Gotuj z Tygodnikiem Płockim. Właśnie bez

W maju łatwo jest „weganizować”, ponieważ warzywne stoiska aż pękają w szwach od wypełnionych po brzegi skrzynek ze szpinakiem, szczawiem, szparagami, rabarbarem i wieloma świeżymi ziołami. Jednak, aby zacząć „weganizować”, należy w pierwszej kolejności poznać znaczenie tego nowego polskiego słowa. Otóż weganizować to wprowadzać takie zmiany do przepisu na danie zawierające mięso lub produkty pochodzenia zwierzęcego (np. sery, mleko), żeby uzyskać potrawę w 100 procentach roślinną, czyli wegańską. To poszukiwanie roślinnych zamienników nie tylko wyzwala kulinarną kreatywność, ale też jest próbą ocalenia kulinarnej tradycji w zupełnie innej, bo roślinnej odsłonie. Weganizowanie funkcjonuje nie tylko w kuchni, ale silnie zagościło w ludzkich umysłach. Coraz więcej badaczy uważa, iż weganizm to przede wszystkim ideologia i filozofia. Część z nich pokusiło się nawet o wyróżnienie typów weganizmu. Najczęstszą postacią weganizmu jest weganizm tożsamościowy. To niejako obowiązkowa „kreacja” dla osób pragnących żyć w zgodzie z obowiązującymi trendami, chcących zachować czyste sumienie i zarazem demonstrować swoją wyższość wobec „nie-wegan”. Kolejna odmiana weganizmu to weganizm bojkotowy, którego zwolennicy wierzą, że ich wybory konsumenckie mają moc sprawczą, i że przyczyniają się do zmian politycznych. Ostatecznie to nic nowego, wszak polityka zawsze miała bliskie związki z jedzeniem. Bowiem za większością rewolucji stały deficyty pokarmowe.

Bazyliowy wege warkocz
Skład:

• 2 szklanki maki pszennej;
• 1 szklanka napoju roślinnego ryżowego (możemy zastąpić mlekiem);
• 1/2 łyżeczki mielonej kurkumy;
• 40 g świeżych drożdży;
• 1/2 szklanki oleju roślinnego;
• 1 łyżka cukru pudru;
• 1/2 słoiczka pesto (ok. 90 g);
• 1 kulka wegańskiej mozzarelli (możemy użyć klasyczną);
• sól.

Wykonanie:
Lekko podgrzewamy napój roślinny w metalowej misce. Następnie dodajemy łyżkę cukru, mąki i pokruszone drożdże. Tak przygotowany rozczyn odstawiamy do wyrośnięcia (ok. 15 minut). W osobnej misce mieszamy razem mąkę i kurkumę. Do wyrośniętego rozczynu dodajemy suche składniki. Następnie mieszamy. Powinno powstać lekko suche ciasto. Dodajemy olej oraz sól i wyrabiamy ręcznie, aż uzyskamy jednolite, elastyczne ciasto (ok. 10 minut). Przykrywamy ciasto ściereczką i odstawiamy w ciepłe miejsce na ok. 40 minut. Po tym czasie ponownie wyrabiamy ciasto i rozwałkowujemy w prostokąt o dłuższym boku o długości ok. 30 cm. Ciasto smarujemy pesto i posypujemy pokrojoną w kostkę mozzarellą. Ciasto zwijamy w rulon, przekrawamy wzdłuż na pół. Wywijamy każdą połówkę nadzieniem ku górze. Pleciemy warkocz i przekładamy do uprzednio wysmarowanej tłuszczem keksowki (30cm x 12cm). Pozostawiamy w ciepłym miejscu do wyrośnięcia na 20 minut. Wyrośnięty warkocz przekładamy na 40 minut do piekarnika rozgrzanego do 180 st. C.

W 2018 roku Instytut Badań Rynkowych i Społecznych w ramach kampanii „Roślinniejemy” wykazał, iż w Polsce widoczny jest trend związany z redukcją spożycia mięsa. Szczególnie widoczne było to w dużych miastach, gdzie ponad 73 proc. badanych deklarowało ograniczenie spożycia mięsa. W małych miastach i na wsi takie zamiary miało tylko ponad 50 proc. respondentów. Ostatnimi laty dieta roślinna bije rekordy popularności w Stanach Zjednoczonych Ameryki i Europie. Przykładowo, na Wyspach Brytyjskich w ciągu ostatnich lat liczba osób deklarujących weganizm wzrosła o 700 proc. Cóż, wszystko wskazuje na to, że schabowy powoli odchodzi do lamusa mody kulinarnej.

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia

Fot. Piotr Chudzyński