Gotuj z Tygodnikiem Płockim. Wielkanoc u sąsiadów

Specyfiką wyznaniową Ukrainy jest współistnienie w ramach jednego państwa czterech Kościołów wschodnich: Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego, Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Kijowskiego, Ukraińskiej Autokefalicznej Cerkwi Prawosławnej i Cerkwi Grekokatolickiej. W czasie rewolucji godności (rewolucję tę kojarzymy z masowymi protestami na Placu Niepodległości w Kijowie, w efekcie których powstał ruch o nazwie Euromajdan) Ukraińska Cerkiew Patriarchatu Kijowskiego i Cerkiew Grekokatolicka weszły w fazę odrodzenia. Duchowni licznie pojawili się na Majdanie, gdzie pomagali protestującym, a w cerkwiach zbierali datki na pomoc żołnierzom. Szczególnym symbolem było poparcie postulatów Majdanu przez Ukraińską Cerkiew Patriarchatu Kijowskiego, czego wyrazem było otwarcie należącego do niej Soboru Michajłowskiego i udzielenia schronienia ok. 350 osobom uciekającym przed oddziałami specjalnymi Berkutu. W ten sposób sobór stał się tymczasowym sztabem protestujących, gdzie rozdawano ciepłe odzienie, posiłki oraz prowadzono całodobowe modlitwy. Podobnie aktywna w tym czasie była Cerkiew Grekokatolicka, za co spotkała ją krytyka ze strony Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej, która nazwała ją „kościołem nacjonalistów”. Jednak ten konflikt między Kociołami zakończył się przeprosinami ze strony Rosyjskiej Cerkwi, co wywołało sporą konsternację wśród kapłanów grekokatolickich. Po aneksji Krymu w 2014 roku Rosyjska Cerkiew Prawosławna nie włączyła Krymu pod swoją jurysdykcję. Polityczne problemy Ukrainy zaczęły bardzo sprzyjać procesowi „ukrainizacji” Kościołów, dotyczyło to również Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego, która potępiła zjawisko tzw. politycznego prawosławia.

Syrnyky
Skład:

• 500 g twarogu;
• 100 g cukru;
• 2 jajka;
• 4 czubate łyżki mąki;
• opakowanie cukru waniliowego;
• olej do smażenia.

Wykonanie:
W misce mieszamy razem twaróg z cukrem, cukrem waniliowym, jajkami i dwoma łyżkami mąki. Odstawiamy ciasto na pół godziny. Po tym czasie mokrymi rękami robimy z masy kulki, lekko je spłaszczamy i obtaczamy w pozostałej mące. Następnie smażymy placuszki, po obu stronach, na rozgrzanym oleju na złoty kolor. Syrnyki serwujemy z owocami, dżemem, miodem lub kwaśną śmietaną.

Zbliżają się Święta Zmartwychwstania Pańskiego, w pierwszej kolejności obchodzić je będą katolicy, a tydzień później prawosławni. Radość świętowania będzie stłumiona widmem wojny w Ukrainie. Ten czas szczególnie trudny będzie dla mam z dziećmi, które musiały opuścić swoje domy. Czasami pocieszeniem jest coś, co ten dom przypomina, może sprawi to bardzo popularny ukraiński deser syrnyky.
Wydarzenia na Majdanie, aneksja Krymu, bądź separatyzm w Donbasie, postawiły Ukraińską Cerkiew Prawosławną Patriarchatu Moskiewskiego w bardzo trudnej sytuacji. Bowiem często Cerkiew tę uznawano za instrument polityczny Kremla. Wiązało się to z przypadkami nielicznych duchownych, którzy popierali działania Rosji. Obecne wydarzenia za naszą wschodnią granicą jeszcze bardziej komplikują sytuację, trudno bowiem biskupom Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej Patriarchatu Moskiewskiego zachować lojalność wobec władz państwa ukraińskiego (zwłaszcza, iż zawsze podkreślali, że przede wszystkim są obywatelami Ukrainy) i władz kościelnych w Moskwie. Dodatkowo nie ułatwia tego postawa patriarchy moskiewskiego Cyryla I, który szuka winnych wojny poza Kremlem.

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia

Fot. Piotr Chudzyński