Czy można zmusić bliskiego do leczenia odwykowego? Co mówi prawo?

To jedno z najtrudniejszych pytań, jakie słyszę w swojej kancelarii. Przychodzi do mnie żona alkoholika, matka uzależnionego syna, dorosłe dziecko rodzica niszczącego się nałogiem. Wszyscy pytają o to samo: czy można coś zrobić, jeśli on sam nie chce się leczyć?

Odpowiedź brzmi: tak, prawo daje taką możliwość. Ale droga do tego celu jest sformalizowana i wymaga spełnienia określonych warunków.

Jeżeli jesteś w sytuacji, w której uzależnienie bliskiej osoby niszczy Twoją rodzinę – moja kancelaria oferuje pomoc zarówno w postępowaniu o przymusowe leczenie, jak i w sprawach towarzyszących: alimentach, podziale majątku czy rozwodzie. Zapraszam do kontaktu: www.kancelariawach.pl

Przymusowe leczenie odwykowe reguluje ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Analogiczne przepisy dotyczą uzależnienia od narkotyków – w tym zakresie zastosowanie ma ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii.

Co ważne: przymusowe leczenie nie oznacza, że ktoś zostanie siłą zaciągnięty do szpitala. Oznacza, że sąd może zobowiązać osobę uzależnioną do podjęcia leczenia – a w razie uchylania się od tego obowiązku – zarządzić jej przymusowe doprowadzenie.

Wniosek o zobowiązanie do leczenia odwykowego mogą złożyć: członkowie rodziny osoby uzależnionej, prokurator oraz gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych.

W praktyce najczęściej z wnioskiem występują właśnie członkowie rodziny – małżonkowie, rodzice, pełnoletnie dzieci.

Sąd może orzec obowiązek leczenia, jeżeli osoba uzależniona od alkoholu powoduje rozkład życia rodzinnego, demoralizuje małoletnich, systematycznie zakłóca spokój lub porządek publiczny i uchyla się od pracy.

Nie wystarczy samo uzależnienie. Prawo wymaga, aby alkoholizm lub narkomania wywoływały konkretne, negatywne skutki – dla rodziny lub otoczenia. To ważne rozróżnienie, bo wiele wniosków jest oddalanych właśnie dlatego, że nie wykazano dostatecznie tych skutków.

Procedura rozpoczyna się od złożenia wniosku do gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych właściwej dla miejsca zamieszkania osoby uzależnionej. Komisja przeprowadza rozmowę z osobą uzależnioną i – jeśli nie podejmie ona dobrowolnego leczenia – kieruje sprawę do sądu rejonowego.

Sąd Rejonowy (wydział rodzinny i nieletnich) rozpatruje wniosek. W toku postępowania może zarządzić badanie przez biegłego psychiatrę lub psychologa, który ocenia stopień uzależnienia. Na podstawie zgromadzonego materiału sąd może zobowiązać osobę do podjęcia leczenia w zakładzie lecznictwa odwykowego (ambulatoryjnie lub stacjonarnie) lub ustanowić nadzór kuratora sądowego na czas leczenia.

Obowiązek leczenia orzeka się na okres do dwóch lat.

Jeżeli osoba zobowiązana uchyla się od leczenia, sąd może zarządzić jej przymusowe doprowadzenie do zakładu leczniczego przez Policję. To ostateczność – ale prawo taką możliwość przewiduje.

To pytanie, które zadaje sobie wiele rodzin. Prawda jest taka, że skuteczność leczenia zależy w dużej mierze od wewnętrznej motywacji osoby uzależnionej. Samo zobowiązanie sądowe nie gwarantuje wyzdrowienia. Może jednak być ważnym impulsem – i często jest pierwszym krokiem, który zmusza osobę uzależnioną do konfrontacji z problemem.

Warto też pamiętać, że dla rodziny uruchomienie tej procedury ma znaczenie nie tylko terapeutyczne, ale i prawne – dokumentuje sytuację, co może być istotne w późniejszych sprawach o rozwód, alimenty czy władzę rodzicielską.

Jeżeli potrzebujesz pomocy przy złożeniu wniosku lub nie wiesz, od czego zacząć – zapraszam do kontaktu: www.kancelariawach.pl

Dane Kancelarii:

Adwokat Marta Wach
Kancelaria Adwokacka
ul. Tadeusza Kościuszki 1/207
09 – 400 Płock

strona www.kancelariawach.pl
kontakt: 606 225 243
biuro@kancelariawach.pl