Gotuj z Tygodnikiem Płockim. Ubogich pokarm dla bogaczy

Jadalne gatunki skorupiaków, potocznie nazywane „owocami morza,” zaliczają się do ekskluzywnej kategorii surowców spożywczych. Wśród nich szczególnie rozpoznawalne są krewetki – morskie skorupiaki, które występują niemal we wszystkich morzach świata. Chociaż kilka gatunków krewetek zamieszkuje Bałtyk, osiągają one niewielkie rozmiary, co sprawia, że są wykorzystywane głównie jako przynęta rybacka. Większe rozmiary uzyskują gatunki żyjące w cieplejszych i bardziej zasolonych wodach, takich jak Morze Śródziemne czy oceany tropikalne. Połowy krewetek prowadzone są na skalę przemysłową, dlatego w miejscach ich masowego występowania są one stosunkowo tanie i powszechnie dostępne. Jednak im dalej od miejsca połowu, tym wyższa ich wartość i ekskluzywność. W ostatnich latach rozwijają się także technologie intensyfikacji hodowli krewetek. Pierwsze morskie hodowle tych skorupiaków powstały w Meksyku, który do dziś, wraz z Ekwadorem, jest liderem w światowej produkcji tych skorupiaków. W Europie największa hodowla krewetek znajduje się w Szwajcarii, gdzie są one hodowane w specjalnych basenach z dokładnie monitorowaną wodą morską. Bogata Szwajcaria może sobie pozwolić i na tę luksusową fanaberię.

Nie dla wszystkich konsumentów „owoce morza” są delikatesem; u niektórych budzą wręcz wstręt, postrzegane jako „morskie robactwo”. Tak też były przedstawiane w Starym Testamencie, gdzie wszystko, co nie ma płetw i łusek, powinno być uznawane za nieczyste, zatem budzące wstręt u spożywających. W średniowieczu „owoce morza” zniknęły z europejskich stołów, częściowo powracając dopiero w renesansie wraz z odrodzeniem zainteresowania antykiem (w starożytnej Grecji i Rzymie były popularne i cenione). Ciekawym przykładem jest historia homarów, które dziś uchodzą za jedno z najbardziej ekskluzywnych dań. Na przełomie XVIII i XIX wieku w Anglii homary były pokarmem biedoty. Wyrzucane masowo na brytyjskie plaże, służyły głównie jako nawóz do użyźniania gleby. Dopiero najubożsi zaczęli je spożywać, nie zdając sobie sprawy, że za sto lat homary staną się symbolem luksusu i wyrafinowanego gustu elit społecznych. 

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia

Fot. Piotr Chudzyński