Gotuj z Tygodnikiem Płockim. Flan gruszkowo-czekoladowy

Kaukaz to pasmo gór, które oddziela Europę od Azji. To niesamowite miejsce na świecie, choćby ze względu na ogromną różnorodność roślin i zwierząt, które tam żyją. Na obszarze tym występuje wiele unikatowych gatunków, tzw. endemitów, których próżno szukać w innych miejscach świata, jak np. kaukaskie niedźwiedzie brunatne lub dagastańskie koziorożce. Z tego regionu globu w świat ruszyły takie rośliny użytkowe jak winogrona, jabłonie i grusze. Gruszki do Europy musiały dotrzeć stosunkowo szybko, skoro już w osadach neolitycznych (ok. 4000 p.n.e.) Grecji, Włoch, Niemiec oraz Szwajcarii znaleziono niewielkie, uwędzone owoce, czasami przecięte na pół, które były prawdopodobnie przygotowane na czas zimy. Dzisiejsze gruszki w porównaniu do tych neolitycznych uczyniły ogromny postęp, są większe, słodsze i bardziej soczyste. Niemniej niezmienne pozostało to, iż nadal warto z nich przygotować susz na zimowy czas. 

Flan gruszkowo-czekoladowy
Skład:
ciasto

• 120 g mąki pszennej;
• 50 g mielonych migdałów;
• 100 g zimnego masła;
• 3 łyżki zimnej wody;

nadzienie

• 400 g gruszek z kompotu;
• 50 g miękkiego masła;
• 4 łyżki cukru pudru;
• 2 jajka;
• 80 g mielonych migdałów;
• 2 łyżki ciemnego kakao w proszku;

sos czekoladowy

• 150 ml słodkiej śmietanki (18 proc.);
• 40 g mlecznej czekolady;
• 40 g gorzkiej czekolady;
• 2 łyżki miodu.

Wykonanie:
Do miski przesiewamy mąkę, dodajemy mielone migdały i masło. Następnie końcami palców rozcieramy tłuszcz z mąką, aż powstaną zacierki. Dodajemy wodę i zagniatamy elastyczne ciasto. Ciasto zawijamy w spożywczą folię i przekładamy na 15 minut do lodówki. Natłuszczamy formę do tarty (ok. 21 cm średnicy), wykładamy rozwałkowanym i schłodzonym ciastem. Gęsto nakłuwamy ciasto widelcem i podpiekamy przez 20 minut w piekarniku rozgrzanym do 200 st. C. W czasie, gdy ciasto jest w piekarniku przygotowujemy nadzienie. W misce ucieramy masło z cukrem pudrem. W dalszej kolejności dodajemy jajka. Mieszamy migdały z kakao i dodajemy do puszystej masy maślanej. Tak przygotowane nadzienie rozprowadzamy na podpieczonym cieście. Na powierzchni migdałowo-kakaowego nadzienia układamy gruszki. Następnie pieczemy ciasto przez ok. 25 minut w piekarniku rozgrzanym do 200 st. C. Ciasto przestudzamy. Przygotowujemy sos. Podgrzewamy śmietankę z miodem, następnie dodajemy pokruszoną czekoladę i mieszamy, aż czekolada w pełni się rozpuści. Ciasto serwujemy z ciepłym sosem czekoladowym.

W czasach wojen napoleońskich, kiedy na Wyspy Brytyjskie nie można było sprowadzać francuskiego wina, miejscowi plantatorzy gruszek podbili lokalny rynek musującym napojem alkoholowym z owoców przez siebie uprawianych. Jednak w wieku XIX napój ten przegrał konkurencję z piwem, poza jednym hrabstwem Gloucestershire. To tam, aż do końca I wojny światowej powstawały wina, dżemy, kompoty i gruszki w konserwie z odmiany Blakeney Red. Miejscowi chwalili się nawet, iż gruszka ta wygrała wojnę, bo duża część gruszkowych przetworów trafiała do żołnierzy. Do dzisiaj w nielicznych gospodarstwach tego hrabstwa można odnaleźć ogromne prasy, które służyły do wyciskania soku z gruszek. 

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia
fot. Piotr Chudzyński