Gotuj z Tygodnikiem Płockim. W nie harcerz wlazł

Pokrzywy są roślinami, które często rosną w pobliżu ludzkich siedzib. Nie występują jedynie w Afryce Południowej i na obszarach podbiegunowych. Zazwyczaj formują duże skupiska na terenach bogatych w azot, na przykład na brzegach zbiorników wodnych. Podczas spaceru brzegiem jeziora łatwo można się natknąć na te rośliny. Powodem dyskomfortu po ich dotknięciu są gruczoły pokrywające łodygę i liście, które po kontakcie ze skórą uwalniają histaminę i kwas mrówkowy. Substancje te wywołują ból, pieczenie i wysypkę w postaci drobnych bąbli. Podobno poparzenie pokrzywą ma też i pozytywną stronę, otóż łagodzi dolegliwości reumatyczne.

Słowianie wierzyli, że pokrzywy spalane podczas burzy chronią strzechy ich domostw przed piorunami. Dodatkowo napar z liści pokrzywy miał zabezpieczać przed demonami i urokami. W Azji to parzące ziele zyskało sławę dzięki jednemu z najsłynniejszych tybetańskich joginów, Milarepie. W młodości stracił ojca, a opieka stryjów nad nim, jego matką i siostrami przypominała raczej niewolnictwo. Zainspirowany przez matkę do walki o odzyskanie wolności i rodzinnych dóbr, Milarepa w jej wyniku pozbawił życia 35 osób. Zdruzgotany tym czynem postanowił odzyskać równowagę duchową, medytując latami u podnóża góry Kajlas, uznawanej za świętą przez Tybetańczyków. Zbocza tej góry porastały pokrzywy, którymi żywił się podczas medytacji. Z tego powodu na wielu obrazach przedstawiany jest z zielonkawym odcieniem skóry, co przypisuje się jego diecie opartej na pokrzywach. Chociaż spożywanie wyłącznie pokrzyw nie jest zalecane dla zdrowia, ich dodanie do sałatki, soku, herbaty czy nalewki — po wcześniejszym zblanszowaniu w zimnej wodzie i osuszeniu — może przynieść wiele korzyści. Pokrzywa bowiem leczy impotencję, anemię, wspomaga odchudzanie, łagodzi reumatyzm, przyspiesza gojenie ran i wrzodów, a także pomaga eliminować łupież. Ten świat wydaje się być urządzony w sposób sprzyjający człowiekowi. Roślina lecząca większość naszych dolegliwości zdrowotnych, bogata w witaminy i minerały, często rośnie w pobliżu ludzkich siedzib. To przypomina, że natura często oferuje rozwiązania tuż obok nas. Powinniśmy to docenić, nie tylko przez deklaratywną, głośną ochronę, ale przynajmniej unikając zasypywania jej śmieciami.

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia  

Fot. Piotr Chudzyński