywać prawa i zależności w obszarach fizyki, matematyki, techniki i architektury. Swoje miejsce znajdą tutaj zarówno miłośnicy nauk ścisłych, jak i sztuki. Stanowiska umieszczone na ekspozycji edukacyjnej są zaprojektowane tak, by uwidocznić interdyscyplinarność – relacje między zagadnieniami opisywanymi przez różne dziedziny nauki.

Celem działalności Parku Nauki Torus jest rozbudzanie wśród ludzi w każdym wieku chęci uczenia się przez całe życie – poprzez samodzielne doświadczanie nauki. W Parku Nauki Torus z edukacją i zabawą przeplatają się motywy i konteksty regionalne.

Park umożliwia zwiedzającym samodzielne eksperymentowanie, odkrywanie praw i badanie zależności – przede wszystkim w obszarach fizyki, matematyki, techniki i architektury. Dzięki angażowaniu użytkownika w działanie Park odpowiada na potrzebę kształtowania w społeczeństwie chęci zdobywania wiedzy i brania odpowiedzialności za ten proces. Zawartość merytoryczna ekspozycji dotyka zagadnień z dziedziny matematyki, fizyki, techniki i sztuki – stanowi swego rodzaju symbiozę nauki, kultury i sztuki. Użytkowanie eksponatów pozwala przyjrzeć się wielu tematom w nowy sposób i poprzez tę nową perspektywę zaciekawić.

Stanowiska umieszczone na ekspozycji edukacyjnej są zaprojektowane tak, by uwidocznić interdyscyplinarność – relacje między zagadnieniami opisywanymi przez różne dziedziny nauki. Stanowi to bardzo ważny czynnik, który nierzadko trudno osiągnąć w standardowych warunkach szkolnych. Park Nauki Torus niesie ze sobą dodatkowo wyjątkową wartość – zapoznaje zwiedzających z lokalnym dziedzictwem poprzez odniesienia eksponatów do historii zamku w Ciechanowie czy konstrukcji tamtejszej wieży ciśnień. Zarówno zamek, jak i wieża są ważnymi obiektami na historycznej mapie Polski, nie tylko dla lokalnej społeczności.

W Parku Nauki Torus odnajdą się zarówno miłośnicy nauk ścisłych, jak i sztuki. Forma odkrywania nauki – poprzez zabawę, gry, samodzielne eksperymentowanie – sprzyja motywowaniu dzieci i młodzieży do uczenia się. Park odpowiada na współczesne badania nad procesem uczenia się, które mówią o silnej roli emocji w pozyskiwaniu wiedzy – poprzez zabawę, doświadczanie nauki wszystkimi zmysłami człowiek jest w stanie uczyć się więcej, a przyswojona wiedza mocniej zapada w pamięci.

Jak co roku w trakcie ferii Park Nauki Torus w Ciechanowie organizuje dwa turnusy naukowych półkolonii dla dzieci. Odbędą się one w terminach: 4-7 lutego i 11-14 lutego. Oferta skierowana jest do dzieci urodzonych w rocznikach od 2015 do 2018.

Program dla dwóch turnusów ferii zimowych przygotowano tak, by połączyć zajęcia warsztatowe z dobrą zabawą, a jednocześnie zadbać o dobrą kondycję fizyczną uczestników. Znajdą się w nim warsztaty naukowe z zakresu fizyki, chemii, matematyki i paleontologii. Uczestnicy będą mieli okazję, by stworzyć stację oczyszczania wody, poznać zagadnienia dotyczące mechaniki cieczy oraz przekonać się o tym, jak ważna jest geometria w życiu codziennym. Wśród warsztatów znajdą się też zagadnienia dotyczące dinozaurów (warsztaty jurajskie). Nie zabraknie zajęć na świeżym powietrzu. Zorganizowane będą zabawy ruchowo-sportowe i spacer edukacyjny. Dzieci dowiedzą się na nim o tym, co dzieje się w lesie zimą. Dodatkową atrakcją będzie uczestnictwo w zimowym ognisku.

fot. FB Park Nauki Torus

Dodatek sfinansowany ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego