Kolorowy świat

Powoli kończy się kolorowa pora roku. Jeszcze nieliczne drzewa posiadają na swoich gałęziach żółte i pomarańczowe liście. Nadal kwitną jesienne, herbaciane róże i słoneczne chryzantemy, a pomarańczowe dynie zachęcają do kuchennych eksperymentów. Za te wszystkie ciepłe barwy jesieni odpowiadają barwniki z grupy karotenoidów. Do 2004 roku poznano 750 naturalnie występujących karotenoidów, ale nadal pojawiają się doniesienia o nowych związkach z tej grupy. Związki te w przemyśle spożywczym powszechnie stosowane są jako barwniki, wówczas zyskują oznaczenie E 160. Od dawna wiadomo, że sprzyjają naszemu zdrowiu, co wiąże się z możliwością przekształcenia ich w witaminę A (choć nie wszystkie karotenoidy są jej prekursorami) oraz z właściwościami przeciwutleniającymi. Zatem śmiało sięgajmy po dynie, gdyż są nie tylko ładne, ale też zdrowe.

Dyniowe trifle

Skład:
ciasto

• 200 g dyni;
• 200 g ananasów z puszki;
• 100 g masła;
• 100 g mielonych orzechów włoskich;
• 50 g rodzynek;
• 2 jajka;
• 50 g kaszki manny;
• 100 g mąki pszennej;
• 100 g cukru trzcinowego;
• 1 łyżka sody oczyszczonej;
• 1 łyżka rumu;

krem

• 200 ml śmietany kremówki;
• 250 g serka mascarpone;
• 1 opakowanie cukru waniliowego;
• skórka starta z pomarańczy;
• 1 łyżka soku pomarańczowego;
• poncz do nasączania ciasta
• sok z jednej pomarańczy;
• 2 łyżki naparu z czarnej herbaty;
• 2 łyżki rumu.

Wykonanie:
Na tarce o drobnych oczkach ścieramy dynię. Ananasy miksujemy na puree i dodajemy do startej dyni. W rondelku topimy masło. Mieszamy razem mąkę, kaszkę mannę, tarte orzechy i sodę oczyszczoną. W dużej misce ucieramy jajka z cukrem na puszystą masę. Następnie powoli wlewamy płynne masło, pamiętając aby nie przerywać ubijania jajecznej masy. W dalszej kolejności dodajemy dynię z ananasem, rodzynki, rum i na koniec mąkę z orzechami. Tak przygotowane ciasto przelewamy do wyłożonej papierem do pieczenia formy (30x22 cm). Cisto przekładamy do rozgrzanego do 170 st. C piekarnika na ok. 60 minut. Ostudzone ciasto rwiemy na drobne kawałki. Przystępujemy do przygotowania kremu. W misce ubijamy śmietanę kremówkę z cukrem waniliowym. Następnie dodajemy po łyżce serek mascarpone oraz skórkę otartą z pomarańczy i łyżkę soku. Na dnie dużej szklanej miski układamy warstwę pokruszonego ciasta dyniowego, skrapiamy je rumowym ponczem, następnie układamy warstwę kremu. Czynność tę powtarzamy. Warstwę wierzchnią powinien tworzyć krem. Wierzch deseru możemy posypać dodatkowo tartymi orzechami i ozdobić kleksami dżemu pomarańczowego oraz marcepanowymi ozdobami.

Do barwienia na żółto żywności stosuje się jeszcze kurkuminę, która występuje w korze ostryżu długiego (Curcuma longa), rośliny dziko rosnącej w Indiach. Kurkumina jako barwnik żywności ma oznaczenie E100. W Azji uważa się, że regularne spożywanie kurkuminy zabezpiecza przed zachorowaniem na chorobę nowotworową. Niestety nie ma badań, które by tę właściwość wiarygodnie potwierdziły. Wiadomo natomiast, że kurkumina ma działanie żółciopędne i przeciwzapalne, stąd znajduje zastosowanie jako składnik leków stosowanych w chorobach wątroby i pęcherzyka żółciowego.

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia
fot. Piotr Chudzyński