Królewska reputacja (przepis na kurczak z jabłkami)

Jabłonie w okolicach Grójca nie zostały posadzone za sprawą królowej Bony, jak można by sądzić po opakowaniu jabłek grójeckich. Zanim królowa otrzymała w zarząd grójeckie ziemie, jabłonie już tam rosły dzięki zakonnikom. Benedyktyni, cystersi i kartuzi w swojej działalności szczególną wagę przykładali do zakładania sadów i ogrodów, ale nie tylko sami tym się parali, uczyli również tej umiejętności okoliczną ludność. W efekcie sady zakładali nie tylko właściciele ziemscy, ale też chłopi. W sadach włościańskich rosły głównie jabłonie nie sprawiające kłopotu, stąd takie odmiany jak: mnichy, rzepki, czy papierówki. Niemniej awans ze stołu klasztornego na stół królewski jabłka grójeckie zawdzięczają królowej Bonie. To za sprawą dekretu Zygmunta II Augusta, jedynego jej syna, jabłka z okolic Grójca trafiły na królewski stół i utrzymywały się na nim przez kolejne stulecia. Choć to trwanie zawdzięczały już tylko swojej dobrej jakości.

Kurczak z jabłkami
Skład:

• 4 udka kurczaka;
• 1 łyżeczka suszonego majeranku;
• 1 łyżka musztardy;
• 1 łyżeczka miodu;
• 2 łyżki oliwy z oliwek;
• 1 czerwona cebula;
• 2 ząbki czosnku;
• 2 jabłka;
• 1 gałązka rozmarynu;
• 3 łyżki czarnych oliwek;
• 125 ml cydru;
• sól i pieprz.

Wykonanie:
W pierwszej kolejności przygotowujemy marynatę z musztardy, miodu, oliwy z oliwek i soli. Myjemy starannie kurczaka, osuszamy papierowym ręcznikiem i smarujemy marynatą. Następnie mięso odstawiamy na ok. 2 godziny w chłodne miejsce. Po tym czasie rozgrzewamy piekarnik do 200 st. C. Jabłka kroimy na cząstki, pozbawiamy ich gniazd nasiennych. Cebulę i czosnek drobno siekamy. Na dno naczynia żaroodpornego wykładamy posiekany czosnek, cebulę oraz czarne oliwki. Na tej warstwie rozkładamy jabłka i zalewamy je cydrem. Na wierzchu układamy udka, jeszcze raz doprawiamy solą oraz pieprzem i pieczemy przez ok. 30 minut. Po tym czasie przewracamy udka na drugą stronę i kontynuujemy pieczenie przez kolejne 20 minut. Pieczemy do czasu, aż skórka na udkach stanie się złota i chrupiąca. Przed podaniem posypujemy kurczaka igiełkami rozmarynu. Do udek doskonale pasują pieczone ziemniaki.
 

Pod koniec 2011 roku jabłka grójeckie zostały wpisane do unijnego rejestru jako Chronione Oznaczenie Geograficzne. Jabłka posiadające to oznaczenie mogą pochodzić z drzew 27 odmian (m.in. Gala, Jonaprince, Jonagold, Golden Delicious, Ligol), rosnących i owocujących w regionie grójeckim. Swoje wyjątkowe walory zawdzięczają specyficznym warunkom glebowym oraz klimatycznym regionu. To ze względu na panujący na tym obszarze mikroklimat, którego główną cechą są duże różnice temperatur między nocą i dniem pod koniec lata, jak też na początku jesieni. Jabłka grójeckie charakteryzują się średnio o 5 proc. wyższą kwasowością niż jabłka tych samych odmian pochodzących z innych regionów oraz wyraźnym rumieńcem wynikającym z wyższej zawartości barwników pod skórką (antocyjanów i karotenoidów). Zbiory jabłek grójeckich zazwyczaj rozpoczynają się 10 września i trwają do końca października. Zrywanie jabłek grójeckich odbywa się wyłącznie ręcznie, w celu zachowania ich najwyższej jakości, którą powinny mieć, skoro są jabłkami o królewskiej renomie.

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia