Magiczna noc

Zbliża się andrzejkowy wieczór. Dla dzieci to okazja do zabaw we wróżby, a dla dorosłych pretekst, aby wybrać się na taneczną zabawę. Dawniej ten czas miał większą moc, bowiem wieczór ten przeznaczony był na dziewczęce wróżby. W celu zwiększenia ich skuteczności panny do nich starannie się przygotowywały, stąd gorliwie się modliły i pościły. A kiedy nastawał właściwy wieczór, zbierały się w jednej izbie i przystępowały do wróżenia. Zasadniczo interesowały je trzy informacje: kiedy nastanie czas ich zamążpójścia, jak na imię będzie miał ich wybranek oraz z jakiej strony świata przybędzie (mogło to wskazywać konkretną wieś). Najbardziej rozpowszechnioną wróżbą andrzejkową było lanie wosku (ewentualnie ołowiu bądź cyny). Roztopiony wosk wylewano na wodę przez dziurkę od klucza (nadawała się do tego też miotła, bądź podkowa), by po zastygnięciu przystąpić do interpretacji jego cienia. Najczęściej wosk wskazywał profesję przyszłego męża lub pierwszą literę jego imienia, choć były i bardziej rozbudowane objaśnienia woskowych kształtów. Przykładowo, na Pomorzu woskowe figury tłumaczono w następujący sposób: jeśli widoczny był anioł, to zwiastowało to dobrą nowinę, zamek - męża z wyższych sfer społecznych, półksiężyc - miłosne przygody, drzewo - dobry los, drzwi - bliskie szczęście, harfa - miłość, jabłko - dobrobyt, zaś czapka - kłopoty. Zbliża się magiczna andrzejkowa noc, której ciemności dawniej przeszywały liczne, dziewczęce pytania o przyszłego ukochanego. Może i dzisiejsze panny mają tę samą ciekawość, ale już nie wierzą w skuteczność andrzejkowej magii i może w dobie nowoczesnego feminizmu, trochę się tych pytań wstydzą. Zatem, w zamian może warto spotkać się w gronie przyjaciół i znajomych, koniecznie przy dobrym jedzeniu (sprzyja ono męskiej płci). Będzie miło, wesoło i może przyszły ukochany ujawni się pośród gości.

Schabowy w cieście francuskim
Skład:

• 3 kotlety schabowe;
• 1 opakowanie ciasta francuskiego;
• 6 plasterków surowego, wędzonego boczku;
• 1 łyżka oleju;
• 3 łyżki musztardy francuskiej;
• 1 jajko;
• pieprz.

Wykonanie:
Na patelni rozgrzewamy łyżkę oleju. Następnie smażymy na nim plasterki boczku. Usmażony boczek przekładamy na talerz wyłożony papierowym ręcznikiem, aby osączyć go z tłuszczu. Umyte i osuszone kotlety schabowe rozbijamy tłuczkiem do mięsa (powinny być cienkie), po czym oprószamy pieprzem i smarujemy z obu stron francuską musztardą. Rozwijamy ciasto francuskie i przekrawamy je na pół wzdłuż dłuższego brzegu. Na jednej części ciasta układamy kotlety schabowe. Na każdym kotlecie układamy po dwa plasterki usmażonego boczku. Mięso przykrywamy drugim płatem ciasta francuskiego i lekko je przyciskamy. Całość kroimy na trzy prostokąty. Dobrze sklejamy brzegi, dociskając je za pomocą widelca. Powstałe sakiewki smarujemy rozkłóconym jajkiem. Tak przygotowane kotlety schabowe umieszczamy na około 15 minut w rozgrzanym do 220 st. C piekarniku.

W wieczór andrzejkowy ogromną wagę przywiązywano do snów. To w tę noc mógł we śnie pojawić się przyszły mąż, zwłaszcza gdy pod poduszką był schowany jakiś element męskiej garderoby. Dzisiaj znaczenia snów nie lekceważą muzułmanie. Przy czym wyróżniają sny prawdziwe i fałszywe. Te pierwsze zsyła archanioł Gabriel i śnią się nad ranem. Natomiast fałszywe powstają w efekcie magicznych sztuczek oraz trosk życia codziennego i często są wypełnione demonami.
dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia