Gotuj z Tygodnikiem Płockim. Zeszyt Łucji

Tygodnik Płocki

19/09/2023 13:00

Przed 1939 rokiem w różnych zakątkach Polski funkcjonowały Szkoły Gospodarstwa Domowego dla Panien. Ich głównym celem było przygotowanie młodych dziewcząt do samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego. W murach tych placówek przyswajały umiejętności z zakresu gotowania, szycia, a także dbania o ogród i hodowli drobiu. Jedną z uczennic takiej szkoły była Łucja, autorka zeszytu kuchennego pochodzącego z lat 20. XX wieku. Wczesne lata życia Łucji związane były z wsią Dąbrówczyn w pobliżu Bydgoszczy. W pewnym momencie jej rodzice zdecydowali się na sprzedaż rodzinnego gospodarstwa i przeniesienie się w okolice Wąwelna, a później Więcborka – w poszukiwaniu bardziej urodzajnych gruntów. Dzięki wsparciu rodziny Łucja zdobyła gruntowne wykształcenie, a później wyszła za mąż za oficera. Los nie oszczędził jej jednak cierpienia. Mąż opuścił ją, pozostawiając z małym dzieckiem. Delikatna natura Łucji nie sprostała temu wyzwaniu, doświadczając głębokiego kryzysu emocjonalnego. W czasach, gdy idee feminizmu zyskiwały na sile, kobiety były świadome znaczenia niezależności. Bycie pozostawionym samej sobie w trudnych czasach mogło być dla wielu z nich wyjątkowo bolesne. Napiętą atmosferę tamtych lat oddaje ostatni wpis Łucji w zeszycie kuchennym – przepis na wojenną kiełbasę z ziemniaków.Za użyczenie rodzinnej pamiątki dziękuję bardzo mieszkance Dąbrówki Nowej Joannie Kaźnica.

Zupa kaszubska (pachlopka)
Skład:

30 dag kości wieprzowych;

pęczek włoszczyzny;

1 mała kapusta włoska lub zwykła;

3 pomidory;

2 łyżki masła;

1 łyżeczka mąki;

125 ml śmietany;

czerstwe bułki na grzanki;

masło klarowane do usmażenia grzanek;

sól, pieprz.

Wykonanie:
Do garnka przekładamy starannie opłukane kości wieprzowe, zalewamy zimną wodą i solimy. Początkowo gotujemy na dużym ogniu, do momentu pojawienia się szumowin. Dokładnie zbieramy szumowiny, zmniejszamy ogień i kontynuujemy gotowanie pod przykryciem. Oczyszczamy warzywa i dodajemy do gotujących się kości. Gdy mięso będzie odchodziło od kości, wywar jest gotowy. Odcedzamy i przygotowujemy zupę. Oczyszczamy kapustę i drobno szatkujemy. Dusimy ją w osobnym garnku z masłem. Kiedy zmięknie, dodajemy wywar. Przecieramy pomidory i dodajemy do zupy. W śmietanie rozprowadzamy mąkę i powoli wlewamy do zupy. Chwilę zupę gotujemy (nie doprowadzamy do wrzenia), odstawiamy, aby smaki się połączyły. Bułki kroimy w mniejsze kawałki i obsmażamy na złoty kolor na klarowanym maśle. Do zupy możemy dodać mięso, które uzyskamy z obrania kości. Zupę podajemy z grzankami.

Reklama

Pachlopka, nazywana również zupą dziadowską, bazuje na wywarze z kości z dodatkiem białej kapusty. Choć składniki mogą się różnić w zależności od regionu i indywidualnych upodobań gospodyni. Jej korzenie tkwią w tradycji kuchni ludowej. Przepisy na tę kapuścianą zupę odnajdziemy w kulinarnych notatkach z Kaszub oraz Lubelszczyzny. Swoją popularność zawdzięczała nie tylko smakowi, ale także wartościom odżywczym. Pachlopka przyrządzana była głównie jesienią, dostarczała wówczas energii niezbędnej po wyczerpujących pracach polowych charakterystycznych dla tej pory roku.

Reklama

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia

Fot. Piotr Chudzyński