Gotuj z Tygodnikiem Płockim. Jeszcze post

Najstarszym świętem chrześcijańskim była Wielkanoc, która przez pierwsze trzy wieki chrześcijaństwa była jedynym świętem wyznawców Jezusa Chrystusa. Do jej obchodów chrześcijanie przygotowywali się bardzo starannie poprzez post. Jednak czas trwania jego był różny. Początkowo było to zaledwie 40 godzin przed Niedzielą Wielkanocną. Z czasem długość postu uległa wydłużeniu, tak iż w III wieku, w Egipcie chrześcijanie pościli już cały tydzień przed świętami. W 325 roku Sobór Nicejski określił czas postu na 40 dni poprzedzające Wielkanoc. Dni postne obliczano od Wielkiego Czwartku wstecz, tak iż początek postu przypadał na szóstą niedzielę przed Wielkanocą. Z racji, iż niedziele były wolne od postu, stąd rzeczywistych dni postnych było 36. Dlatego na przełomie VI i VII wieku dla uzyskania 40 dni postu przesunięto początek Wielkiego Postu na środę, zwaną Środą Popielcową. Podobno Mac Donald wprowadził do swojej oferty kanapkę z filetem rybnym, po tym gdy okazało się, iż w Wielkim Poście dochody firmy spadały, bo jak ustalono wielu chrześcijan rezygnowało z wizyty w lokalu nie mogąc znaleźć w ofercie dania z rybą.

Filet rybny po florencku
Skład:

• 800 g filetu z ryby morskiej;
• 750 g młodego szpinaku;
• 1 cebula;
• 250 ml białego, wytrawnego wina;
• 1 liść laurowy;
• 1/2 pęczka pietruszki;
• oliwa;
• 100 g startego sera typu parmezan;
• masło do wysmarowania formy;
• świeżo starta gałka muszkatołowa;
• szczypta białego pieprzu;
• sól.

Wykonanie:
Starannie płuczemy szpinak. Cebulę kroimy w drobną kostkę. Na oliwie przesmażamy cebulę. Następnie dodajemy szpinak (nie powinien być zbyt dobrze odsączony z wody), doprawiamy solą, pieprzem i gałką muszkatołową. Przykrywamy garnek pokrywką i dusimy szpinak ok. 10 minut. Na tarce ścieramy ser. W szerokim garnku zagotowujemy wino z liściem laurowym i natką pietruszki. Filety starannie płuczemy i przekładamy do gorącego wywaru. Przykrywamy i ogrzewamy na bardzo małym ogniu przez 15 minut. Płaską formę żaroodporną (można podzielić rybę na mniejsze porcje i zapiekać w muszlach św. Jakuba), smarujemy masłem. W formie układamy warstwę szpinaku, na której układamy filety ugotowanej ryby i posypujemy je tartym serem. Danie zapiekamy ok. 7 minut w piekarniku rozgrzanym do 220 st. C.

Wielki Post trwa 40 dni, ponieważ liczba 40 ma w Biblii znaczenie symboliczne i wiele znaczących wydarzeń w niej opisywanych trwało dokładnie 40 dni. Do nich należał: biblijny potop, wędrówka Żydów do ziemi obiecanej przez pustynie, czas spędzony na górze Synaj przez Mojżesza, ucieczka proroka Eliasza przed mściwą Jezabel, żoną króla Izraela, a przede wszystkim czterdzieści dni trwał pobyt Jezusa na pustyni przed męczeńską śmiercią poprzedzającą zmartwychwstanie. Wielki Post dość mocno wpisał się w polską tradycję, choć obecnie nie pościmy tak radykalnie, jak bywało dawniej. Niemniej wiele osób stara się w tym czasie zrezygnować choć z jednej przyjemności. Jak wskazują badania socjologiczne, najczęściej jest nią spożywanie czekolady.

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia

Fot. Piotr Chudzyński