Muzeum Romantyzmu w Opinogórze, Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu Tych dwóch miejsc na Mazowszu nie sposób ominąć

Ferie zimowe to doskonały moment, by odkrywać Mazowsze z nieco innej perspektywy – spokojniej, uważniej i z nutą inspiracji. Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu oraz Muzeum Romantyzmu w Opinogórze to miejsca, które w czasie zimowej przerwy zachwycają klimatem, opowieścią i bogatą ofertą dla całych rodzin, udowadniając, że kulturalna podróż po regionie może być równie atrakcyjna jak wyjazd w góry czy za granicę.

Muzeum Romantyzmu w Opinogórze to wyjątkowy punkt na mapie Mazowsza. Znajduje się na terenie rozległego parku krajobrazowego w stylu angielskim, w którym nie brak przytulnych zakamarków, kamiennych ławeczek i pomnikowych drzew. Główną atrakcją kompleksu jest neogotycki pałacyk z lat 40. XIX w., mieszczący stałą ekspozycję poświęconą Zygmuntowi Krasińskiemu. Nieopodal znajduje się budynek oficyny dworskiej, w którym organizowane są ekspozycje czasowe (prezentujące m.in. ród Krasińskich, ordynację opinogórską) oraz dwór, w którym można oglądać wystawę „Malarstwo i rzeźba w epoce romantyzmu”.

W powozowni podziwiać można pojazdy konne, z kolei oranżeria służy zaś organizacji konferencji, koncertów oraz ekspozycji multimedialnych. Młodym turystom przyjemność sprawi także wizyta w zabudowaniach folwarcznych mieszczących m.in. bogatą ptaszarnię. Oprócz pamiątek związanych z historią rodziny Krasińskich muzeum gromadzi kolekcję z epoki napoleońskiej, w tym przedmioty należące do samego Bonapartego. W parku znajduje się jedyny w Polsce pomnik Zygmunta Krasińskiego, zaś jego ciało spoczywa w kościele niedaleko jednej z głównych bram.

Na Muzeum Romantyzmu składa się kilka obiektów usytuowanych na terenie 22-hektarowego parku. Są to:

- neogotycki pałacyk z lat 40. XIX w., mieszczący stałą ekspozycję poświęconą Zygmuntowi Krasińskiemu;

- neogotycki budynek oficyny dworskiej, w którym organizowane są ekspozycje czasowe;

- wzniesiony w oparciu o projekt Józefa Gałęzowskiego sprzed stu lat dwór, w którym można oglądać wystawę „Malarstwo i rzeźba w epoce romantyzmu”;

- powozownia mieszcząca ekspozycje „Pojazdy Konne” oraz „Europejskie Tradycje Polowań Konnych”;

- oranżeria z salą konferencyjno-koncertową i ekspozycją multimedialną;

- zabudowania folwarczne, mieszczące zaplecze edukacyjne, stajnię i ptaszarnię.

Muzeum gromadzi pamiątki związane z historią rodziny Krasińskich, ze szczególnym uwzględnieniem Zygmunta Krasińskiego (1812-1859), dramatopisarza (autora „Nie-Boskiej Komedii”, 1835) i poety, którego obszerna korespondencja jest dziś uznawana za szczytowe osiągnięcie polskiej epistolografii romantycznej.

W muzeum gromadzone są też pamiątki epoki napoleońskiej. Tradycyjnie temat ten zajmował poczesne miejsce w siedzibach opinogórskiej gałęzi rodu Krasińskich, od czasu udziału ojca poety, Wincentego, jako dowódcy pułku szwoleżerów w kampanii napoleońskiej.

Najciekawsze eksponaty w Muzeum to:

- teczka Napoleona zabrana przez Kozaków podczas przeprawy przez Berezynę,

- portret Zygmunta Krasińskiego malowany przez jego żonę Elizę (Elżbietę) z Branickich Krasińską,

- drzewo genealogiczne rodu Krasińskich – miedzioryt odbity na jedwabiu z 1722 r.,

- siedem portretów Krasińskich,

- marmurowe popiersie gen. Wincentego Krasińskiego – dzieło F. Bosio z 1808 r.,

- dwie empirowe biblioteczki z księgozbiorem francuskim z XVII i XVIII wieku złożonym z dzieł literackich, historycznych i filozoficznych.

W księgozbiorze Muzeum znajdują się także wczesne wydania utworów Krasińskiego, jak również korespondencja, zbiory grafik i map.

Poza terenem parku można zwiedzać kościół z kryptą grobową, w której pochowany jest Zygmunt Krasiński, jego rodzice i dzieci. W kościele znajduje się nagrobek Marii z Radziwiłłów Krasińskiej, matki poety, przedstawiający kobietę błogosławiącą syna, oraz płaskorzeźby synów poety.

W parku nieopodal dworu znajduje się (odsłonięty w 1989 r.) jedyny w Polsce pomnik Zygmunta Krasińskiego, przedstawiający poetę siedzącego w fotelu. Autorem rzeźby jest Mieczysław Welter. W parku stoi również marmurowa ławeczka, wykonana w 1832 r. na zamówienie Amelii Załuskiej, pierwszej muzy Zygmunta Krasińskiego, z wykutym napisem „Niech pamięć moja zawsze ci będzie miła”. Według relacji gości odwiedzających Opinogórę każdy, kto siądzie na tej ławeczce, zakocha się.

Powszechne w parkach romantycznych kamienne meble zachowały się w parku opinogórskim. Należą do nich: kamienny fotelik nazywany „fotelikiem Cieszkowskiego”, okrągły stół, kolumna z wazonem. U stóp pałacyku stoi kamienny krzyż z inskrypcją o Bolesławie IV, wystawiony w 1838 r. przez gen. Wincentego Krasińskiego dla uczczenia pamięci księcia mazowieckiego, który zginął w Opinogórze w 1454 r. podczas polowania. 

Muzeum prowadzi szeroko zakrojoną działalność wystawienniczą, edukacyjną i popularyzatorską, organizuje koncerty muzyki poważnej, spotkania poetyckie, sesje naukowe, lekcje muzealne, konkursy, wydaje materiały reklamowe, katalogi i przewodniki.

W kontynuacji ubiegłorocznych ferii w Muzeum Romantyzmu w Opinogórze będzie realizowany program oparty na twórczości Hansa Christiana Andersena (1805-1875), jednego z najbardziej znanych pisarzy skandynawskich, który tworzył w latach rozkwitu romantyzmu duńskiego.

Pod hasłem „Ferie z Panem Andersenem” Muzeum proponuje lekcje muzealne z zakresu literatury, historii, sztuki, kultury, przyrody i muzyki, warsztaty artystyczne oraz zwiedzanie obiektów. Półkolonie są skierowane do dzieci w wieku 5-10 lat. Odbędą się w dniach 19-23 stycznia 2026 r., w godz. 10:00 -15:00.

Najsłynniejszą atrakcją turystyczną Sierpca jest Muzeum Wsi Mazowieckiej. Jest to skansen z odtworzoną mazowiecką wsią, tzw. rzędówką (z zagrodami w rzędach po jednej stronie drogi) z II połowy XIX wieku. Składają się na nią 10 zagród, różniące się od siebie pod względem zamożności typy gospodarstw wiejskich, a także kościół, dworek, karczma i kuźnia. Otoczenie budynków stanowią z kolei ogrody, pola, sady oraz pasieki.

We wnętrzach chałup można zobaczyć autentyczny wystrój domostw, które różnią się w zależności od zawodów wykonywanych przez ich mieszkańców. W jednej z izb znajduje się zakład szewski, w kolejnej można zobaczyć wiejską izbę szkolną z początku XX wieku.

Na terenie muzeum żyje wiele zwierząt gospodarskich – po podwórkach biegają kury, kaczki i perliczki, a w zagrodach żyją krowy i kozy. Spacerując po wsi muzealnej, napotykamy również przydrożne krzyże i kapliczki.

Ciekawą częścią zbiorów jest kolekcja rzeźby ludowej, w tym figury przedstawiające postaci Świętej Rodziny, świętych Kościoła oraz sceny biblijne. Rzeźby o tematyce historycznej przedstawiają głównie poczet królów polskich, bohaterów narodowych oraz ważne wydarzenia historyczne, rodzajowe zaś ukazują życie na wsi – od prostych, codziennych prac, takich jak ubijanie masła w kierzance, po tradycyjne dożynki czy wesele.

Inną wartą uwagi częścią skansenu jest kolekcja pojazdów konnych, zróżnicowanych pod względem typu konstrukcji podwozia, nadwozia oraz funkcji użytkowych i przeznaczenia. Oryginalną ekspozycję dopełnia kolekcja kufrów podróżnych, różne typy uprzęży końskich oraz odtworzony warsztat rymarsko-kołodziejski.

Wraz z karnawałem sierpecki skansen ponownie zaprasza do udziału w „Zagadkach spod strzechy”. Przez kilka najbliższych tygodni, w każdy wtorek, na profilu Muzeum Wsi Mazowieckiej na Facebooku będzie pojawiać się zagadka ludowa. Na najszybszych uczestników, którzy udzielą poprawnej odpowiedzi, czekają nagrody.

Zimowa aura sprzyja atrakcjom, których organizacja możliwa jest tylko w określonych warunkach. A że w skansenie śniegu na razie nie brakuje, instytucja zaprasza na kuligi!

Są one organizowane od wtorku do niedzieli w godz. 9.00 – 14.00 w sprzyjających warunkach atmosferycznych. Cena biletu to 12 zł/os. + bilet wstępu do Muzeum (spacerowy zima normalny 10 zł, ulgowy 7 zł lub 30 zł normalny i 20 zł ulgowy, gdy oprócz kuligu chcecie zwiedzić wystawę „Boże Narodzenie na Mazowszu” z przewodnikiem). Trasa przejazdu ma długość ok. 2 km. Sanki zapewnia muzeum. Nie ma możliwości doczepienia własnych sanek.

Informacje o kuligach można uzyskać pod numerem telefonu 24 275 28 26 lub 24 275 28 83 wew. 234 w godzinach otwarcia Muzeum. Warto wcześniej dokonać rezerwacji, ponieważ chętnych jest naprawdę dużo. Szczegóły: https://mwmskansen.pl/woz-bryczka-konie/.

Publikacja sfinansowana ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego